༢. མ་ཧཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི ཁོ ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནུ ཁོ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
༡༨༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན གྷ་ཊཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལ༹་ཁེ་མ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ས་མ་ཡོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ སོ་བྷ་ཏི ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ར་ཏོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ག་ཎཱ་རཱ་མོ ག་ཎ་ར་ཏོ ག་ཎ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ར་ཏོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ག་ཎཱ་རཱ་མོ ག་ཎ་ར་ཏོ ག་ཎ་ས་མྨུ་དི་ཏོ ཡཾ ཏཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཾ ས་མྦོ་དྷི་སུ་ཁཾ [ས་མྦོ་དྷ་སུ་ཁཾ (སཱི. པཱི.), ས་མྦོ་དྷ་སུ་ཁཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་སུ་ཁཾ (ཀ.) ཨུ་པ་རི ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟེ པ་ན ས་མྦོ་དྷི་སུ་ཁ་ནྟྭེ་ཝ དི་སྶ་ཏི] ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ ཡཾ ཏཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཾ ས་མྦོ་དྷི་སུ་ཁཾ ཏ་སྶ སུ་ཁ་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ར་ཏོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ག་ཎཱ་རཱ་མོ ག་ཎ་ར་ཏོ ག་ཎ་ས་མྨུ་དི་ཏོ སཱ་མཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཀ་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཨ་སཱ་མཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་པྤ་ནྟི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ སཱ་མཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཀ་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཨ་སཱ་མཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་པྤ་ནྟི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀཾ རཱུ་པ་མྤི [ཨེ་ཀ་རཱུ་པ་མྤི (སཱི.)] ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡ་ཏྠ ར་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ.
༡༨༧. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཧཱ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཡ་དི་དཾ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ [ཝི་ཧ་ར་ཏཾ (ཀ. སཱི.), ཝི་ཧ་ར་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)]. ཏ་ཏྲ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ བྷ་ཝ་ནྟི [བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ་རོ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ རཱ་ཛཱ་ནོ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ. ཏ་ཏྲཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་པོ་ཎེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་པ་བྦྷཱ་རེ་ན ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏེ་ན བྱ་ནྟཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྦ་སོ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ནི་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཏེ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏ་བྦཾ ས་ནྣི་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཀོ་དི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་མཱ་ད་ཧཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༨༨. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི ས་ནྣི་སཱ་དེ་ཏི ཨེ་ཀོ་དིཾ ཀ་རོ་ཏི [ཨེ་ཀོ་དི་ཀ་རོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ས་མཱ་ད་ཧ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི ས་ནྣི་སཱ་དེ་ཏི ཨེ་ཀོ་དིཾ ཀ་རོ་ཏི ས་མཱ་ད་ཧ་ཏི. སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཁོ མེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སོ བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི…པེ… སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི …པེ… སོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཁོ མེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏེ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏ་བྦཾ ས་ནྣི་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཀོ་དི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་མཱ་ད་ཧཱ་ཏ་བྦཾ. སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཁོ མེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སོ བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི…པེ… སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི…པེ… སོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཁོ མེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
༡༨༩. ‘‘ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཙ་ངྐ་མཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ ཙ་ངྐ་མ་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཋཱ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ ཏི་ཊྛ་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ཋི་ཏཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ ནི་སཱི་ད་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ནི་སི་ནྣཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ས་ཡ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ ས་ཡ་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ས་ཡ་ནྟཾ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀ་ཐཱ་ཡ [བྷ་སྶཱ་ཡ (སཱི.), བྷཱ་སཱ་ཡ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ – ‘ཡཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ ཙོ་ར་ཀ་ཐཱ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཱ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཱ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཱ པཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཱ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཱ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཱ གཱ་མ་ཀ་ཐཱ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཱ ན་ག་ར་ཀ་ཐཱ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཱ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཱ སུ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཱ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ ཨི་ཏི ཝཱ ཨི་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ལླེ་ཁི་ཀཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ [ཙེ་ཏོ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ (པཱི.)] ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ ཨི་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, སོ – ‘ཡེ ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཝི་ཏ་ཀྐེ [ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻ་ནྟི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨི་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཝི་ཏ་ཀྐེ [ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན (ཀ.)] ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
༡༩༠. ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ’ཏི? ས་ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ མེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ ས་ནྟཾ (ཨ་ཊྛ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡོ ཁོ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ སོ མེ ན་པྤ་ཧཱི་ནོ’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ཁོ མེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡོ ཁོ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ སོ མེ པ་ཧཱི་ནོ’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
༡༩༡. ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ, ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི. ཏ་སྶ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཡོ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡོ ཁོ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ སོ མེ པ་ཧཱི་ནོ’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཡཱ་ཏི་ཀཱ [དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ་ཏི་ཀཱ (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཨ་རི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ན་ཝ་ཀྐ་ནྟཱ པཱ་པི་མ་ཏཱ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏི སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨ་པི པ་ཎུ་ཛྫ་མཱ་ནོ’’ཏི [ཨ་པི པ་ནུ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པཱི་ཏི (ཀ. སཱི.), ཨ་པི པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
༡༩༢. ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ར་ཧ་ཏི སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ, ཡ་དི་དཾ སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ [ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཧེ་ཏུ (ཀ.)]. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་སྶ [དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ + ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ] ཧི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ སུ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཡཱ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ལླེ་ཁི་ཀཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པི་ཡཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཐཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ར་ཧ་ཏི སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨ་པི པ་ཎུ་ཛྫ་མཱ་ནོ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི.
༡༩༣. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི [ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ག་མཱ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དཱ ཙ. སོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མེ་སུ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཙ མུ་ཙྪཾ ནི་ཀཱ་མ་ཡ་ཏི [མུ་ཙྪ་ཏི ཀཱ་མ་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ན ཏ་ཐཱ དི་སྶ་ཏི], གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པ་དྡ་ཝོ [ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་དྷིཾ་སུ ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ [པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ (སཱི. པཱི.)] ས་ད་རཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི.
༡༩༤. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི? ཏ་སྶེ་ཝ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྶ ས་ཏྠུ ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ག་མཱ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དཱ ཙ. སོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མེ་སུ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཙ མུ་ཙྪཾ ནི་ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་དྷིཾ་སུ ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ས་ད་རཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི.
༡༩༥. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ག་མཱ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དཱ ཙ. སོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མེ་སུ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཙ ན མུ་ཙྪཾ ནི་ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, ན གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཏ་སྶེ་ཝ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྶ ས་ཏྠུ ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ག་མཱ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དཱ ཙ. སོ ཨ་ནྭཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མེ་སུ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཙ མུ་ཙྪཾ ནི་ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པ་དྡ་ཝོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་དྷིཾ་སུ ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ ས་ད་རཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲཱ་ན་ནྡ, ཡོ ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱུ་པ་དྡ་ཝོ, ཡོ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱུ་པ་དྡ་ཝོ ཨ་ཡཾ ཏེ་ཧི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱུ་པ་དྡ་ཝོ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ཀ་ཊུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏ་རོ ཙ, ཨ་པི ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༡༩༦. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ མཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཐ, མཱ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ. ཏཾ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ནོ མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཧི་ཏེ་སཱི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ, ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ནོ མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཱ མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ནོ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཧི་ཏེ་སཱི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ, ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ན ཙ ཝོ་ཀྐ་མ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཱ མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ནོ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ མཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཐ, མཱ ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ. ཏཾ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ན ཝོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ པ་ར་ཀྐ་མི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་མ་ཀེ ཨཱ་མ་ཀ་མ་ཏྟེ. ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ནི་གྒ་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཀྑཱ་མི; པ་ཝ་ཡ྄ཧ པ་ཝ་ཡ྄ཧ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཀྑཱ་མི [པ་ཝ་ཡ྄ཧ པ་ཝ་ཡ྄ཧ (སཱི. པཱི.), པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨཱ་ན་ནྡ ཝ་ཀྑཱ་མི (ཀ.)]. ཡོ སཱ་རོ སོ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.