༡༠. ཝེ་ཁ་ན་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༧༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ཁ་ན་སོ [ཝེ་ཁ་ན་སྶོ (སཱི. པཱི.)] པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཝེ་ཁ་ན་སོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཡཾ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ཨ་ཡཾ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཡཾ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’ཏི? ཀ་ཏ་མོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི?
‘‘ཡ་སྨཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཝ་ཎྞོ ཡ་སྨཱ ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི?
‘‘ཡ་སྨཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི.
‘‘དཱི་གྷཱ་པི ཁོ ཏེ ཨེ་སཱ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཕ་རེ་ཡྻ – ‘ཡ་སྨཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’ཏི ཝ་དེ་སི, ཏ་ཉྩ ཝ་ཎྞཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་ཙྩཱ་ན, པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཀཱ་མེ་མཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ – ཁ་ཏྟི་ཡཱི ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཝཱ ཝེ་སྶཱི ཝཱ སུ་དྡཱི ཝཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཱ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ་ཏི…པེ… དཱི་གྷཱ ཝཱ ར་སྶཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཝཱ ཀཱ་ལཱི༹ ཝཱ སཱ་མཱ ཝཱ མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝཱི ཝཱ་ཏི… ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ན་ག་རེ ཝཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི ན པ་སྶ་སི, ཏཾ ཏྭཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སཱི’’’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ‘ཡ་སྨཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’ཏི ཝ་དེ་སི; ཏ་ཉྩ ཝ་ཎྞཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སཱི’’ཏི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ སུ་བྷོ ཛཱ་ཏི་མཱ ཨ་ཊྛཾ་སོ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟོ བྷཱ་ས་ཏེ ཙ ཏ་པ་ཏེ ཙ ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཙ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞོ ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི.
༢༧༩. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡོ ཝཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ སུ་བྷོ ཛཱ་ཏི་མཱ ཨ་ཊྛཾ་སོ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟོ བྷཱ་ས་ཏེ ཙ ཏ་པ་ཏེ ཙ ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཙ, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཀི་མི ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀོ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཀི་མི ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཀི་མི ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀོ, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ, ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡོ ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ, ཡཱ ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ, ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ, ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡཱ ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ, ཡོ ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་དོ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡཾ ཙ་ནྡོ, ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་དོ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡཾ ཙ་ནྡོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཡོ ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་དོ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡཾ ཙ་ནྡོ, ཡོ ཝཱ ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་དོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡོ, ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་དོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏོ ཁོ ཏེ, ཀ་ཙྩཱ་ན, བ་ཧཱུ ཧི བ་ཧུ་ཏ་རཱ དེ་ཝཱ ཡེ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་བྷཱ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟི, ཏྱཱ་ཧཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི – ‘ཡ་སྨཱ ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཏྭཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ‘ཡྭཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞོ ཀི་མི་ནཱ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀེ་ན ནི་ཧཱི་ན་ཏ་རོ ཙ པ་ཏི་ཀི་ཊྛ་ཏ་རོ ཙ སོ པ་ར་མོ ཝ་ཎྞོ’ཏི ཝ་དེ་སི; ཏ་ཉྩ ཝ་ཎྞཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སི’’.
༢༨༠. ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ. ཨི་ཏི ཀཱ་མེ་ཧི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ ཀཱ་མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝེ་ཁ་ན་སོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན – ‘ཀཱ་མེ་ཧི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ ཀཱ་མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི. (‘ཀཱ་མེ་ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ ཀཱ་མ་གྒ་སུ་ཁཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི) [( ) སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] – ‘‘དུ་ཛྫཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཁ་ནྟི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་རུ་ཙི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན – ཀཱ་མཱ [ཀཱ་མཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཀཱ་མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཝཱ. ཡེ ཁོ ཏེ, ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ – ཀཱ་མཱ ཝཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཀཱ་མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི.
༢༨༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝེ་ཁ་ན་སོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཁུཾ་སེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཝ་མྦྷེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ད་མཱ་ནོ ‘‘ས་མ་ཎོ [ས་མ་ཎོ ཙ (སཱི. པཱི.)] གོ་ཏ་མོ པཱ་པི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ [པ་ནི་དྷེ་ཀེ (སཱི. པཱི.), པ་ནི་མེ་ཀེ (ཨུ་པ་རི་སུ་བྷ་སུ་ཏྟེ)] ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་བྦ་ནྟཾ, ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཨ་པ་ར་ནྟཾ ཨ་ཐ ཙ པ་ན ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི – པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ཏི – པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི [ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི (པཱི.)]. ཏེ་ས་མི་དཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ཧ་སྶ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ནཱ་མ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, རི་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡེ ཁོ ཏེ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་བྦ་ནྟཾ, ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཨ་པ་ར་ནྟཾ, ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི – པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ཏི – པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི; ཏེ་སཾ སོ་ཡེ་ཝ [ཏེ་སཾ ཏེ་སཱ་ཡཾ (སཱི.), ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ སོ (?)] ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཨ་པི ཙ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཏི་ཊྛ་ཏུ པུ་བྦ་ནྟོ, ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨ་པ་ར་ནྟོ. ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ [ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ (?)] ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙེ་ཝ ཉ་སྶ་ཏི སཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ས་མྨཱ [ཨེ་ཝཾ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ (སྱཱ. ཀ.)] བ་ནྡྷ་ནཱ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ བ་ནྡྷ་ནཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཀ་ཙྩཱ་ན, ད་ཧ་རོ ཀུ་མཱ་རོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཀ་ཎྛ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷོ ཨ་སྶ སུ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི; ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀ་མ་ནྭཱ་ཡ ཏཱ་ནི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ; སོ མོ་ཀྑོ་མྷཱི་ཏི ཁོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ནོ ཙ བ་ནྡྷ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི; ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙེ ཉ་སྶ་ཏི, སཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ས་མྨཱ བ་ནྡྷ་ནཱ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ བ་ནྡྷ་ནཱ’’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝེ་ཁ་ན་སོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.
ཝེ་ཁ་ན་ས་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ད་ས་མཾ.
པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝ་གྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ ཏ་ཏི་ཡོ.