ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ

མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ

ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་པཱ་ལི༹

༡. དེ་ཝ་ད་ཧ་ཝ་གྒོ

༡. དེ་ཝ་ད་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི དེ་ཝ་ད་ཧཾ ནཱ་མ ས་ཀྱཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ.

‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཏེ ཙ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི.

‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ, ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

༢. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ, ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ན ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ, ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པུ་རི་སོ ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶ ས་ཝི་སེ་ན གཱ་ལ༹ྷཱུ་པ་ལེ་པ་ནེ་ན [གཱ་ལ༹ྷ་པ་ལེ་པ་ནེ་ན (ཀ.)]; སོ ས་ལླ་སྶ་པི ཝེ་དྷ་ན་ཧེ་ཏུ [ཝེ་ད་ནཱ་ཧེ་ཏུ (སཱི. པཱི. ཀ.)] དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ [ཏི་པྤཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ; སོ ས་ཏྠེ་ན་པི ཝ་ཎ་མུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཀ་ནྟ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སེ་ཡྻ; སོ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ་པི ས་ལླ་སྶ ཨེ་ས་ནཱ་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ལླཾ ཨ་བྦུ་ཧེ་ཡྻ [ཨ་བྦུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ (སཱི.), ཨ་བྦྷཱུ་ཎྷེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)]; སོ ས་ལླ་སྶ་པི ཨ་བྦུ་ཧ་ན་ཧེ་ཏུ [ཨ་བྦུ་ཡ྄ཧ་ན་ཧེ་ཏུ (སཱི.), ཨ་བྦྷཱུ་ཎྷ་ན་ཧེ་ཏུ (སྱཱ. ཀཾ.)] དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཨ་ག་ད་ངྒཱ་རཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ ཨོ་ད་ཧེ་ཡྻ; སོ ཨ་ག་ད་ངྒཱ་ར་སྶ་པི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ ཨོ་ད་ཧ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཡྻ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱུ་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ཎེ་ན ས་ཉྪ་ཝི་ནཱ ཨ་རོ་གོ ཨ་སྶ སུ་ཁཱི སེ་རཱི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི ཡེ་ན ཀཱ་མ་ངྒ་མོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སིཾ ས་ཝི་སེ་ན གཱ་ལ༹ྷཱུ་པ་ལེ་པ་ནེ་ན. སོ་ཧཾ ས་ལླ་སྶ་པི ཝེ་དྷ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡིཾ. ཏ་སྶ མེ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཏ་སྶ མེ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟི; སོ་ཧཾ ས་ཏྠེ་ན་པི ཝ་ཎ་མུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཀ་ནྟ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡིཾ. ཏ་སྶ མེ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སི; སོ ཨ་ཧཾ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ་པི ས་ལླ་སྶ ཨེ་ས་ནཱ་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡིཾ. ཏ་སྶ མེ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ལླཾ ཨ་བྦུ་ཧི [ཨ་བྦུ་ཡ྄ཧི (སཱི.), ཨ་བྦྷཱུ་ཎྷི (སྱཱ. ཀཾ.)]; སོ་ཧཾ ས་ལླ་སྶ་པི ཨ་བྦུ་ཧ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡིཾ. ཏ་སྶ མེ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཨ་ག་ད་ངྒཱ་རཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ ཨོ་ད་ཧི; སོ་ཧཾ ཨ་ག་ད་ངྒཱ་ར་སྶ་པི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ ཨོ་ད་ཧ་ན་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡིཾ. སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི རཱུ་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ཎེ་ན ས་ཉྪ་ཝི་ནཱ ཨ་རོ་གོ སུ་ཁཱི སེ་རཱི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི ཡེ་ན ཀཱ་མ་ངྒ་མོ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ, ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ, ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ; ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ན ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

༤. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ ནི་ག་ཎྛཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ནི་ག་ཎྛོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི.)] ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཝོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པུ་བྦེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཐ, ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏཱ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙྩ་ཏི ཙེ་ཝ ཁ་མ་ཏི ཙ, ཏེ་ན ཙ་མྷཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ’’ཏི.

༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ ནི་ག་ཎྛེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, དྷ་མྨཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དྭི་དྷཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ས་དྡྷཱ, རུ་ཙི, ཨ་ནུ་སྶ་ཝོ, ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ, དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི – ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དྭི་དྷཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཀཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ ས་ཏྠ་རི ས་དྡྷཱ, ཀཱ རུ་ཙི, ཀོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝོ, ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཀཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི [ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ (ཀ.)] ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛེ་སུ ན ཀ་ཉྩི [ཀི་ཉྩི (སཱི. པཱི. ཀ.)] ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཧཱ་རཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཱ་ཧཾ [པུ་ན ཙ པ་ནཱ་ཧཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ ནི་ག་ཎྛེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ. ཡ་སྨིཾ ཝོ ས་མ་ཡེ ཏི་བྦོ [ཏི་པྤོ (པཱི.)] ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝོ ས་མ་ཡེ ན ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ན ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ན ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐཱ’ཏི? ‘ཡ་སྨིཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཡེ ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡཱ་མ; ཡ་སྨིཾ པ་ན ནོ ས་མ་ཡེ ན ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ན ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ན ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱ’’’ཏི.

༦. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་སྨིཾ ཝོ ས་མ་ཡེ ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝོ ས་མ་ཡེ ན ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ན ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ན ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ན ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་སྨིཾ ཝོ ས་མ་ཡེ ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ན ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝོ ས་མ་ཡེ ན ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ན ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ [པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་ཊྛེ་ཡྻེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ… ཝེ་ད་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཀ་ལླ་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘‘ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་སྨིཾ ཝོ ས་མ་ཡེ ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝོ ས་མ་ཡེ ན ཏི་བྦོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ན ཏི་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ན ཏི་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡེ་ཐ; ཏེ ཏུ་མྷེ སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ ས་མྨོ་ཧཱ ཝི་པ་ཙྩེ་ཐ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ; ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ; དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ; ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་པི [ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ་པི (ཀ.)] ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛེ་སུ ན ཀ་ཉྩི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཧཱ་རཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི.

༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ ནི་ག་ཎྛེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ ས་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ལ་བྦྷ་མེ་ཏ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

༨. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡཾ པ་ནི་དཾ ཀ་མྨཾ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ ས་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ, ཡ་མི་དཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཝཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་མེ་ཏཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ’’.

‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི.

༩. ‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ པུ་བྦེ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ པཱ་པ་ཀེ་ན ཨི་སྶ་རེ་ན ནི་མྨི་ཏཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ པཱ་པ་ས་ངྒ་ཏི་ཀཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ པཱ་པཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨི་མེ ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༠. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཧེ་ཝ ཨ་ན་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀ་ཉྩ སུ་ཁཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ སུ་ཁེ ཨ་ན་དྷི་མུ་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མ་སྶ ཁོ མེ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན མེ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏཱི’ཏི. སོ ཡ་སྶ ཧི ཁྭཱ་སྶ [ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ (སཱི.), ཡ་སྶ ཁྭཱ་སྶ (པཱི.)] དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཾ ཏ་ཏྠ པ་ད་ཧ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི.

༡༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ར་ཏྟོ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑོ. སོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མུཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་མུ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ར་ཏྟོ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑོ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨ་མུ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ར་ཏྟོ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑོ. ཏ་སྶ མེ ཨ་མུཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡོ མེ ཨ་མུ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཡོ ཨ་མུ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. སོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མུཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་མུ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝི་རཱ་གོ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟིཾ ས་ལླ་པ་ནྟིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ནྟིཾ སཾ་ཧ་ས་ནྟིཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཧེ་ཝ ཨ་ན་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀ་ཉྩ སུ་ཁཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ སུ་ཁེ ཨ་ན་དྷི་མུ་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མ་སྶ ཁོ མེ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན མེ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏཱི’ཏི. སོ ཡ་སྶ ཧི ཁྭཱ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཾ ཏ་ཏྠ པ་ད་ཧ་ཏི; ཡ་སྶ པ་ན་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་རཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཁོ མེ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ན མེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སོ ན ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་སྶ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧེ་ཡྻ སྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་སུ་ཀཱ་རོ ཏེ་ཛ་ནཾ དྭཱི་སུ ཨ་ལཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་སུ་ཀཱ་ར་སྶ ཏེ་ཛ་ནཾ དྭཱི་སུ ཨ་ལཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཏཱ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པི་ཏཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་ཏཾ [ཨུ་ཛུཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི (སཱི.)] ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ, ན སོ ཏཾ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་སུ་ཀཱ་རོ ཏེ་ཛ་ནཾ དྭཱི་སུ ཨ་ལཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་སྶ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སུ་ཀཱ་རོ ཏེ་ཛ་ནཾ དྭཱི་སུ ཨ་ལཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཡྻ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རེ་ཡྻ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ སྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་སུ་ཀཱ་རོ ཏེ་ཛ་ནཾ དྭཱི་སུ ཨ་ལཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཁོ མེ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི; དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ན མེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧེ་ཡྻ’ནྟི. སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སོ ན ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་སྶ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧེ་ཡྻ སྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༣. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ. སོ ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏེ་ན ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི.

༡༤. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱི ཝི་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཐེ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ན ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ – ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. སོ བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏྠི་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཧ་ཏྠི་ག་ཝ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊ་ཀཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་མཱ་ན་ཀཱུ་ཊཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཝ་ཉྩ་ན་ནི་ཀ་ཏི་སཱ་ཙི་ཡོ་གཱ [སཱ་ཝི་ཡོ་གཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཨེ་ཏྠ སཱ་ཙི་ས་དྡོ ཀུ་ཊི་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ] པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཚེ་ད་ན་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཝི་པ་རཱ་མོ་ས་ཨཱ་ལོ་པ་ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༩༣ ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མེ].

‘‘སོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན. སོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ ཌེ་ཏི ས་པ་ཏྟ་བྷཱ་རོ་ཝ ཌེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན; སོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.

༡༥. ‘‘སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྱཱ་སེ་ཀ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.

‘‘སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ [ས་མྨི་ཉྫི་ཏེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི.

༡༦. ‘‘སོ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, (ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ,) [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༩༦ ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མེ] ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ, ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ, པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི.

‘‘སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ, པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༧. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ [སེ་ཡྻ་ཐཱི་དཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༨. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ.

༡༩. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཕ་ལོ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ [ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དིཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ པཱ་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི.

༢༠. ‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པུ་བྦེ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷ་དྡ་ཀེ་ན ཨི་སྶ་རེ་ན ནི་མྨི་ཏོ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ངྒ་ཏི་ཀོ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི; ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མོ ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ནོ ཙེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, པཱ་སཾ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨི་མེ ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ པཱ་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

དེ་ཝ་ད་ཧ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡ་སུ་ཏྟཾ [པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟ (ཀ.)]

༢༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ནོ ཨ་པ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི [ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི. ‘ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི; ‘ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི; ‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི; ས་ཏོ ཝཱ པ་ན ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི [པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ པ་ནེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ [པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི (ཀ.)] པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ས་ཏོ ཝཱ པ་ན ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ པ་ནེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ [པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི (ཀ.)] ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ཧོ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡ་མུ་དྡེ་སོ པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡ་སྶ.

༢༢. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (ཀ.)] ཝཱ པ་ནེ་ཀེ་སཾ [པ་ནེ་ཏེ་སཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི [པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]. ཡེ ཁོ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ [མ་ར་ཎཱ་ཏི (ཀ.)], ཡཱ ཝཱ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ ས་ཉྙཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་ར་མཱ ཨ་གྒཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི – ཡ་དི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ. ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༢༣. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཉྙཱ རོ་གོ ས་ཉྙཱ ག་ཎྜོ ས་ཉྙཱ ས་ལླཾ, ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ‘ཨ་ས་ཉྙ’ནྟི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡེ ཁོ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧ་མ་ཉྙ་ཏྲ རཱུ་པཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ [ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན (ཀ.)] ཨཱ་ག་ཏིཾ ཝཱ ག་ཏིཾ ཝཱ ཙུ་ཏིཾ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཝུ་དྡྷིཾ ཝཱ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝཱ ཝེ་པུ་ལླཾ ཝཱ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༢༤. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཉྙཱ རོ་གོ ས་ཉྙཱ ག་ཎྜོ ས་ཉྙཱ ས་ལླཾ, ཨ་ས་ཉྙཱ ས་མྨོ་ཧོ, ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙ’ནྟི. [ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) ཨེ་ཏ་ནྟི་པ་དཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ] ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡེ ཁོ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, རཱུ་པི་ཉྩ ཨ་རཱུ་པི་ཉྩ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ [ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ (སཱི. པཱི.)] དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, བྱ་ས་ན་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི [ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི (ཀ.)] ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ན ཧེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟ་བྦ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༢༥. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཨ་རོ་གཾ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏེ་ས་མེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་བྦེ་པི་མེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨུ་དྡྷཾ ས་རཾ [ཨུ་དྡྷཾ་ས་རཱ (སཱི. པཱི.), ཨུ་དྡྷཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ས་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི – ‘ཨི་ཏི པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཨི་ཏི པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝཱ་ཎི་ཛ་སྶ ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་ཏོ མེ ཨི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ལ་ཙྪཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱུ་པ་མཱ མ་ཉྙེ པ་ཊི་བྷ་ནྟི – ‘ཨི་ཏི པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཨི་ཏི པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡེ ཁོ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཏེ ས་ཀྐཱ་ཡ་བྷ་ཡཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་པ་རི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སཱ ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷོ ད་ལ༹ྷེ ཐ་མྦྷེ ཝཱ ཁི་ལེ [ཁཱི་ལེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝཱ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷོ, ཏ་མེ་ཝ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཁི་ལཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་བྷ་ཡཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་པ་རི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༢༦. ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ནོ ཨ་པ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ.

༢༧. ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ནོ པུ་བྦ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི. ‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏོ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི.

༢༨. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་ཏ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་ནྟི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཡ་ད་པི [ཡ་དི་པི (ཀ.)] ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ནྟི ཏ་ད་པི ཏེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༢༩. ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི…པེ… [ཡ་ཐཱ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་རེ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ] ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏོ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་ཏ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་ནྟི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཡ་ད་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ནྟི ཏ་ད་པི ཏེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༣༠. ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ སཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ, དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཚཱ་ཡཱ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཕ་ར་ཏི, ཡཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཚཱ་ཡཱ ཕ་ར་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ, དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ སཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ, དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༣༡. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཚཱ་ཡཱ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཕ་ར་ཏི, ཡཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཚཱ་ཡཱ ཕ་ར་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ པཱི་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༣༢. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ སཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཚཱ་ཡཱ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཕ་ར་ཏི, ཡཾ ཨཱ་ཏ་པོ ཛ་ཧ་ཏི ཏཾ ཚཱ་ཡཱ ཕ་ར་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ སཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

༣༣. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ – ‘ས་ནྟོ་ཧ་མ་སྨི, ནི་བྦུ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ, ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ – ‘ས་ནྟོ་ཧ་མ་སྨི, ནི་བྦུ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཝཱ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ནི་རཱ་མི་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ – ‘ས་ནྟོ་ཧ་མ་སྨི, ནི་བྦུ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཏ་ད་པི ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་མ་ཎ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ‘ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠེ་ཏ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ.

‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཡ་དི་དཾ – ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ [ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ. ཏ་ཡི་དཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཡ་དི་དཾ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི [ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ. ཏ་ཡི་དཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟི་ཝ་ར་པ་དཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཡ་དི་དཾ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཀི་ནྟི་སུ་ཏྟཾ

༣༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པི་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ [ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ (སཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ལི་ཧ་ར་ཎེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ནྟི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཧོ་ཏི – ‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ན ཙ ཀི་ར ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’ཏི; ཨ་ཐ ཀི་ནྟི ཙ་ར་ཧི ཝོ [ཨ་ཐ ཀི་ནྟི ཝོ (སཱི. པཱི.), ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཝོ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་ཏེ་སཱི; ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ [ཨེ་ཝཾ (སཱི. པཱི.)] ཀི་ར ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་ཏེ་སཱི; ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’’ཏི.

༣༥. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཝོ [ཡེ ཏེ (ཀ.)] མ་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒེ་ཧི ས་མྨོ་ད་མཱ་ནེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ས་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ སི་ཡཾ་སུ [སི་ཡུཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.) ས་དྡ་ནཱི་ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ནཱ་ནཱ་ཝཱ་དཱ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ [སུ་བྦ་ཙ་ཏ་རཾ (ཀ.)] མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ནཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ [ཏ་དི་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ནཾ. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ནཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ནཾ. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨི་ཏི དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ [ཨི་ཏི དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝཱ་ར་ཏྟ་ཡེ པ་ན ཨི་དཾ པཱ་ཋ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ན་ཏྠི] ཡོ དྷ་མྨོ ཡོ ཝི་ན་ཡོ སོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ.

༣༦. ‘‘ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ས་མེ་ཏཱི’ཏི, ཏ་ཏྠ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ས་མེ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ས་མེ་ཏི. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ས་མེ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ནཱ་ནཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ས་མེ་ཏི. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨི་ཏི དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡོ དྷ་མྨོ ཡོ ཝི་ན་ཡོ སོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ.

༣༧. ‘‘ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནཱ་ནཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – བྱ་ཉྫ་ནཾ. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནཱ་ནཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཁོ ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ནཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – བྱ་ཉྫ་ནཾ. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ [ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ཧི (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨི་ཏི སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡོ དྷ་མྨོ ཡོ ཝི་ན་ཡོ སོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ.

༣༨. ‘‘ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ས་མེ་ཏཱི’ཏི, ཏ་ཏྠ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ས་མེ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ས་མེ་ཏི. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ས་མེ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ས་མེ་ཏི. མཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི. ཨི་ཏི སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡོ དྷ་མྨོ ཡོ ཝི་ན་ཡོ སོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ.

༣༩. ‘‘ཏེ་ས་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་རི་ཏ་བྦཾ [ཙོ་དི་ཏ་བྦཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཏུ་རི་ཏ་བྦཾ (?)]. པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ – ‘ཨི་ཏི མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པ་གྷཱ་ཏོ, པ་རོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི ཨ་ད་ལ༹ྷ་དི་ཊྛཱི སུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ས་ཀྐོ་མི ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ཨ་ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ, པ་རོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི ཨ་ད་ལ༹ྷ་དི་ཊྛཱི སུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ས་ཀྐོ་མི ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – པ་ར་སྶ [ཡ་དི་དཾ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ (ཀ.)] པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཾ – སྭཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པ་གྷཱ་ཏོ. པ་རོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི ད་ལ༹ྷ་དི་ཊྛཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ས་ཀྐོ་མི ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཧེ་སཱ [མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ (ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཾ – སྭཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཁོ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ. པ་རོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི ད་ལ༹ྷ་དི་ཊྛཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ས་ཀྐོ་མི ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཾ – སྭཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཁོ ཝི་ཧེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ར་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ. པ་རོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི ད་ལ༹ྷ་དི་ཊྛཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ན ཙཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙི་ཏ་བྦཱ.

༤༠. ‘‘ཏེ་ས་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙཱི་སཾ་ཧཱ་རོ [ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ དི་ཊྛི་པ་ལཱ༹་སོ [དི་ཊྛི་པ་ལཱ་སོ (སཱི. ཀ.)] ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཡཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙཱི་སཾ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དི་ཊྛི་པ་ལཱ༹་སོ ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི, ཏཾ ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མ་ཎོ ག་ར་ཧེ་ཡྻཱ’ཏི [ས་མཱ་ནོ (སཱི. ཀ.)]. ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཡཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙཱི་སཾ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དི་ཊྛི་པ་ལཱ༹་སོ ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི, ཏཾ ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མ་ཎོ ག་ར་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’ཏི.

‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཝ་ཙ་ཏ་རཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ, སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཡཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙཱི་སཾ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དི་ཊྛི་པ་ལཱ༹་སོ ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི, ཏཾ ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མ་ཎོ ག་ར་ཧེ་ཡྻཱ’ཏི. ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཡཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙཱི་སཾ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དི་ཊྛི་པ་ལཱ༹་སོ ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི ཏཾ ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མ་ཎོ ག་ར་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ པ་རེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ནོ ཨེ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ, ཏ་སྶ མེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་སིཾ. ཏཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཀུ་ས་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ’ཏི. ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

ཀི་ནྟི་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. སཱ་མ་གཱ་མ་སུ་ཏྟཾ

༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་མ་གཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ [ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ [དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ‘‘ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་སི! མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏྭ་མ་སི, ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ. ས་ཧི་ཏཾ མེ, ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཏེ. པུ་རེ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྪཱ ཨ་ཝ་ཙ, པ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པུ་རེ ཨ་ཝ་ཙ. ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ [ཨ་ཝི་ཙི་ཎྞཾ (སཱི. པཱི.)] ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོ. ནི་གྒ་ཧི་ཏོ་སི, ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡ; ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱ ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཝ་དྷོ་ཡེ་ཝ ཁོ [ཝ་དྷོ་ཡེ་ཝེ་ཀོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] མ་ཉྙེ ནི་ག་ཎྛེ་སུ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡེ་པི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཏེ་པི ནི་ག་ཎྛེ་སུ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ ནི་བྦི་ནྣ་རཱུ་པཱ [ནི་བྦི་ནྡ་རཱུ་པཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱ པ་ཊི་ཝཱ་ན་རཱུ་པཱ ཡ་ཐཱ ཏཾ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ.

༤༢. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛོ [ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཡེ་ན སཱ་མ་གཱ་མོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ…པེ… བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཙུ་ནྡཾ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨཱ་ཡཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཙུ་ནྡོ ཙ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ…པེ… བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘མཱ་ཧེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫི; སྭཱ་སྶ [སོ (སཱི. པཱི.), སྭཱ་ཡཾ (ཀ.)] ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’’ནྟི.

༤༣. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, པ་སྶ་སི ནོ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ དྭེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་ཝཱ་དེ’’ཏི? ‘‘ཡེ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ དྭེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་ཝཱ་དེ. ཡེ ཙ ཁོ [ས་ནྟི ཙ ཁོ (སྱཱ. ཀཾ.), ས་ནྟི ཙ (ཀ.)], བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཏི་སྶ་ཡ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཡྻུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཛཱི་ཝེ ཝཱ ཨ་དྷི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཝཱ. སྭཱ་སྶ [སོ་སྶ (སཱི. པཱི.), སྭཱ་ཡཾ (ཀ.)] ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་དོ ཡ་དི་དཾ – ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཛཱི་ཝེ ཝཱ ཨ་དྷི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཝཱ. མ་གྒེ ཝཱ ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝཱ ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ; སྭཱ་སྶ ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.

༤༤. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཡོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི སོ ས་ཏྠ་རི་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, ས་ངྒྷེ་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, སི་ཀྑཱ་ཡ་པི ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ… ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, སི་ཀྑཱ་ཡ ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, སོ ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི; ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ, བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི.

༤༥. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི པ་ལཱ༹་སཱི…པེ… ཨི་སྶུ་ཀཱི ཧོ་ཏི མ་ཙྪ་རཱི…པེ… ས་ཋོ ཧོ་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝཱི…པེ… པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི [མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] …པེ… ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཡོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི སོ ས་ཏྠ་རི་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, ས་ངྒྷེ་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, སི་ཀྑཱ་ཡ་པི ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ… ས་ངྒྷེ… སི་ཀྑཱ་ཡ ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི སོ ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི; ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ, བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཚ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི.

༤༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ – ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཐཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ.

༤༧. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཝ་ད་ནྟི དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝཱ. ཏེ་ཧཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒེ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟི ས་མ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟིཾ ས་མ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ས་མེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན.

༤༨. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཏེ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཏེ་ཧཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ བ་ཧུ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒེ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟི ས་མ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟིཾ ས་མ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ས་མེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ.

༤༩. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ [ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ-ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མེ་ཏི. ཝི་ན་ཡེ་ན་པི སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ] ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཁོ [ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ (ས་བྦ་ཏྠ)], ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན.

༥༠. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི? (སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏི – ‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི.) [( ) ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པཱ་ཋོ ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༧ ན་ཏྠི ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཝཱ་རེ་ཨེ་ཝེ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ] སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨཱ་དཾ པཱ་པུ་ཎིཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཾ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ [བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀ་ནྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཏ་སྶ ཁོ [ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན.

༥༡. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙོ་དི་ཏོ ཝཱ ཨ་ཙོ་དི་ཏོ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི, ཝི་ཝ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི [ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི (ཀ.)]. ཏེ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ [ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཾ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘པ་སྶ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི. (‘སཾ་ཝ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི.) [( ) ཝི་ན་ཡེ ན་ཏྠི] ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན.

༥༢. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏི – ‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ; ས་རཱ་མི ཙ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏི – ‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི. ཀིཾ པ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ པུ་ཊྛོ ན་པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཊྛོ ན་པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶ་སི, ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ པུ་ཊྛོ [ཨ་པུ་ཊྛོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶ་སི? ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ས་རཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ. ད་ཝཱ མེ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ར་ཝཱ མེ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ.

༥༣. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏེ་ཧཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒེ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་ཏྟེ་ན [བྱ་ཏྟ་ཏ་རེ་ན (སཱི. པཱི. ཀ.)] བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཡཱ ཙེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཡཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་མེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་སེ་ཡྻཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ’’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཡཱ ཙེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཡཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་མེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་སེ་ཡྻཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ’’’ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི ཡ་དི་དཾ – ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན.

༥༤. ‘‘ཚ་ཡི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཚ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ – ཡེ ཏེ ལཱ་བྷཱ དྷ་མྨི་ཀཱ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི ལཱ་བྷེ་ཧི – ཨ་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གཱི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ – ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ སཱི་ལེ་སུ – སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ – ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ – དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.

‘‘ཨི་མེ ཙེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡེ དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཾ ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ ཡཾ ཏུ་མྷེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡེ དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཐ. ཏཾ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

སཱ་མ་གཱ་མ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༥༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ ཨུ་དཱ་ཧུ ས་ནྟེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སཱུ་ཏི?

༥༦. ‘‘ཡེ ཏེ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ནྟེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ, ས་ནྟི པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན་པི [ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན (?)] ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏྲ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ ཏེ་སཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི; ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ ཏ་ཏྲ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘དྷ་མྨཾ ནེ་སཾ དེ་སེ་སྶ’ནྟི [དེ་སེ་ཡྻ་ནྟི (པཱི. ཀ.)]. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏྠ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧོ་ཏི – ‘དྷ་མྨཾ ནེ་སཾ དེ་སེ་སྶ’ནྟི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྲ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘དྷ་མྨཾ ནེ་སཾ དེ་སེ་སྶ’ནྟི ཏ་སྶ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏ ཀཱ་ལོ, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༥༧. ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ.

༥༨. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི [ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་སོ ས་ཀ་མྷཱ གཱ་མཱ ཝཱ ནི་ག་མཱ ཝཱ ཙི་ར་ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠོ ཨ་སྶ. སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཏ་མྷཱ གཱ་མཱ ཝཱ ནི་ག་མཱ ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཾ. སོ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཁེ་མ་ཏ་ཉྩ སུ་བྷི་ཀྑ་ཏ་ཉྩ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ པུ་ཙྪེ་ཡྻ; ཏ་སྶ སོ པུ་རི་སོ ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཁེ་མ་ཏ་ཉྩ སུ་བྷི་ཀྑ་ཏ་ཉྩ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ སཾ་སེ་ཡྻ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ སུ་སྶཱུ་སེ་ཡྻ, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛེ་ཡྻ, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ [ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ-ཨི་ཏི པཱ་ཋོ སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཏ་བྦ་ཎྞ་ནཱ དི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ] ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’’ཏི.

༥༩. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་སོ བ་ནྡྷ་ནཱ པ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་བྦོ ཧ་རི་ཏ་ཏྟཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡེ ལོ་ཀཱ་མི་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ སེ པ་ཝུ་ཏྟེ. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ལོ་ཀཱ་མི་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’’ཏི.

༦༠. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་ཐུ་སི་ལཱ དྭེ་དྷཱ་བྷི་ནྣཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ སེ བྷི་ནྣེ. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’’ཏི.

༦༡. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་སོ མ་ནུ་ཉྙ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཚ་ཌྜེ་ཡྻ [ཚ་དྡེ་ཡྻ (?)]. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཏྟེ [ཝ་ནྟེ (ཀ. སཱི.), བྷུ་ཏྟེ (ཀ. སཱི. ཀ.)] པུ་ན བྷོ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་དུ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཏྟཾ [ཝ་ནྟཾ (སཱི.)] པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་མྨ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ སེ ཝ་ནྟེ. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི.

༦༢. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་སྶ. ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཱི ཙེ་ཝ ཀ་ཐཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན སུ་སྶཱུ་ས་ཏི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛ་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཏཱ་ལོ མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཨ་བྷ་བྦོ པུ་ན ཝི་རུ་ལ༹ྷི་ཡཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ སེ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལེ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏེ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏེ [ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏེ (སཱི. པཱི.), ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྒ་ཏེ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨེ. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ཁོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’’ཏི.

༦༣. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ ས་ལླཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དེ་ན རུ་པྤ་ཏི. ཏཾ མེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་མཱ་ནི [ཨེ་ཝཾ་མཱ་ནཱི (སཱི. པཱི. ཀ.), ཨེ་ཝ་མཱ་དི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་སྶ ཨ་ཏ་ཐཾ ས་མཱ་ནཾ [ཨ་ཏྠཾ ས་མཱ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨ་ཏྠ་ས་མཱ་ནཾ (སཱི.)]. སོ ཡཱ་ནི ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ; ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་སོ ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶ ས་ཝི་སེ་ན གཱ་ལ༹ྷཱུ་པ་ལེ་པ་ནེ་ན. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སེ་ཡྻ. ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སི་ཏྭཱ ས་ལླཾ ཨ་བྦུ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་པ་ནེ་ཡྻ ཝི་ས་དོ་སཾ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཾ. ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི [ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ་ཡཾ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ] ཛཱ་ན་མཱ་ནོ སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཁོ ཏེ ས་ལླཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཝི་ས་དོ་སོ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ [ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ་ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ]. ཨ་ན་ལ་ཉྩ ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི, མཱ ཏེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཝ་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཝཱི ཨ་སྶ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻཱ་སི, མཱ ཏེ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝ་ཏོ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ཏོ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི. མཱ ཙ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི, མཱ ཏེ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ར་ཛོ་སཱུ་ཀཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་སི. ཝ་ཎཱ་ནུ་ར་ཀྑཱི ཙ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སི ཝ་ཎ་སཱ་རོ་པཱི’ཏི [ཝ་ཎ་སྶཱ་རོ་པཱི་ཏི (ཀ.) ཝ་ཎ + སཾ + རོ་པཱི = ཝ་ཎ་སཱ་རོ་པཱི-ཨི་ཏི པ་ད་ཝི་བྷཱ་གོ]. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཁོ མེ ས་ལླཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཝི་ས་དོ་སོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་ན་ལ་ཉྩ མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཝ་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཝཱི ཨ་སྶ. ན ཙ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝ་ཏོ, ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ཏོ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷེ་ཡྻ. ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ར་ཛོ་སཱུ་ཀཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. ན ཙ ཝ་ཎཱ་ནུ་ར་ཀྑཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ན ཝ་ཎ་སཱ་རོ་པཱི. ཏ་སྶ ཨི་མི་སྶཱ ཙ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཨ་སུ་ཙི ཝི་ས་དོ་སོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཝ་ཎོ པུ་ཐུ་ཏྟཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. སོ པུ་ཐུ་ཏྟཾ ག་ཏེ་ན ཝ་ཎེ་ན མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ ས་ལླཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དེ་ན རུ་པྤ་ཏི. ཏཾ མེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་མཱ་ནི ཨ་སྶ ཨ་ཏ་ཐཾ ས་མཱ་ནཾ. སོ ཡཱ་ནི ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. མ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི; མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, དུ་ཀྑཾ ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.

༦༤. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ ས་ལླཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དེ་ན རུ་པྤ་ཏི. ཏཾ མེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ སོ ཡཱ་ནི ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. སོ ན རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ནེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ ན མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, པུ་རི་སོ ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶ ས་ཝི་སེ་ན གཱ་ལ༹ྷཱུ་པ་ལེ་པ་ནེ་ན. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཏྠེ་ན ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སེ་ཡྻ. ཨེ་ས་ནི་ཡཱ ས་ལླཾ ཨེ་སི་ཏྭཱ ས་ལླཾ ཨ་བྦུ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་པ་ནེ་ཡྻ ཝི་ས་དོ་སཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ཛཱ་ན་མཱ་ནོ སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཁོ ཏེ ས་ལླཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཝི་ས་དོ་སོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་ན་ལ་ཉྩ ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི, མཱ ཏེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཝ་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཝཱི ཨ་སྶ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻཱ་སི. མཱ ཏེ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝ་ཏོ ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ཏོ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི. མཱ ཙ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི, མཱ ཏེ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ར་ཛོ་སཱུ་ཀཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་སི. ཝ་ཎཱ་ནུ་ར་ཀྑཱི ཙ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སི ཝ་ཎ་སཱ་རོ་པཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཁོ མེ ས་ལླཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཝི་ས་དོ་སོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་ན་ལ་ཉྩ མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཝ་ཎོ ན ཨ་སྶཱ་ཝཱི ཨ་སྶ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎཾ དྷོ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ཏོ ན པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷེ་ཡྻ. ན ཙ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ར་ཛོ་སཱུ་ཀཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ ནཱ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. ཝ་ཎཱ་ནུ་ར་ཀྑཱི ཙ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ཝ་ཎ་སཱ་རོ་པཱི. ཏ་སྶ ཨི་མི་སྶཱ ཙ ས་པྤཱ་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་སུ ཙ [ཨ་སུ་ཙི (ས་བྦ་ཏྠ) སོ་ཙཱ་ཏི ཏ་བྦ་ཎྞ་ནཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ] ཝི་ས་དོ་སོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཝ་ཎོ ཝི་རུ་ཧེ་ཡྻ. སོ རུ་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ཎེ་ན ས་ཉྪ་ཝི་ནཱ ནེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ ན མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ ས་ལླཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དེ་ན རུ་པྤ་ཏི. ཏཾ མེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ སོ ཡཱ་ནི ས་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. སོ ན རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ནེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ ན མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.

༦༥. ‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཝ་ཎོ་ཏི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཝི་ས་དོ་སོ་ཏི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ས་ལླ་ནྟི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཨེ་ས་ནཱི་ཏི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ས་ཏི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ས་ཏྠ་ནྟི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ་ཏི ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ.

‘‘སོ ཝ་ཏ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏ་ཀཱ་རཱི ‘ཨུ་པ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ནི་རུ་པ་དྷི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་པ་དྷི་སྨིཾ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སོ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣོ ར་ས་ས་མྤ་ནྣོ; སོ ཙ ཁོ ཝི་སེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སཾ པི་ཝེ་ཡྻ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ – ‘ཨི་མཱ་ཧཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪཱ་མི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑ’’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, སོ ཝ་ཏ བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏ་ཀཱ་རཱི ‘ཨུ་པ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ནི་རུ་པ་དྷི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་པ་དྷི་སྨིཾ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ [ཨཱ་སི་ཝི་སོ (ཀ.)] གྷོ་ར་ཝི་སོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུ་སྶ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་སྶ གྷོ་ར་ཝི་ས་སྶ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ཊྛཾ ཝཱ ད་ཛྫཱ [ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ (ཀ.)] ཡཾ ཛ་ཉྙཱ – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ ད་ཊྛོ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪཱ་མི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑ’’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ, སོ ཝ་ཏ བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏ་ཀཱ་རཱི ‘ཨུ་པ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ནི་རུ་པ་དྷི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་པ་དྷི་སྨིཾ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༦༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རཱུ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ མོ་ས་དྷ་མྨཱ. མཱ་ཡཱ་ཀ་ཏ་མེ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནཾ. ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ, མཱ་ར་སྶེ་ས [མཱ་ར་སྶེ་ཝ (ཀ.)] ཝི་ས་ཡོ, མཱ་ར་སྶེ་ས ནི་ཝཱ་པོ, མཱ་ར་སྶེ་ས གོ་ཙ་རོ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ན་སཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པི བྱཱ་པཱ་དཱ་པི སཱ་ར་མྦྷཱ་པི སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་དྷ་མ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ, མཱ་ར་སྶེ་ས ཝི་ས་ཡོ, མཱ་ར་སྶེ་ས ནི་ཝཱ་པོ, མཱ་ར་སྶེ་ས གོ་ཙ་རོ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ན་སཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པི བྱཱ་པཱ་དཱ་པི སཱ་ར་མྦྷཱ་པི སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་དྷ་མ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ལོ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ མ་ན་སཱ. ཝི་པུ་ལེ་ན ཧི མེ མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ལོ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ མ་ན་སཱ ཡེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ མཱ་ན་སཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པི བྱཱ་པཱ་དཱ་པི སཱ་ར་མྦྷཱ་པི ཏེ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཱ ཨ་པ་རི་ཏྟ་ཉྩ མེ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི’’.

༦༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ; ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ (ས་བྦཾ རཱུ་པཾ) [( ) ན་ཏྠི སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ] ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ; ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ ནཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ, ནཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏུཾ, ནཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏུ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

༦༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ; ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ; ཡཱ ཙ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་ཉྙཱ – ས་བྦཱ ས་ཉྙཱ. ཡ་ཏྠེ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ – ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

༦༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

༧༠. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནི [ཀྭ་ཙི་ནི (སྱཱ. ཀཾ. སཱི. ཨ་ཊྛ.)] ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིཾ [ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨི (?)], ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནི ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ; ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ; ཡཱ ཙ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ – ས་བྦཱ ས་ཉྙཱ. ཡ་ཏྠེ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ – ཡ་དི་དཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.

༧༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ; ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ, བྷཱུ་ཏཾ – ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ ནུ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་པེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན་པེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་པེ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ; ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡ་ད་ཏྠི, ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ – ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ན སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སེ་ཊྛཾ ཀི་ར སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སེ་ཊྛ་ཉྷི སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སེ་ཊྛ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དི་དཾ – ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ’’.

༧༢. ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ; ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡ་ད་ཏྠི, ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ – ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི, ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.

༧༣. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་ར ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ; ཡེ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པཱ, ཡེ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པཱ; ཡཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ; ཡཱ ཙ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ – ཨེ་ས ས་ཀྐཱ་ཡོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་ཡོ. ཨེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨི་ཏི, ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་སི་ཏཱ མ་ཡཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ, དེ་སི་ཏཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ, དེ་སི་ཏཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ, དེ་སི་ཏཱ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སྶཱ་ཡ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ, དེ་སི་ཏོ ཨ་རི་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏེ་སི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏཾ ཝོ ཏཾ མ་ཡཱ. ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནི. ཛྷཱ་ཡ་ཐཱ་ན་ནྡ, མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠ, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.

༧. ག་ཎ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༧༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཨ་ཐ ཁོ ག་ཎ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ [ག་ཎ་ཀ་མོ་གྒ་ལཱ་ནོ (ཀ.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ག་ཎ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མ་སྶ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་ད་སྶ དི་སྶ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ – ཡཱ་ཝ པ་ཙྪི་མ་སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཱः ཨི་མེ་ས་མྤི ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ – ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ནེः ཨི་མེ་ས་མྤི ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་སྶཱ་སཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ – ཨི་སྶ་ཏྠེ [ཨི་སྶ་ཏྟེ (ཀ.)]. ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ག་ཎ་ཀཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ – ས་ངྑཱ་ནེ. མ་ཡ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཎཱ་པེ་མ – ‘ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ, དྭེ དུ་ཀཱ, ཏཱི་ཎི ཏི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ, པ་ཉྩ པ་ཉྩ་ཀཱ, ཚ ཚ་ཀྐཱ, ས་ཏྟ ས་ཏྟ་ཀཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ་ཀཱ, ན་ཝ ན་ཝ་ཀཱ, ད་ས ད་ས་ཀཱ’ཏི; ས་ཏ་མྤི མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ག་ཎཱ་པེ་མ, བྷི་ཡྻོ་པི ག་ཎཱ་པེ་མ. ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མ་སྨི་མྤི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ’’ནྟི?

༧༥. ‘‘ས་ཀྐཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མ་སྨི་མྤི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ད་ཀྑོ ཨ་སྶ་ད་མྨ་ཀོ བྷ་དྡཾ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཐ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པུ་རི་ས་ད་མྨཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནེ་ཏི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཧི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་ཧི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་སྶུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’’ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝི་ནེ་ཏི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཧི, ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ མཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཧི མཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཧི; ར་ཀྑཱ་ཧི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫཱ་ཧི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ མཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཧི མཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཧི; ར་ཀྑཱ་ཧི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫཱ་ཧཱི’’’ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝི་ནེ་ཏི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཧི. པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻཱ་སི – ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ – ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ’’’ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝི་ནེ་ཏི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་ཧི, དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཧི, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཧི, ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཡཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མཾ ཡཱ་མཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཧཱི’’’ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝི་ནེ་ཏི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཧི, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི’’’ཏི.