༧. པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༥༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་ཊི་བྷ་ནྟི ན བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. སོ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ནྡ་ཏི – ‘‘ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ, ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ སོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཀེ ཙི་ཏྟེ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཏྠི ཏེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཀི་ཉྷི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; མ་ཡ྄ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་ཊི་བྷ་ནྟི, ན བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. སོ་ཧཾ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ནྡཱ་མི – ‘ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ, ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱ’’’ཏི! ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི [ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏི (པཱི. ས་ཀི་དེ་ཝ), ཨེ་ཝ་མེ་ཝ (སཱི. ས་ཀི་དེ་ཝ)]! པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྶ ཁོ [ཀི་སྶ ནུ ཁོ (སཱི.)] ནཱ་མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི? པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ན་ནྡ་སོ་མ་ན་སྶཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༣༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཀྑེ་ཧི དི་བྦ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཏེ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷོ་ནྟོ, ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ མཾ, བྷོ་ནྟོ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ན ཁོ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཀེ ཙི་ཏྟེ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཏྠི ཏེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, བྷོ་ནྟོ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ཉྷི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; མ་ཡ྄ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་ཊི་བྷ་ནྟི, ན བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. སོ་ཧཾ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ནྡཱ་མི – ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ, ཀ་ཧཾ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱ’ཏི! ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི! པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི. ‘ཀ་སྶ ཁོ ནཱ་མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ? པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ན་ནྡ་སོ་མ་ན་སྶཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷོ་ནྟོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མི’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི! པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡ་སོ་མ་ན་སྶཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ག་ཧ་པ་ཏི ‘‘ས་མེ་ཏི མེ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨི་དཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
༣༥༥. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ མ་ལླི་ཀཾ དེ་ཝིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཏེ, མ་ལླི་ཀེ, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ མ་ལླི་ཀཱ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱ་ས་ཏི ཏཾ ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏི’’. ‘‘ས་ཙེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ, ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་སྶ བྷཱ་ས་ཏི ཏཾ ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, མ་ལླི་ཀེ, ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱ་ས་ཏི ཏཾ ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་སི’’. ‘‘ས་ཙེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཙ་ར་པི, རེ མ་ལླི་ཀེ, ཝི་ན་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ནཱ་ལི༹་ཛ་ངྒྷཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱ་ཧི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ – ‘མ་ལླི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘བྷཱ་སི་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ – པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི. ཡ་ཐཱ ཏེ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མ་མ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི. ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཝི་ཏ་ཐཾ བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ་ཏཱི’’ཏི ཁོ ནཱ་ལི༹་ཛ་ངྒྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ནཱ་ལི༹་ཛ་ངྒྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ལླི་ཀཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དེ་ཝཱི བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི; ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘བྷཱ་སི་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ – པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’’ཏི.
༣༥༦. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ! པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ མཱ་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ [ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་པི མེ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐ [ཨ་དྡ་ས་ཐ (སཱི. པཱི.)], ཨ་པི མེ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐཱ’ཏི? ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པི་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… བྷཱ་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… བྷ་གི་ནཱི ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… དྷཱི་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… སཱ་མི་ཀོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་པི མེ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐ, ཨ་པི མེ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐཱ’ཏི? ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ མཱ་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་པི མེ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐ, ཨ་པི མེ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐཱ’ཏི? ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པི་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… བྷཱ་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… བྷ་གི་ནཱི ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… དྷཱི་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི… པ་ཛཱ་པ་ཏི ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་པི མེ པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐ, ཨ་པི མེ པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ ཨ་དྡ་སྶ་ཐཱ’ཏི? ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨི་ཏྠཱི ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྶཱ ཏེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ སཱ་མི་ཀཾ [སཱ་མི་ཀཱ (སཱི.)] ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ. སཱ ཙ ཏཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི སཱ་མི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་མེ, མཾ [མ་མ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཏྭཾ [ཏ་ཡཱ (སཱི.), ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཧ་ཉྩ ཏཾ ན ཨི་ཙྪཱ་མཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ དྭི་དྷཱ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྥཱ་ལེ་སི [ཨུ་པྤཱ་ཊེ་སི (སཱི. པཱི.), ཨོ་ཕཱ་རེ་སི (ཀ.)] – ‘ཨུ་བྷོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’ཏི.
༣༥༧. ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ལི༹་ཛ་ངྒྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཡཱ ཏེ ཝ་ཛི་རཱི ཀུ་མཱ་རཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ལླི་ཀེ, པི་ཡཱ མེ ཝ་ཛི་རཱི ཀུ་མཱ་རཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ཛི་རི་ཡཱ ཏེ ཀུ་མཱ་རི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཛི་རི་ཡཱ མེ, མ་ལླི་ཀེ, ཀུ་མཱ་རི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཡཱ ཏེ ཝཱ་ས་བྷཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ལླི་ཀེ, པི་ཡཱ མེ ཝཱ་ས་བྷཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ས་བྷཱ་ཡ ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཝཱ་ས་བྷཱ་ཡ མེ, མ་ལླི་ཀེ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཡོ ཏེ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ [ཝི་ཌཱུ་ཌ་བྷོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ལླི་ཀེ, པི་ཡོ མེ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ཏེ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ མེ, མ་ལླི་ཀེ, སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཡཱ ཏེ ཨ་ཧ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ལླི་ཀེ, པི་ཡཱ མེ་སི ཏྭ’’ནྟི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏེ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྷི མེ, མ་ལླི་ཀེ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཡཱ ཏེ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ལླི་ཀེ, པི་ཡཱ མེ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ. ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ, མ་ལླི་ཀེ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་མ, མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ཏེ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་ན་ཉྷི, མ་ལླི་ཀེ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷ་ཝི་ཀཱ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, མ་ལླི་ཀེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, མ་ལླི་ཀེ! ཡཱ་ཝ་ཉྩ སོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ མ་ཉྙེ [པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་ཉྙཱ་ཡ (ཀ.)] པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཧི, མ་ལླི་ཀེ, ཨཱ་ཙ་མེ་ཧཱི’’ཏི [ཨཱ་ཙཱ་མེ་ཧཱི་ཏི (སཱི. པཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ, ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ, ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི.
པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་མཾ.