༨. ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༣༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ, མཱ ཀ་ལ་ཧཾ, མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ, མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ! བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ; མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ, མཱ ཀ་ལ་ཧཾ, མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ, མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ! བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ; མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ, མཱ ཀ་ལ་ཧཾ, མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ, མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ; མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༣༧. ‘‘པུ་ཐུ་ས་དྡོ ས་མ་ཛ་ནོ, ན བཱ་ལོ ཀོ་ཙི མ་ཉྙ་ཐ;
ས་ངྒྷ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་སྨིཾ, ནཱ་ཉྙཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་མ་ཉྙ་རུཾ.
‘‘པ་རི་མུ་ཊྛཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་བྷཱ་སཱ, ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཎི་ནོ;
ཡཱ་ཝི་ཙྪ་ནྟི མུ་ཁཱ་ཡཱ་མཾ, ཡེ་ན ནཱི་ཏཱ ན ཏཾ ཝི་དཱུ.
‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;
ཡེ ཙ ཏཾ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཾ ན ས་མྨ་ཏི.
‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;
ཡེ ཙ ཏཾ ནུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
‘‘ན ཧི ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ་ནི, ས་མྨ་ནྟཱི་དྷ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
ཨ་ཝེ་རེ་ན ཙ ས་མྨ་ནྟི, ཨེ་ས དྷ་མྨོ ས་ན་ནྟ་ནོ.
‘‘པ་རེ ཙ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡ་མཱ་མ་སེ;
ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱ.
‘‘ཨ་ཊྛི་ཙྪི་ནྣཱ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ, ག་ཝ་སྶ་དྷ་ན་ཧཱ་རི་ནོ;
ར་ཊྛཾ ཝི་ལུ་མྤ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཏེ་ས་མྤི ཧོ་ཏི ས་ངྒ་ཏི;
ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནོ སི་ཡཱ.
‘‘ས་ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ,
ས་དྡྷིཾ ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི དྷཱི་རཾ;
ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ས་བྦཱ་ནི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནི,
ཙ་རེ་ཡྻ ཏེ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ས་ཏཱི་མཱ.
‘‘ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ,
ས་དྡྷིཾ ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི དྷཱི་རཾ;
རཱ་ཛཱ་ཝ ར་ཊྛཾ ཝི་ཛི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ,
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ.
‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཙ་རི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ན་ཏྠི བཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ;
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ན ཙ པཱ་པཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ,
ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ’’ཏི.
༢༣༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་གཱ་མོ [བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་གཱ་མོ (ཀ.), ཏ་ཐཱ ཝི་ན་ཡེ་པི] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་གུ བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་གཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་གུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནཾ [ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ བྷ་གུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བྷ་གུཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑུ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ན ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བྷ་གུཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ [བྷ་དྡི་ཡོ (མ. ནི. ༢.༡༦༦ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནེ] ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ [ཀི་མྦི་ལོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨེ་ཏཾ དཱ་ཡཾ པཱ་ཝི་སི. ས་ནྟེ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ན་སྶ. སུ་ཏྭཱ་ན དཱ་ཡ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི.
༢༣༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨེ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏེ་པི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ན ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ, མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
༢༤༠. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, སོ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི – ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ཏི; ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི ཨ་པཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏི – སོ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་མ [ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི (སཱི.)], ན ཏྭེ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡཱ་མ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.
༢༤༡. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ! ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མ ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ ཁོ པ་ན ནོ ཨོ་བྷཱ་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ; ཏ་ཉྩ ནི་མི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཁོ པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཧ་མྤི སུ་དཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ ཁོ པ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ན’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ ཁོ པ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ན’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’’’ཏི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ན ཐི་ན་མི་དྡྷ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, པུ་རི་སོ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ ཝ་ཊྚ་ཀཱ [ཝ་དྷ་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པྤ་ཏེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨུ་པྤི་ལཾ [ཨུ་བྦི་ལླཾ (སཱི. པཱི.), ཨུ་བྦི་ལཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨུ་པྤི་ལཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ ནི་དྷི་མུ་ཁཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ས་ཀི་དེ་ཝ པ་ཉྩ་ནི་དྷི་མུ་ཁཱ་ནི ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་པྤི་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨུ་པྤི་ལཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨུ་པྤི་ལཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, པུ་རི་སོ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཝ་ཊྚ་ཀཾ གཱ་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏ་མེ་ཡྻ [མ་ཏ་མེ་ཡྻ (བ་ཧཱུ་སུ) པ + ཏཾ + ཨེ་ཡྻ = པ་ཏ་མེ་ཡྻ-ཨི་ཏི པ་ད་ཝི་བྷཱ་གོ]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, པུ་རི་སོ ཝ་ཊྚ་ཀཾ སི་ཐི་ལཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, སོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ’’’ཏི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ…པེ… ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཁོ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ, ན ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ’’’ཏི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ ཁོ པ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ན’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཁོ མེ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཝི. ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ད་སྶ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ. སོ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ མེ པུ་ན ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པྤི་ལཾ, ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ, ན ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ, ན ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ན ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ན’’’ནྟི.
༢༤༢. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨུ་པྤི་ལཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པྤི་ལཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཛ་པྤཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ, ‘ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧིཾ.
༢༤༣. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྷི ཁོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, ན ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི; རཱུ་པཱ་ནི ཧི ཁོ པ་སྶཱ་མི, ན ཙ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི – ‘ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ [དི་ཝ་སཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ’ [ར་ཏྟི་དི་ཝཾ (ཀ.)]. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡྭཱ་ཧཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྷི ཁོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ན ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི; རཱུ་པཱ་ནི ཧི ཁོ [ཁོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ (སཱི. ཀ.)] པ་སྶཱ་མི ན ཙ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི – ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡ་སྨི་ཉྷི ཁོ ཨ་ཧཾ ས་མ་ཡེ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི, ཨོ་བྷཱ་ས་ཉྷི ཁོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, ན ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི. ཡ་སྨིཾ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་མི, རཱུ་པཱ་ནི ཧི ཁོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶཱ་མི ན ཙ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི – ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’’’ནྟི.
‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་རི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, པ་རི་ཏྟཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི; ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི – ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡྭཱ་ཧཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, པ་རི་ཏྟཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི; ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི – ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡ་སྨིཾ ཁོ མེ ས་མ་ཡེ པ་རི་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི, པ་རི་ཏྟཾ མེ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ཀྑུ ཧོ་ཏི. སོ་ཧཾ པ་རི་ཏྟེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་རི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, པ་རི་ཏྟཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི. ཡ་སྨིཾ པ་ན མེ ས་མ་ཡེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མེ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ཀྑུ ཧོ་ཏི. སོ་ཧཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི – ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི དི་ཝཾ, ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’’’ནྟི.
༢༤༤. ཡ་ཏོ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨུ་པྤི་ལཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པྤི་ལཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཛ་པྤཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ‘ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་ཧོ་སི.
༢༤༥. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡེ ཁོ མེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཏེ མེ པ་ཧཱི་ནཱ. ཧ་ནྡ, དཱ་ནཱ་ཧཾ ཏི་ཝི་དྷེ་ན ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་མཱི’ཏི [བྷཱ་ཝེ་སི་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ [བྷཱ་ཝེ་མི (ཀ.)], ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ, ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ, སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཁོ མེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ས་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ས་པྤཱི་ཏི་ཀོ་པི ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀོ་པི ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏོ་པི ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ་པི ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.