༤. བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ [བ་ཀྐུ་ལོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ བཱ་ཀུ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བཱ་ཀུ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ བཱ་ཀུ་ལཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ བཱ་ཀུ་ལ, ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ མེ་ཐུ་ནོ དྷ་མྨོ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ བཱ་ཀུ་ལ, ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ མེ་ཐུ་ནོ དྷ་མྨོ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ བཱ་ཀུ་ལ, ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ’’’ཏི? ( ) [(ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ ཨཱ་ཝུ་སོ བ་ཀྐུ་ལ ཨ་སཱི་ཏི་ཡོ ཝ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ་ཏི.) (སཱི. པཱི.)]
༢༡༠. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཾ…པེ… ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
༢༡༡. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་དི་ཏཱ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་དི་ཏཱ, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཚི་ནྡི་ཏཱ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཚི་ནྡི་ཏཱ…པེ… དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སཱུ་ཙི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦི་ཏཱ…པེ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ར་ཛ་ནེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀ་ཐི་ནེ [ཀ་ཋི་ནེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨེ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ [ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨེ བྱཱ་པཱ་རི་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] … ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ཀོ་ཙི ནི་མ་ནྟེ་ཡྻཱ’ཏི… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ བྷུ་ཉྫི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏུ་པྤ་ད་མྤི གཱ་ཐཾ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ནི་སྶ་ཡཾ དཱ་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ནྷཱ་ཡི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཙུ་ཎྞེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ག་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨེ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ [བྱཱ་པཱ་རི་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] … ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ག་དྡཱུ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མྤི… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨུ་པ་ཧ་རི་ཏཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་རི་ཏ་ཀི་ཁ་ཎྜ་མྤི… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་པ་སྶེ་ན་ཀཾ ཨ་པ་སྶ་ཡི་ཏཱ… ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏཱ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ…པེ… དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟཱ. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་ཧི ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟཱ, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ར་ཎོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫིཾ; ཨ་ཐ ཨ་ཊྛ་མི་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ ས་ར་ཎོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫི; ཨ་ཐ ཨ་ཊྛ་མི་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ.
༢༡༢. ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ བཱ་ཀུ་ལ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་སྶ་པོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ [ཨ་པཱ་པུ་ར་ཎཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ. ཨ་ཛྫ མེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ; ཨ་ཛྫ མེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མ’’.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ‘‘ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, ཨི་ད་མྤི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་མཱ’’ཏི.
བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.