༡. ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཉྙ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན་ག་ར་ཀཾ ནཱ་མ ས་ཀྱཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཏ་ཏྠ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཀ་ཙྩི མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་སྶུ་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཏ་གྒྷ ཏེ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་སྶུ་ཏཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ. པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ [པུ་བྦེ་ཙཱ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི [ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ (ས་བྦ་ཏྠ)] སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཡཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དོ སུ་ཉྙོ ཧ་ཏྠི་ག་ཝ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝེ་ན, སུ་ཉྙོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏེ་ན, སུ་ཉྙོ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ གཱ་མ་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ གཱ་མ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ གཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’’’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༧༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ, པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ས་བྷ་ཙ་མྨཾ ས་ངྐུ་ས་ཏེ་ན སུ་ཝི་ཧ་ཏཾ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ཀྐཱུ་ལ་ཝི་ཀྐཱུ་ལཾ ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཾ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཏཾ ས་བྦཾ [ས་བྦཾ (ཀ.)] ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༧༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༧༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༨༠. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༨༡. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༨༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟེ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༨༣. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟེ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏོ’. ‘ཡཾ ཁོ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏཾ ཏ་ད་ནི་ཙྩཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ བྷ་ཝཱ་ས་ཝཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཡེ ཨ་སྶུ ད་ར་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་དྷ ན ས་ནྟི, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ད་ར་ཐ་མ་ཏྟཱ ཡ་དི་དཾ – ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི. སོ ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཀཱ་མཱ་ས་ཝེ་ནཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ བྷ་ཝཱ་ས་ཝེ་ནཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝེ་ནཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ཙེ་ཝི་དཾ ཨ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ – ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ‘ས་ནྟ་མི་དཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི བྷ་ཝ་ཏི.
༡༨༤. ‘‘ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཡེ་པི [ཡེ (སཱི. པཱི.)] ཧི ཀེ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི. ཡེ་པི [ཡེ (སཱི. པཱི.)] ཧི ཀེ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཨཱ་ན་ནྡ, ‘པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི [ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི (པཱི. ཀ.)] – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ [ཏེ (ཀ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཉྙ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.