༥. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༨༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱ་ཧི [ཝ་ནྡཱ་ཧི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ་ཉྙ་སུ་ཏྟེ་སུ པ་ན ན་ཏྠི] – ‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཡེ་ན ཙཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱ་ཧི [ཝ་ནྡཱ་ཧི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ་ཉྙ་སུ་ཏྟེ་སུ པ་ན ན་ཏྠི] – ‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’’ཏི. ཡེ་ན ཙཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
༣༨༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ? ཀ་ཙྩི ཏེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི; པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི?
‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ཁ་རེ་ན མུ་དྡྷ་ནི [མུ་དྡྷཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ [ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.)]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི [ཨོ་ཧ་ན་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི [ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ སཱི་ལཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ན མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ར་ཏྟ་ཁ་ཎྜེ་ན སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ. ན མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. ན མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻུཾ, ས་མྤ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻུཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ. ན མེ, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ’’ཏི.
༣༨༥. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཙ་ཀྑུ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན སོ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ སོ་ཏ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན གྷཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ གྷཱ་ན་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཛི་ཝ྄ཧཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཀཱ་ཡ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན མ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ མ་ནོ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ས་དྡཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི…པེ… ན ག་ནྡྷཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ར་སཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན དྷ་མྨཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི ན ཙ མེ དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི ན ཙ མེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༦. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ས་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི… ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི ན ཙ མེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན པ་ར་ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ པ་ར་ལོ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡ་མྤི མེ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ ཏ་མྤི ན ཨུ་པཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཏཾ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༣༨༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི པ་རོ་དི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ལཱི་ཡ་སི ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, སཾ་སཱི་ད་སི ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨོ་ལཱི་ཡཱ་མི, ན་པི སཾ་སཱི་དཱ་མི; ཨ་པི ཙ མེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ཏྠཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ; ན ཙ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ སུ་ཏ་པུ་བྦཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, གི་ཧཱི་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི; པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གི་ཧཱི་ན་མྤི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཙ ཨཱ་ན་ནྡེ, ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི ཏུ་སི་ཏཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨི་ད་ཉྷི ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ, ཨི་སི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཾ;
ཨཱ་ཝུ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན, པཱི་ཏི་ས་ཉྫ་ན་ནཾ མ་མ.
‘‘ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫཱ ཙ དྷ་མྨོ ཙ, སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཨེ་ཏེ་ན མ་ཙྩཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན གོ་ཏྟེ་ན དྷ་ནེ་ན ཝཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ;
ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཙི་ནེ དྷ་མྨཾ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ, སཱི་ལེ་ན ཨུ་པ་ས་མེ་ན;
ཡོ་པི པཱ་ར་ངྒ་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མོ སི་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ས་མ་ནུ་ཉྙོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ – ‘‘ས་མ་ནུ་ཉྙོ མེ ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
༣༨༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ མཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨི་ད་ཉྷི ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ, ཨི་སི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཾ;
ཨཱ་ཝུ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན, པཱི་ཏི་ས་ཉྫ་ན་ནཾ མ་མ.
‘‘ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫཱ ཙ དྷ་མྨོ ཙ, སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཨེ་ཏེ་ན མ་ཙྩཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན གོ་ཏྟེ་ན དྷ་ནེ་ན ཝཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ;
ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཙི་ནེ དྷ་མྨཾ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ, སཱི་ལེ་ན ཨུ་པ་ས་མེ་ན;
ཡོ་པི པཱ་ར་ངྒ་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མོ སི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ‘ས་མ་ནུ་ཉྙོ མེ ས་ཏྠཱ’ཏི མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སོ ཧི ནཱུ་ན སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཏཾ ཏ་ཡཱ. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ཚ་ནྣོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༨༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཚ་ནྣོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪ་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཚ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ? ཀ་ཙྩི ཏེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི; པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི?
‘‘ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ཁ་རེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ར་ཏྟ་ཀྑ་ཎྜེ་ན སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻུཾ ས་མྤ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻུཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི; ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. ས་ཏྠཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ནཱ་ཝ་ཀ་ངྑཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི.
༣༩༠. ‘‘མཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི. ཡཱ་པེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ. ཡཱ་པེ་ནྟཾ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ཙྪཱ་མ. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི པ་ཏི་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི. མཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི. ཡཱ་པེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ. ཡཱ་པེ་ནྟཾ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘ན་པི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི; ན་པི མེ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི; ན་པི མེ ན་ཏྠི པ་ཏི་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ; ཨ་པི ཙཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཙི་ཎྞོ མེ ས་ཏྠཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན. ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཙ་རེ་ཡྻ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན. ‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཚ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ [ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ (ཀ.)], ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ དེ་སཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཏྭཱ ཝེ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༣༩༡. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི? སོ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… གྷཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཛི་ཝ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ … ཀཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… མ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཙ་ཀྑུཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. སོ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ…པེ… གྷཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ… ཛི་ཝ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ… ཀཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ… མ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༣༩༢. ‘‘ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀིཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི? སོ་ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ … གྷཱ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… མ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀིཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ མ་ནཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. སོ་ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… གྷཱ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ… མ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ མ་ནཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༣༩༣. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ [ཝ་ཙ་ནཾ (སཱི.)], ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ, ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ ན་ཏྠི. ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི ན་ཏི ན ཧོ་ཏི. ན་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ན ཧོ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་རཾ ན ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
༣༩༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡེ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཚ་ནྣེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ན་ནུ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཚ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཛི་རཾ [པ་པྤ་ཛི་ཏ་ཉྷི་ཏཾ (ཀ.), ཨུ་པ་ཝ་ཛྫི་ཏཾ (ཀ.), པུ་བྦ་ཝི་ཛྫ་ནཾ, པུ་བྦ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, པུ་བྦ་ཝི་ཙི་རཾ (སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ)] ནཱ་མ ཝ་ཛྫི་གཱ་མོ. ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ མི་ཏྟ་ཀུ་ལཱ་ནི སུ་ཧ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཧོ་ནྟི [པོ་ས་ནྟི (ཀ.)] ཧེ་ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མི་ཏྟ་ཀུ་ལཱ་ནི སུ་ཧ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི. ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘ས་ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཡོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཏ་མ་ཧཾ ‘ས་ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠི. ‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཚ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སཱི’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཚ་ནྣོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པུ་ཎྞོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༩༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, པུ་ཎྞ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི [ན་ནྡི (སྱཱ. ཀཾ.)]. ‘ན་ནྡཱི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡཱི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ས་ནྟི ཙ ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན་ནྡཱི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘ན་ནྡཱི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ས་ནྟི ཙ ཁོ, པུ་ཎྞ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན་ནྡཱི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘ན་ནྡཱི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཏྭཾ པུ་ཎྞ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ, ཨ་ཏྠི སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ཛ་ན་པ་དོ, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༣༩༦. ‘‘ཙ་ཎྜཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ; ཕ་རུ་སཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ. ས་ཙེ ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ [བྷ་དྲ་ཀཱ (ཀ.)] ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ [ཨེ་ཝ་མྨེ་ཏྠ (?)], བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མཾ [ཡཾ མེ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ན་ཡི་མེ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ས་ནྟི ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི. ཏཾ མེ ཨི་དཾ ཨ་པ་རི་ཡི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ལ་དྡྷ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, པུ་ཎྞ! ས་ཀྑི་སྶ་སི ཁོ ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཨི་མི་ནཱ ད་མཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.
༣༩༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི [པ་ཊི་པཱ་དེ་སི (སཱི. པཱི.), པ་ཊི་དེ་སེ་སི (སྱཱ. ཀཾ.)], ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་སི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི, ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ སོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་པཱ་དི [ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི (ཀ.)] དྷ་མྨ་སྶཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ, ན ཙ མཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་སི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
པུ་ཎྞོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༩༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ཝ་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀ་རོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐ’’ནྟི [དྷ་མྨི་ཀ་ཐ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)].
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཛྫ པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ས་བྦེ་ཧེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏོ [ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷ་ནྟེ (སཱི. པཱི.)] པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨོ་ཝ་ད, ན་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཨ་ནུ་སཱ་ས, ན་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀ་རོ་ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏཱ་པི ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི – ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ, ན ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི – ‘ན ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་སྶཱ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ; ཨི་མ་སྶ ཀྭ་ཏྠོ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ན་ནྡ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་བྷི་ར་དྡྷཱ [ཨ་བྷི་ན་ནྡཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཡཾ ནོ ཨ་ཡྻོ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
༣༩༩. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཀཱ་ཡོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་དྡཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ…པེ… ག་ནྡྷཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ར་སཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘དྷ་མྨཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༡. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི’’? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨཱ་བྷཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨཱ་བྷཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཨཱ་བྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ [ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ (?)]; ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཚཱ་ཡཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཚཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ [ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ (སཱི. པཱི.)]. ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ བཱ་ཧི་རེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༤. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ [ཝི་ལི་མཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ཨ་ཐ ཁོ སཱ གཱ་ཝཱི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ མཾ་ས་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘བཱ་ཧི་རོ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ, ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ, ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཏི་ཎྷཾ གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཡཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཉྪི་ནྡ་ཏི ས་ངྐ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་ཀ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟ་ཏི.
༤༠༥. ‘‘ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༦. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ ཏཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ན ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ནོ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ – ‘ཨཱུ་ནོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ, པུ་ཎྞོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱུ་ནོ ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ’’ཏི.
༤༠༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ན་ནྡ་ཀ, སྭེ་པི ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ་ནེ་ཝོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏཱ་པི ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ, ན ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི ‘ན ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་སྶཱ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ; ཨི་མ་སྶ ཀྭ་ཏྠོ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ན་ནྡ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་བྷི་ར་དྡྷཱ ཡཾ ནོ ཨ་ཡྻོ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༨. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡོ… མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༩. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་དྡཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ…པེ… ག་ནྡྷཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… ར་སཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… དྷ་མྨཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨཱ་བྷཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨཱ་བྷཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཨཱ་བྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཚཱ་ཡཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཚཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ཉྩ ཁོ བཱ་ཧི་རེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ཨ་ཐ ཁོ སཱ གཱ་ཝཱི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ‘ཨ་ནྟ་རཱ མཾ་ས་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘བཱ་ཧི་རོ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཏི་ཎྷཾ གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཡཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཉྪི་ནྡ་ཏི ས་ངྐ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་ཀ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟ་ཏི.
༤༡༤. ‘‘ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༡༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ ཏཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ན ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ – ‘ཨཱུ་ནོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ, པུ་ཎྞོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ཎྞོ ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཙེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ ཙ. ཏཱ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏཱ་ནཾ ཡཱ པ་ཙྪི་མི་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཱ [ཡཱ པ་ཙྪི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི, སཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཡཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ (ཀ.)] སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཙཱུ་ལ༹་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༤༡༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘པ་རི་པ་ཀྐཱ ཁོ རཱ་ཧུ་ལ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ རཱ་ཧུ་ལཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཝི་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་ཧུ་ལཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧི, རཱ་ཧུ་ལ, ནི་སཱི་ད་ནཾ; ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་ཧུ་ལཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཝི་ནེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་ཧུ་ལཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༤༡༧. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཡ་མི་དཾ [ཡ་མྤི་དཾ (སཱི. ཀ.)] ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
༤༡༨. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི རཱ་ཧུ་ལ, སོ་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཀཱ་ཡོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ…པེ… མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ –‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི རཱ་ཧུ་ལ, དྷ་མྨཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི རཱ་ཧུ་ལ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི རཱ་ཧུ་ལ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
༤༡༩. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, རཱ་ཧུ་ལ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ [ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི (སྱཱ. ཀཾ.) ཨེ་ཝ་མི་ཏ་རེ་སུ་པི] ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. སོ་ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་དྡེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ…, གྷཱ་ན་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ག་ནྡྷེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ར་སེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… མ་ན་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རཱ་ཧུ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི. ཏཱ་ས་ཉྩ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
ཙཱུ་ལ༹་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཚ་ཚ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༤༢༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དྷ་མྨཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་སྶཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཚ ཚ་ཀྐཱ་ནི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཚ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཚ ཕ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཚ ཝེ་ད་ནཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༢༡. ‘‘‘ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ‘ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཚ་ཀྐཾ.
‘‘‘ཚ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ‘ཚ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཚ་ཀྐཾ.
‘‘‘ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, གྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཚ་ཀྐཾ.
‘‘‘ཚ ཕ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ; སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ; གྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ; ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ; ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ; མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. ‘ཚ ཕ་སྶ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཚ་ཀྐཾ.
‘‘‘ཚ ཝེ་ད་ནཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ; སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ; གྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ; ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ; ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ; མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ. ‘ཚ ཝེ་ད་ནཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ཚ་ཀྐཾ.
‘‘‘ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ; སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… གྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ. ‘ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཚ་ཊྛཾ ཚ་ཀྐཾ.
༤༢༢. ‘‘‘ཙ་ཀྑུ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཙ་ཀྑུ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘རཱུ་པཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘རཱུ་པཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་ཎྷཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
༤༢༣. ‘‘‘སོ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ…པེ… ‘གྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ… ‘ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ… ‘ཀཱ་ཡོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ… ‘མ་ནོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘མ་ནོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
‘‘‘ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་ཎྷཱ ཨ་ན་ཏྟཱ.
༤༢༤. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ – ཙ་ཀྑུཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; རཱུ་པེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཏ་ཎྷཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; སོ་ཏཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… གྷཱ་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཀཱ་ཡཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝེ་ད་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཎྷཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ – ཙ་ཀྑུཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཎྷཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ་ཏཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… གྷཱ་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ཀཱ་ཡཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… མ་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཎྷཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི.
༤༢༥. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘སོ་ཏ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… གྷཱ་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
༤༢༦. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘སོ་ཏ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ….
‘‘གྷཱ་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ….
‘‘ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ….
‘‘ཀཱ་ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ….
‘‘མ་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ. སོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
༤༢༧. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ [ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི (སྱཱ. ཀཾ.) ཨེ་ཝ་མི་ཏ་རེ་སུ་པི] ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. སོ་ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་དྡེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… གྷཱ་ན་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ག་ནྡྷེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ར་སེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… མ་ན་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སཱུ་ཏི.
ཚ་ཚ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.
༧. མ་ཧཱ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༢༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༤༢༩. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པེ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི སཱ་ར་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ སཱ་ར་ཏྟ་སྶ སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སཱ ཙ་སྶ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་མྤི [ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་མྤི (སྱཱ. ཀཾ.), ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑ་མྤི (ཀ.)] ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་མྤི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
‘‘སོ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… གྷཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… ཀཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… མ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, དྷ་མྨེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ན་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨེ་སུ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི སཱ་ར་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ སཱ་ར་ཏྟ་སྶ སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སཱ ཙ་སྶ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་མྤི ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་མྤི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
༤༣༠. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པེ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨ་སཱ་ར་ཏྟ་སྶ ཨ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་པ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སཱ ཙ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ད་ར་ཐཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱ་པཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི; ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. སོ ཀཱ་ཡ་སུ་ཁ་མྤི ཙེ་ཏོ་སུ་ཁ་མྤི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
༤༣༡. ‘‘ཡཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ [ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ (སཱི. པཱི.)] དི་ཊྛི སཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི; ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ [ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ས་ངྐ་པྤོ སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ; ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ [ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ཝཱ་ཡཱ་མོ སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ; ཡཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ [ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ས་ཏི སཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི; ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ [ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ས་མཱ་དྷི སྭཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་མཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྩ་པི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྩ་པི བ་ལཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ས་ཏྟ་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ཏ་སྶི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཡུ་ག་ན་ནྡྷཱ [ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཝ་ཏྟ་ནྟི – ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ. སོ ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ? ‘པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ.