༣. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ

༡༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. སྭཱ་ག་ཏཾ [སཱ་ག་ཏཾ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ+སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ ཏེ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི, ན མེ ཏེ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ཙ པ་ན མཾ ཨ་ས་ཏཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི.

༡༨༦. ‘‘ཀ་ཐཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སྶཱ་མ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་མ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི?

‘‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཨ་སྶ, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, ཝ་ཙྪ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཨ་སྶ, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གཱ’’ཏི [‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཝ་ཙྪ ཀོ་ཙི གི་ཧཱི གི་ཧི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ་ཏི’’. (ཀ.)].

‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ [ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀོ (ཀ.)] ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་གྒཱུ་པ་གོ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ ཁོ སོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏོ ཀ་པྤོ [ཨི་ཏོ ཀོ ཝ་ཙྪ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ (ཀ.)] ཡ་མ་ཧཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀ་ཉྩི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ ས་གྒཱུ་པ་གཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན; སོ་པཱ་སི ཀ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཉྙཾ ཨ་དུཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་གྒཱུ་པ་གེ་ན་པཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཝ་ཙྪ, སུ་ཉྙཾ ཨ་དུཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་གྒཱུ་པ་གེ་ན་པཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.

༢. ཨ་གྒི་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ

༡༨༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི [ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.

༡༨༨. ‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི [མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟཱི་ཏི ཝ་དེ་སི (སཱི.), མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི ཨི་ཏི ཝ་དེ་སི (?)]. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི.

‘‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི ཝ་དེ་སི.

‘‘ཀིཾ པ་ན བྷོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ས་བྦ་སོ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ’’ཏི?

༡༨༩. ‘‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཧ་ནཾ དི་ཊྛི་ཀ་ནྟཱ་རོ [དི་ཊྛི་ཀ་ནྟཱ་རཾ (སཱི. པཱི.)] དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཾ དི་ཊྛི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་དུ་ཀྑཾ ས་ཝི་གྷཱ་ཏཾ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ …པེ… ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཧ་ནཾ དི་ཊྛི་ཀ་ནྟཱ་རོ དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཾ དི་ཊྛི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་དུ་ཀྑཾ ས་ཝི་གྷཱ་ཏཾ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ས་བྦ་སོ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཀི་ཉྩི དི་ཊྛི་ག་ཏ’’ནྟི? ‘‘དི་ཊྛི་ག་ཏ་ནྟི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་པ་ནཱི་ཏ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. དི་ཊྛ་ཉྷེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ, ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ, ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ, ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་མ་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་མ་ཐི་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་མ་མཾ་ཀཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཙཱ་གཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.

༡༩༠. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཧིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏི’’. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏི’’. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏི’’. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏི’’.

‘‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཧིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ན ཨུ་པེ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཉྙཱ་ཎ་མཱ་པཱ་དིཾ, ཨེ་ཏྠ ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པཱ་དིཾ. ཡཱ་པི མེ ཨེ་སཱ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པུ་རི་མེ་ན ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ་ན ཨ་ཧུ པ་སཱ་ད་མ་ཏྟཱ སཱ་པི མེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཏེ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ, ཨ་ལཾ ས་མྨོ་ཧཱ་ཡ. ག་མྦྷཱི་རོ ཧཱ་ཡཾ, ཝ་ཙྪ, དྷ་མྨོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ ས་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏོ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་པུ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. སོ ཏ་ཡཱ དུ་ཛྫཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཁ་ནྟི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་རུ་ཙི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ་ཡོ་གེ་ན [ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཡོ་གེ་ན (དཱི. ནི. ༡.༤༢༠)] ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན’’ [ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].

༡༩༡. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི; ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཝ་ཙྪ, ས་ཙེ ཏེ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལེ་ཡྻ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཏྭཾ – ‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལེ་ཡྻ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཧཾ – ‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཡོ ཏེ ཨ་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་གྒི ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛ་ལ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཡོ ཏེ ཨ་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་གྒི ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛ་ལ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཡོ མེ ཨ་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་གྒི ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛ་ལ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཏེ, ཝ་ཙྪ, པུ་ར་ཏོ སོ ཨ་གྒི ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཏྭཾ – ‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ནི་བྦུ་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པུ་ར་ཏོ སོ ཨ་གྒི ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཧཾ – ‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ནི་བྦུ་ཏོ’’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཡོ ཏེ ཨ་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཨ་གྒི ནི་བྦུ་ཏོ སོ ཨ་གྒི ཨི་ཏོ ཀ་ཏ་མཾ དི་སཾ ག་ཏོ – པུ་ར་ཏྠི་མཾ ཝཱ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ཨུ་པེ་ཏི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡ་ཉྷི སོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒི ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཛ་ལི [ཛ་ལ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏ་སྶ ཙ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཧཱ་རཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦུ་ཏོ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

༡༩༢. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཡེ་ན རཱུ་པེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ [རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི] ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི.

‘‘ཡཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི.

‘‘ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ སཱ ས་ཉྙཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ཉྙཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི.

‘‘ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི.

‘‘ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ན ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི’’.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཱ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ [སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻ], ཏ་ཙ་པ་པ་ཊི་ཀཱ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཕེ་གྒཱུ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ [ཕེ་གྒུ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་པ་ག་ཏ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སོ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏ་ཙ་པ་པ་ཊི་ཀོ ཨ་པ་ག་ཏ་ཕེ་གྒུ་ཀོ སུ་དྡྷོ ཨ་སྶ, སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པ་ག་ཏ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏ་ཙ་པ་པ་ཊི་ཀཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཕེ་གྒུ་ཀཾ སུ་དྡྷཾ, སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

ཨ་གྒི་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. མ་ཧཱ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ

༡༩༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ཧཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་ཧ་ཀ་ཐཱི. སཱ་དྷུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན་པི ཁོ ཏེ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི ཁོ ཏེ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; ཨ་པི ཙ ཏེ ཨ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༡༩༤. ‘‘ལོ་བྷོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལཾ; དོ་སོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལཾ; མོ་ཧོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ.

‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལཾ; ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཀུ་ས་ལཾ; བྱཱ་པཱ་དོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཀུ་ས་ལཾ; མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཀུ་ས་ལཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ད་ས དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ, སོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི.

༡༩༥. ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ. ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི སཱ་ཝ་ཀོ ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ [སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ བྷི་ཀྑཱུ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ. ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་པི སཱ་ཝི་ཀཱ ཡཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མ་མ སཱ་ཝི་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ. ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀུ་པཱ་ས་ཀོ་པི སཱ་ཝ་ཀོ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཡོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’’ཏི.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ. ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀུ་པཱ་ས་ཀོ་པི སཱ་ཝ་ཀོ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི སཱ་ས་ན་ཀ་རོ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཀ་རོ ཡོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ སཱ་ས་ན་ཀ་རཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཀ་རཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ. ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀུ་པཱ་སི་ཀཱ་པི སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཱི ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ མ་མ སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’’ཏི.

‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ. ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀུ་པཱ་སི་ཀཱ་པི སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནཱི སཱ་ས་ན་ཀ་རཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཀ་རཱ ཡཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ མ་མ སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ སཱ་ས་ན་ཀ་རཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཀ་རཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙྪི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

༡༩༦. ‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝཾ་ཡེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ནོ ཙ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ནོ ཙ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ནོ ཙ ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ནོ ཙ ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ནོ ཙ ཁོ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

‘‘ས་ཙེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ནོ ཙ ཁོ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏེ་ན་ངྒེ་ན. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་ཉྩེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཀཱ; ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཏེ་ན་ངྒེ་ན.

༡༩༧. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ག་ངྒཱ ན་དཱི ས་མུ་དྡ་ནི་ནྣཱ ས་མུ་དྡ་པོ་ཎཱ ས་མུ་དྡ་པ་བྦྷཱ་རཱ ས་མུ་དྡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཡཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་རི་སཱ ས་ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣཱ ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎཱ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཡོ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ, སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝ་ས་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ; ཨ་པི ཙ མེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་དི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝ་ས་ནྟི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ; ཨ་ཧཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཝ་སི་སྶཱ་མི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟུ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ.

ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཁེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སེ་ཁཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཏཾ མ་ཡཱ; ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མེ [ཨུ་ཏྟ་རིཾ མེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, དྭེ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝེ་ཧི – ས་མ་ཐ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ན་ཉྩ. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ཝ་ཙྪ, དྭེ དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝི་ཏཱ – ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ – ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི.

༡༩༨. ‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ [ཡཱ་ཝ་དེ (པཱི.)] ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཾ – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཨ་སྶཾ, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨ་སྶཾ; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་སེ་ཡྻཾ, པ་རི་མ་ཛྫེ་ཡྻཾ; ཡཱ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.

‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ས་དྡེ སུ་ཎེ་ཡྻཾ – དི་བྦེ ཙ མཱ་ནུ་སེ ཙ, ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙཱ’ཏི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.

‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ – ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; ས་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; ས་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ; ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.

‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི; ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ་ཏི; ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.

‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶེ་ཡྻཾ ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ – ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་ཏི; ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶེ་ཡྻཾ ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.

‘‘སོ ཏྭཾ, ཝ་ཙྪ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་སི – ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི, ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི.

༡༩༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི.

༢༠༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ! ཀ་ཧཾ པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཐ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཐ – ‘ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – པ་རི་ཙི་ཎྞོ མེ བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ཙི་ཎྞོ མེ སུ་ག་ཏོ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘པ་རི་ཙི་ཎྞོ མེ བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ཙི་ཎྞོ མེ སུ་ག་ཏོ’’’ཏི. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་པི མེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘ཏེ་ཝི་ཛྫོ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དཱི་གྷ་ན་ཁ་སུ་ཏྟཾ

༢༠༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ན་ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ དཱི་གྷ་ན་ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཡཱ་པི ཁོ ཏེ ཨེ་སཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, དི་ཊྛི – ‘ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་སཱ་པི ཏེ དི་ཊྛི ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ ཙེ [ཨེ་སཱ་པི (ཀ.)] མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དི་ཊྛི ཁ་མེ་ཡྻ, ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ, ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏོ ཁོ ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བ་ཧཱུ ཧི བ་ཧུ་ཏ་རཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ, ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ’ཏི. ཏེ ཏ་ཉྩེ་ཝ དི་ཊྛིཾ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཏོ ཁོ ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ནཱུ ཧི ཏ་ནུ་ཏ་རཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ, ཏཾ་པ་སྶ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ’ཏི. ཏེ ཏ་ཉྩེ་ཝ དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟི ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི. ས་ནྟ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི’ཏི; ས་ནྟ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི; ས་ནྟ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཏེ་ས་མ་ཡཾ དི་ཊྛི སཱ་རཱ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ; ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི ཏེ་ས་མ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་སཱ་རཱ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི.

༢༠༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, དཱི་གྷ་ན་ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི [ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)] མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ, ས་མུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི [ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཏི (ཀ.)] མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དི་ཊྛི་ག་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. ཡཱ ཧི ཏེ་སཾ ཁ་མ་ཏི སཱ་ཡཾ དི་ཊྛི སཱ་རཱ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ; ཡཱ ཧི ཏེ་སཾ ན་ཀྑ་མ་ཏི སཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་སཱ་རཱ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ. ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མ་ཉྩེ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛིཾ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻཾ – ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི; དྭཱི་ཧི མེ ཨ་སྶ ཝི་གྒ་ཧོ – ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཨ་སྶ དྭཱི་ཧི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨི་ཏི ཝི་གྒ་ཧེ ས་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ, ཝི་ཝཱ་དེ ས་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏོ, ཝི་གྷཱ་ཏེ ས་ཏི ཝི་ཧེ་སཱ’. ཨི་ཏི སོ ཝི་གྒ་ཧ་ཉྩ ཝི་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཧེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏ་ཉྩེ་ཝ དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཧོ་ཏི.

༢༠༣. ‘‘ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི, ཨི་མ་ཉྩེ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛིཾ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻཾ – ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི; དྭཱི་ཧི མེ ཨ་སྶ ཝི་གྒ་ཧོ – ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི་ཏི, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཨ་སྶ དྭཱི་ཧི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨི་ཏི ཝི་གྒ་ཧེ ས་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ, ཝི་ཝཱ་དེ ས་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏོ, ཝི་གྷཱ་ཏེ ས་ཏི ཝི་ཧེ་སཱ’. ཨི་ཏི སོ ཝི་གྒ་ཧ་ཉྩ ཝི་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཧེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏ་ཉྩེ་ཝ དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཧོ་ཏི.

༢༠༤. ‘‘ཏ་ཏྲ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི – ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མ་ཉྩེ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛིཾ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻཾ – ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི; དྭཱི་ཧི མེ ཨ་སྶ ཝི་གྒ་ཧོ – ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ཁ་མ་ཏཱི་ཏི, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་བྦཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཨ་སྶ དྭཱི་ཧི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨི་ཏི ཝི་གྒ་ཧེ ས་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ, ཝི་ཝཱ་དེ ས་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏོ, ཝི་གྷཱ་ཏེ ས་ཏི ཝི་ཧེ་སཱ’. ཨི་ཏི སོ ཝི་གྒ་ཧ་ཉྩ ཝི་ཝཱ་ད་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཧེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏ་ཉྩེ་ཝ དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཧོ་ཏི.

༢༠༥. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀཱ་ཡོ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ (སཱི. སྱཱ.)] མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སུ་པ་ཙ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོ, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཡོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་ཚ་ནྡོ ཀཱ་ཡ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་ཡ་ནྭ་ཡ་ཏཱ སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.

‘‘ཏི་སྶོ ཁོ ཨི་མཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡ་སྨིཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་མ་ཡེ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ན ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི; སུ་ཁཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་མ་ཡེ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ན ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི; དུ་ཀྑཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ས་མ་ཡེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ན དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. སུ་ཁཱ་པི ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ; དུ་ཀྑཱ་པི ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སུ་ཁཱ་ཡ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ཡ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི; ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ, ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷི་ཀྑུ ན ཀེ་ན་ཙི སཾ་ཝ་ད་ཏི, ན ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཉྩ ལོ་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ ཏེ་ན ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པ་རཱ་མ་ས’’ནྟི.

༢༠༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ [ཝཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ (སཱི. པཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཀི་ར ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཀི་ར ནོ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་མཱ་ཧཱ’’ཏི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི. དཱི་གྷ་ན་ཁ་སྶ པ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ དཱི་གྷ་ན་ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

དཱི་གྷ་ན་ཁ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༢༠༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རཱུ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ [ཏི་ཎ་ས་ནྠ་ར་ཀེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. ཏཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ [མཱ་ག་ནྡི་ཡོ (སཱི. པཱི.)] པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་སྶ ནྭ་ཡཾ བྷོ་ཏོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟོ, ས་མ་ཎ་སེ་ཡྻཱ་ནུ་རཱུ་པཾ [ས་མ་ཎ་སེ་ཡྻཱ་རཱུ་པཾ (སཱི. པཱི.)] མ་ཉྙེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཏ་སྶེ་སཱ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སེ་ཡྻཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘དུ་དྡི་ཊྛཾ ཝ་ཏ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་དྡ་སཱ་མ; དུ་དྡི་ཊྛཾ ཝ་ཏ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་དྡ་སཱ་མ! ཡེ མ་ཡཾ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷཱུ་ན་ཧུ་ནོ [བྷཱུ་ན་ཧ་ན་སྶ (སྱཱ. ཀཾ.)] སེ་ཡྻཾ ཨ་དྡ་སཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ར་ཀྑ་སྶེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཝཱ་ཙཾ; ར་ཀྑ་སྶེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཝཱ་ཙཾ. བ་ཧཱུ ཧི ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ས་མ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ དྷ་མྨེ ཀུ་ས་ལེ’’ཏི. ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ ཙེ་པི མ་ཡཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་མ, ས་མྨུ་ཁཱ་པི ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་མ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ [བྷཱུ་ན་ཧ་ནོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ནོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏཾ བྷོ་ཏོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སྶ ཨ་ག་རུ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་མི ཏཾ [ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ་མེ་ཏཾ (སཱི. པཱི.), ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མི ཏ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ.)] ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ བྷ་ཝཾ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཝུ་ཏྟོ་ཝ ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི.

༢༠༨. ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མཱ་ག་ཎྜི་ཡེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧུ པ་ན ཏེ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཾ་ཝི་གྒོ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན མ་ཡཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀྑཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཧི [ཨ་ཡ་ཉྩ ཧི་དཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༢༠༩. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, རཱུ་པཱ་རཱ་མཾ རཱུ་པ་ར་ཏཾ རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏཾ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ ར་ཀྑི་ཏཾ སཾ་ཝུ་ཏཾ, ཏ་སྶ ཙ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨི་དཾ ནུ ཏེ ཨེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ནོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སོ་ཏཾ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་དྡཱ་རཱ་མཾ…པེ… གྷཱ་ནཾ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ ག་ནྡྷཱ་རཱ་མཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ར་སཱ་རཱ་མཱ ར་ས་ར་ཏཱ ར་ས་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. སཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ད་ནྟཱ གུ་ཏྟཱ ར་ཀྑི་ཏཱ སཾ་ཝུ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཙ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨི་དཾ ནུ ཏེ ཨེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ནོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡོ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་རཱ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ར་ཏོ…པེ… མ་ནོ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ དྷ་མྨ་ར་ཏོ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ད་ནྟོ གུ་ཏྟོ ར་ཀྑི་ཏོ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨི་དཾ ནུ ཏེ ཨེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘བྷཱུ་ན་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ནོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི.

༢༡༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ – ‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་རི་ཏ་པུ་བྦོ ཨ་སྶ ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱུ་པཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ རཱུ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཏེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’’ནྟི? ‘‘ན ཀི་ཉྩི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ – ‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ར་སེ་ཧི… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་རི་ཏ་པུ་བྦོ ཨ་སྶ ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕོ་ཊྛ་བྦ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཏེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’’ནྟི? ‘‘ན ཀི་ཉྩི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’.

༢༡༡. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་སིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ར་སེ་ཧི… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – ཨེ་ཀོ ཝ་སྶི་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, ཨེ་ཀོ གི་མྷི་ཀོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཝ་སྶི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ [ཝ་སྶི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཙ་ཏྟཱ་རོ (སྱཱ. ཀཾ.)] མཱ་སེ ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཏཱུ་རི་ཡེ་ཧི [ཏུ་རི་ཡེ་ཧི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ [པ་རི་ཙཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ (ས་བྦ་ཏྠ)] ན ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་རོ་ཧཱ་མི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སོ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟེ. སོ ཏེ་སཾ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡཱ་ཧ་ཡཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི – ཨ་པི དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ས་མ་དྷི་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི – ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནོ ཧཱི་ན་སྶ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི.

༢༡༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཡྻ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ. སོ ཏ་ཏྠ ན་ནྡ་ནེ ཝ་ནེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ དི་བྦེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཡྻ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་པི ནུ སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ན་ནྡ་ནེ ཝ་ནེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ དི་བྦེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་མུ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ པི་ཧེ་ཡྻ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ཧི ཝཱ ཀཱ་མེ་ཧི ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀཱ་མེ་ཧི དི་བྦ་ཀཱ་མཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་སིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ར་སེ་ཧི… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སོ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟེ, སོ ཏེ་སཾ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡཱ་ཧ་ཡཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ར་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི – ཨ་པི དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ས་མ་དྷི་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི – ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནོ ཧཱི་ན་སྶ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི.

༢༡༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀུ་ཊྛཱི པུ་རི་སོ ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སོ ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀུ་ཊྛེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨ་རོ་གོ ཨ་སྶ སུ་ཁཱི སེ་རཱི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི ཡེ་ན ཀཱ་མཾ ག་མོ. སོ ཨ་ཉྙཾ ཀུ་ཊྛིཾ པུ་རི་སཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་རུ་ག་ཏྟཾ པ་ཀྐ་ག་ཏྟཾ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཏཱ་པེ་ནྟཾ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུ་སྶ ཀུ་ཊྛི་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པི་ཧེ་ཡྻ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? རོ་གེ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ཏི བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, རོ་གེ ཨ་ས་ཏི ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་སིཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ར་སེ་ཧི… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨི་ཊྛེ་ཧི ཀ་ནྟེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི པི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སོ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟེ. སོ ཏེ་སཾ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡཱ་ཧ་ཡཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི – ཨ་པི དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ས་མ་དྷི་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི – ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནོ ཧཱི་ན་སྶ ན པི་ཧེ་མི, ན ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མི.

༢༡༤. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀུ་ཊྛཱི པུ་རི་སོ ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སོ ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀུ་ཊྛེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨ་རོ་གོ ཨ་སྶ སུ་ཁཱི སེ་རཱི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི ཡེ་ན ཀཱ་མཾ ག་མོ. ཏ་མེ་ནཾ དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻུཾ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི ཙི་ཏི་ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣཱ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་སུ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནུ ཁོ སོ ཨ་གྒི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་བྦེ་པི སོ ཨ་གྒི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཙེ་ཝ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སོ ཨ་གྒི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ, པུ་བྦེ་པི སོ ཨ་གྒི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པོ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ. ཨ་སུ ཙ [ཨ་སུ ཧི ཙ (སཱི. པཱི.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀུ་ཊྛཱི པུ་རི་སོ ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨུ་པ་ཧ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶེ་ཡེ་ཝ ཨ་གྒི་སྨིཾ སུ་ཁ་མི་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཾ པ་ཙྩ་ལ་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶཱ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པཱ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶཱ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པཱ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶཱ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པཱ ཙ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ. ཨི་མེ ཙ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཧ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ་སུ སུ་ཁ་མི་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཾ པ་ཙྩ་ལ་ཏྠུཾ.

༢༡༥. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀུ་ཊྛཱི པུ་རི་སོ ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་སུ ཀུ་ཊྛཱི པུ་རི་སོ ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ ཀི་མཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ’སྶ [ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་སྶེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏཱ་ནི ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཨ་སུ་ཙི་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི དུ་གྒ་ནྡྷ་ཏ་རཱ་ནི ཙ པཱུ་ཏི་ཀ་ཏ་རཱ་ནི ཙ, ཧོ་ཏི ཙེ་ཝ ཀཱ་ཙི སཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ད་མ་ཏྟཱ – ཡ་དི་དཾ ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཀ་ཎྜཱུ་ཝ་ན་ཧེ་ཏུ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཙ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཙ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཙེ་ཝ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཙ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཧོ་ཏི ཙེ་ཝ སཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ད་མ་ཏྟཱ – ཡ་དི་དཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་པི ནུ ཏེ དི་ཊྛོ ཝཱ སུ་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་སི ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘སཱ་དྷུ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ! མ་ཡཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ནེ་ཝ དི་ཊྛཾ ན སུ་ཏཾ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་སི ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཝཱ. ཨ་ཐ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་སུཾ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཝཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ ས་བྦེ ཏེ ཀཱ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་སུཾ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཝཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –

‘‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁཾ;

ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ཙ མ་གྒཱ་ནཾ, ཁེ་མཾ ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ན’’ནྟི.

༢༡༦. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན – ‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁ’ནྟི. མ་ཡཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཏཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁ’ནྟི; ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡཾ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, སུ་ཏཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁ’ནྟི, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ཀཱ་ནེ་ཝ སུ་དཾ ག་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཎི་ནཱ ཨ་ནོ་མ་ཛྫ་ཏི – ‘‘ཨི་ད་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཨི་ད་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་རོ་གོ སུ་ཁཱི, ན མཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏཱི’’ཏི.

༢༡༧. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པུ་རི་སོ; སོ ན པ་སྶེ་ཡྻ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ནཱི་ལ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀཱ་ནི [མ་ཉྫེ་ཊྛི་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), མ་ཉྫེ་ཊྛ་ཀཱ་ནི (ཀ.)] རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ས་མ་ཝི་ས་མཾ, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ. སོ སུ་ཎེ་ཡྻ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ – ‘ཚེ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི! སོ ཨོ་དཱ་ཏ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏེ་ན སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རེ་ན [ཏེ་ལ་མ་སི་ཀ་ཏེ་ན སཱ་ཧུ་ལ༹་ཙཱི་ཝ་རེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝ་ཉྩེ་ཡྻ – ‘ཨི་དཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི. སོ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ, པཱ་རུ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཚེ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི!

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་པི ནུ སོ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པུ་རི་སོ ཛཱ་ན་ནྟོ པ་སྶ་ནྟོ ཨ་མུཾ ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏཾ སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ, པཱ་རུ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཚེ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་པ་སྶ་ནྟོ སོ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏཾ སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ, པཱ་རུ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཚེ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི, ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ནྡྷཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་མཾ གཱ་ཐཾ བྷཱ་ས་ནྟི – ‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁ’ནྟི. པུ་བྦ་ཀེ་ཧེ་སཱ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧི གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཱ –

‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁཾ;

ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ཙ མ་གྒཱ་ནཾ, ཁེ་མཾ ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ན’ནྟི.

༢༡༨. ‘‘སཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཱ [པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ག་ཏཱ (སཱི. པཱི.)]. ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཀཱ་ཡོ རོ་ག་བྷཱུ་ཏོ ག་ཎྜ་བྷཱུ་ཏོ ས་ལླ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་གྷ་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་བྷཱུ་ཏོ, སོ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ རོ་ག་བྷཱུ་ཏཾ ག་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཾ ས་ལླ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་གྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་བཱ་དྷ་བྷཱུ་ཏཾ – ‘ཨི་ད་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཨི་ད་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཝ་དེ་སི. ཏ་ཉྷི ཏེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་རི་ཡཾ ཙ་ཀྑུཾ ན་ཏྠི ཡེ་ན ཏྭཾ ཨ་རི་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ! པ་ཧོ་ཏི མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི.

༢༡༩. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པུ་རི་སོ; སོ ན པ་སྶེ་ཡྻ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ནཱི་ལ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ས་མ་ཝི་ས་མཾ, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སོ ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ག་མྨ ན ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ན ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ན་ནུ སོ ཝེ་ཛྫོ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ཧ་ཉྩེ ཏེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨི་ད་ནྟཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཨི་ད་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི, སོ ཏྭཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ན ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ནི་བྦཱ་ནཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཱ་སི. སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོ, སཱ མ་མ་སྶ ཝི་ཧེ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ. པ་ཧོ་ཏི མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི.

༢༢༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པུ་རི་སོ; སོ ན པ་སྶེ་ཡྻ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ནཱི་ལ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ས་མ་ཝི་ས་མཾ, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི, ན པ་སྶེ་ཡྻ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ. སོ སུ་ཎེ་ཡྻ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ – ‘ཚེ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི! སོ ཨོ་དཱ་ཏ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏེ་ན སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རེ་ན ཝ་ཉྩེ་ཡྻ – ‘ཨི་དཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི. སོ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པེ་ཡྻ. ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ – ཨུ་དྡྷཾ་ཝི་རེ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཝི་རེ་ཙ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ནཾ པ་ཙྩ་ཉྫ་ནཾ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨཾ. སོ ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ག་མྨ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ས་ཧ ཙ་ཀྑུ་པྤཱ་དཱ ཡོ ཨ་མུ་སྨིཾ ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏེ སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ. ཏ་ཉྩ ནཾ པུ་རི་སཾ ཨ་མི་ཏྟ་ཏོ་པི ད་ཧེ་ཡྻ, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ་པི ད་ཧེ་ཡྻ, ཨ་པི ཙ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་སེ་ན ཏེ་ལ་མ་ལི་ཀ་ཏེ་ན སཱ་ཧུ་ལི༹་ཙཱི་རེ་ན ནི་ཀ་ཏོ ཝ་ཉྩི་ཏོ པ་ལུ་དྡྷོ – ཨི་དཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨོ་དཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ནི་མྨ་ལཾ སུ་ཙཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ཧ་ཉྩེ ཏེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨི་ད་ནྟཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ, ཨི་ད་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏྭཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་སྶ ཏེ ས་ཧ ཙ་ཀྑུ་པྤཱ་དཱ ཡོ པ་ཉྩ་སུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ སོ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ; ཨ་པི ཙ ཏེ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན ནི་ཀ་ཏོ ཝ་ཉྩི་ཏོ པ་ལུ་དྡྷོ [པ་ལ་དྡྷོ (སཱི. པཱི.)]. ཨ་ཧ་ཉྷི རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡིཾ, ཝེ་ད་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡིཾ, ས་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡིཾ, ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡིཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡིཾ. ཏ་སྶ མེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ! པ་ཧོ་ཏི མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཨ་ན་ནྡྷོ ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ’’ནྟི.

༢༢༡. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་པྤུ་རི་སེ བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་སི. ཡ་ཏོ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་པྤུ་རི་སེ བྷ་ཛི་སྶ་སི ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་དྡྷ་མྨཾ སོ་སྶ་སི; ཡ་ཏོ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ས་དྡྷ་མྨཾ སོ་སྶ་སི ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་སི; ཡ་ཏོ ཁོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་སི ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཉ་སྶ་སི, སཱ་མཾ ད་ཀྑི་སྶ་སི – ཨི་མེ རོ་གཱ ག་ཎྜཱ ས་ལླཱ; ཨི་དྷ རོ་གཱ ག་ཎྜཱ ས་ལླཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་སྶ མེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

༢༢༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཡོ ཁོ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ, སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝ་ས་ཏི; ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཨ་པི ཙ མེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་དི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝ་ས་ནྟི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ; ཨ་ཧཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཝ་སི་སྶཱ་མི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟུ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟུ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.

མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པི་ལ་ཀྑ་གུ་ཧཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན དེ་ཝ་ཀ་ཏ་སོ་བྦྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ གུ་ཧཱ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན དེ་ཝ་ཀ་ཏ་སོ་བྦྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ; ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ པ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཁོ པ་ན ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.

༢༢༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, སྭཱ་ག་ཏཾ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ས་ནྡ་ཀོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ས་ནྡ་ཀཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ཡ་ནུ་ཏྠ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཐཱ ཡཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ. ནེ་སཱ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཀ་ཐཱ དུ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཙྪཱ་པི ས་ཝ་ནཱ་ཡ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ བྷ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ས་ཀེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ དྷ་མྨཱི་ཀ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་ནྡ་ཀ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ [ཝ་ས་ནྟོ ཝཱ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ན་པ་ཀྑེ] ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི?

༢༢༥. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ་ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཡ་དཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨཱ་ས་ནྡི་པ་ཉྩ་མཱ པུ་རི་སཱ མ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡཱ་ཝཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཱ པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཀཱ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. བྷ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོ; ད་ཏྟུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཡ་དི་དཾ དཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཝི་ལཱ་པོ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི ན ཧོ་ནྟི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ་ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཡ་དཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨཱ་ས་ནྡི་པ་ཉྩ་མཱ པུ་རི་སཱ མ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡཱ་ཝཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཱ པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཀཱ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. བྷ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོ; ད་ཏྟུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཡ་དི་དཾ དཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཝི་ལཱ་པོ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི ན ཧོ་ནྟི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་སྶཱ་མ, ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མ, ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ [པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ཝ་ས་ནཾ (སཱི.)] ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི [ནི་བྦི་ཛྫཱ་པ་ཀྐ་མ་ཏི (སཱི.)]. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༢༦. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ སོ་ཙ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀུ་རུ་ཏཾ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པ’ནྟི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༢༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ; ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི; ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ; ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི; ན་ཏྠི བ་ལཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོ; ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝཱ ཨ་ཝ་སཱ ཨ་བ་ལཱ ཨ་ཝཱི་རི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱ ཚ་སྭེ་ཝཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ, ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི. ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ, ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ན་ཏྠི བ་ལཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོ, ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝཱ ཨ་ཝ་སཱ ཨ་བ་ལཱ ཨ་ཝཱི་རི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱ ཚ་སྭེ་ཝཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི ‘ཨུ་བྷོ ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༢༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ, ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ ཛཱི་ཝེ ས་ཏྟ་མེ – ཨི་མེ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཧ་ནྟཱ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏཱ ཝཱ སོ་ཏཱ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཝཱ. ཡོ་པི ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི [ཀི་ཉྩི (ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཏ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙ, དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱ, དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ, ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ནཱ་གཱ་ཝཱ་ས་ས་ཏེ, ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེ, ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ དེ་ཝཱ, ས་ཏྟ མཱ་ནུ་སཱ, ས་ཏྟ པེ་སཱ་ཙཱ, ས་ཏྟ ས་རཱ, ས་ཏྟ པ་ཝུ་ཊཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཏྟ སུ་པི་ནཱ, ས་ཏྟ སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི [ཙཱུ་ལཱ༹་སཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ [མ་ཧཱ་ཀ་པྤུ་ནོ (སཱི. པཱི.)] ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་སྶཱ་མི, པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠི དོ་ཎ་མི་ཏེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ན་ཏྠི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ ཁི་ཏྟེ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡོ ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ ཛཱི་ཝེ ས་ཏྟ་མེ – ཨི་མེ ས་ཏྟ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི. ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཧ་ནྟཱ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏཱ ཝཱ སོ་ཏཱ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཝཱ. ཡོ་པི ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཏ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙ, དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱ, དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ, ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ནཱ་གཱ་ཝཱ་ས་ས་ཏེ, ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེ, ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ དེ་ཝཱ, ས་ཏྟ མཱ་ནུ་སཱ, ས་ཏྟ པེ་སཱ་ཙཱ, ས་ཏྟ ས་རཱ, ས་ཏྟ པ་ཝུ་ཊཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏཱ, ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཏྟ སུ་པི་ནཱ, ས་ཏྟ སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་སྶཱ་མི, པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི, ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠི དོ་ཎ་མི་ཏེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ན་ཏྠི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ ཁི་ཏྟེ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་སི་ཏཾ. ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་མཱ སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱ, ཡོ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི. ‘ཨུ་བྷོ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཁོ པ་ནི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ན་གྒི་ཡཾ མུ་ཎྜི་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ སོ་ཧཾ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི? ‘སོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ‘ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི?

༢༢༩. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. སོ སུ་ཉྙ་མྤི ཨ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི, པི་ཎྜ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, ཀུ་ཀྐུ་རོ་པི ཌཾ་ས་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཎྜེ་ན་པི གོ་ཎེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ་པི པུ་རི་ས་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི གོ་ཏྟ་མྤི པུ་ཙྪ་ཏི, གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪ་ཏི. སོ ‘ཀི་མི་ད’ནྟི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘སུ་ཉྙཾ མེ ཨ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པཱ་ཝི་སིཾ; ‘པི་ཎྜ་མྤི ཨ་ལ་དྡྷ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ནཱ་ལ་ཏྠཾ; ‘ཀུ་ཀྐུ་རེ་ན ཌཾ་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན་མྷི [ཏེ་ན (ཀ.), ཏེ་ནཱ་སིཾ (?)] ད་ཊྛོ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཙ་ཎྜེ་ན གོ་ཎེ་ན ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མིཾ; ‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ་པི པུ་རི་ས་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི གོ་ཏྟ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པུ་ཙྪིཾ; ‘གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི’, ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ནྟི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘གཱ་མ་སྶ་པི ནི་ག་མ་སྶ་པི ནཱ་མ་མྤི མ་གྒ་མྤི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན པུ་ཙྪི’ནྟི. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༣༠. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩོ. སོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཨི་ཏི་ཧི་ཏི་ཧ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩ་སྶ སུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩོ སོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཨི་ཏི་ཧི་ཏི་ཧ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩ་སྶ སུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་སྶུ་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི’. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༣༡. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཏ་ཀྐཱི ཧོ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱི. སོ ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཀྐི་སྶ ཁོ པ་ན, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠུ་ནོ ཝཱི་མཾ་སི་སྶ སུ་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་ཏྟ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཏ་ཀྐཱི ཝཱི་མཾ་སཱི. སོ ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཀྐི་སྶ ཁོ པ་ན ས་ཏྠུ་ནོ ཝཱི་མཾ་སི་སྶ སུ་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི དུ་ཏྟ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧོ་ཏི’. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

༢༣༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ མ་ནྡོ ཧོ་ཏི མོ་མཱུ་ཧོ. སོ མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ [ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ – ‘ཨེ་ཝ་ནྟི་པི [ཨེ་ཝ་མྤི (སཱི. པཱི.)] མེ ནོ, ཏ་ཐཱ་ཏི་པི [ཏ་ཐཱ་པི (སཱི. པཱི.)] མེ ནོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི་པི [ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི (སཱི. པཱི.) ( ) ས་བྦ་ཏྠ ན་ཏྠི] མེ ནོ, ནོ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’ཏི. ཏ་ཏྲ, ས་ནྡ་ཀ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ ས་ཏྠཱ མ་ནྡོ མོ་མཱུ་ཧོ. སོ མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ – ཨེ་ཝ་ནྟི་པི མེ ནོ, ཏ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ་ཏི་པི མེ ནོ, ནོ ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’ཏི. སོ ‘ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི – ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, (ཏཱ་ནི ས་ནྡ་ཀ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ. སོ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཀིཾ ཝཱ་དཱི ཀིཾ ཨ་ཀྑཱ་ཡཱི ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

༢༣༣. ‘‘ཨི་དྷ, ས་ནྡ་ཀ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… [ཝི་ཏྠཱ་རོ མ. ནི. ༢.༩-༡༠ ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟེ] སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ [ཡ་སྨིཾ ཁོ པ་ན (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ... དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ས་ས་ཀྐཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ཝ་ས་ནྟོ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

༢༣༤. ‘‘ཡོ པ་ན སོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ སོ ཀཱ་མེ’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་བྦོ སོ པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུཾ. ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏུཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ. ཡོ སོ, ས་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་བྦོ སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི.

༢༣༥. ‘‘ཡོ པ་ན སོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་ནྡ་ཀ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི; ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ས་ནྡ་ཀ, པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཚི་ནྣཱ; ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ (ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, སོ པུ་རི་སོ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’ ཏི.) [(ཚི་ནྣཱ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ,) (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཚི་ནྣཱ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཡོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཏ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ (ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི;) [(ཁཱི་ཎཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ,) (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’’ཏི.

༢༣༦. ‘‘ཀཱི་ཝ་བ་ཧུ་ཀཱ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ས་ནྡ་ཀ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ! ན ཙ ནཱ་མ ས་དྷ་མྨོ་ཀྐཾ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན པ་ར་དྷ་མྨ་ཝ་མྦྷ་ནཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཏཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨི་མེ པ་ནཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ པུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟི, པ་རེ ཙ ཝ་མྦྷེ་ནྟི ཏ་ཡོ ཙེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏཱ་རོ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ན་ནྡཾ ཝ་ཙྪཾ, ཀི་སཾ སཾ་ཀི་ཙྩཾ, མ་ཀྑ་ལིཾ གོ་སཱ་ལ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཙ་ར་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ. ན དཱ་ནི སུ་ཀ་རཾ ཨ་མྷེ་ཧི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ’’ནྟི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ཏི.

ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.

༧. མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟཾ

༢༣༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོ ཝ་ར་དྷ་རོ ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙེ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན མོ་ར་ནི་ཝཱ་པོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན མོ་ར་ནི་ཝཱ་པོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ; མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི; ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མོ ཁོ པ་ན སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. སྭཱ་ག་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡཱི་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡིཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

༢༣༨. ‘‘ཀཱ་ཡ་ནུ་ཏྠ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཱ ཡཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ. ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཙྪཱ་པི ས་ཝ་ནཱ་ཡ. པུ་རི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ་ནཾ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ་ནཾ! ཏ་ཏྲི་མེ [ཡ་ཏྠི་མེ (སཱི.)] ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ངྒྷི་ནོ ག་ཎི་ནོ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཉཱ་ཏཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨོ་ས་ཊཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ་པི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨོ་ས་ཊོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ…པེ… ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ… པ་ཀུ་དྷོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ… ས་ཉྫ་ཡོ བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ… ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ་པི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨོ་ས་ཊོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ་པི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨོ་ས་ཊོ. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱི་ནཾ ག་ཎཱི་ནཾ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཉཱ་ཏཱ་ནཾ ཡ་ས་སྶཱི་ནཾ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ, ཀ་ཉྩ པ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ [ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’’ཏི?

༢༣༩. ‘‘ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ ཙ ཁོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ན ས་ཀྐ་ཏོ ན ག་རུ་ཀ་ཏོ ན མཱ་ནི་ཏོ ན པཱུ་ཛི་ཏོ, ན ཙ པ་ན པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་སྶ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་རོ པཱུ་ར་ཎ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི – ‘‘མཱ བྷོ་ནྟོ པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི་ཏྠ; ནེ་སོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; མ་ཡ་མེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མ, ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཐ; མ་ཡ་མེ་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟོ ན ལ་བྷ་ཏི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ. ནེ་ཏེ, བྷ་ཝ་ནྟེ, པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་མྷེ ཨེ་ཏེ པུ་ཙྪ་ནྟི; མ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. བ་ཧཱུ ཁོ པ་ན པཱུ་ར་ཎ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟཱ – ‘‘ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་སི? མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏྭ་མ་སི, ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ, ས་ཧི་ཏཾ མེ, ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཏེ, པུ་རེ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྪཱ ཨ་ཝ་ཙ, པ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པུ་རེ ཨ་ཝ་ཙ, ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟཾ, ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོ, ནི་གྒ་ཧི་ཏོ་སི, ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡ, ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱ ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཨི་ཏི པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ན ས་ཀྐ་ཏོ ན ག་རུ་ཀ་ཏོ ན མཱ་ནི་ཏོ ན པཱུ་ཛི་ཏོ, ན ཙ པ་ན པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་སྶ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཀྐུ་ཊྛོ ཙ པ་ན པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ དྷ་མྨ་ཀྐོ་སེ་ནཱ’’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ…པེ… ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ… པ་ཀུ་དྷོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ… ས་ཉྫ་ཡོ བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ… ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ ཙ ཁོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ན ས་ཀྐ་ཏོ ན ག་རུ་ཀ་ཏོ ན མཱ་ནི་ཏོ ན པཱུ་ཛི་ཏོ, ན ཙ པ་ན ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་རོ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི – མཱ བྷོ་ནྟོ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི་ཏྠ; ནེ་སོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; མ་ཡ་མེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མ, ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཐ; མ་ཡ་མེ་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟོ ན ལ་བྷ་ཏི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ. ནེ་ཏེ བྷ་ཝ་ནྟེ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་མྷེ ཨེ་ཏེ པུ་ཙྪ་ནྟི; མ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. བ་ཧཱུ ཁོ པ་ན ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟཱ – ‘‘ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་སི? མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏྭ་མ་སི. ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ. ས་ཧི་ཏཾ མེ ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཏེ, པུ་རེ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྪཱ ཨ་ཝ་ཙ, པ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པུ་རེ ཨ་ཝ་ཙ, ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟཾ, ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོ, ནི་གྒ་ཧི་ཏོ་སི, ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡ, ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱ ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཨི་ཏི ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ན ས་ཀྐ་ཏོ ན ག་རུ་ཀ་ཏོ ན མཱ་ནི་ཏོ ན པཱུ་ཛི་ཏོ, ན ཙ པ་ན ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཀྐུ་ཊྛོ ཙ པ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ དྷ་མྨ་ཀྐོ་སེ་ནཱ’’’ཏི.

༢༤༠. ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ; སོ ཙ ཁོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ, ས་མ་ཎ་ཉྩ པ་ན གོ་ཏ་མཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཀྐཱ་སི. ཏ་མེ་ནཱ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ན [ཛ་ཎྞུ་ཀེ (སཱི.)] གྷ་ཊྚེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏུ, མཱ་ཡ་སྨཱ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི, ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི’’ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཁི་པི་ཏ་ས་དྡོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡོ ཝཱ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ [པ་ཙྩཱ་སིཾ ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི ཏཾ ནོ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་པ་ཐེ ཁུ་དྡ་མ་དྷུཾ [ཁུ་དྡཾ མ་དྷུཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ནེ་ལ་ཀཾ པཱི་ལེ༹་ཡྻ [ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻ (སཱི.)]. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཨ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཁི་པི་ཏ་ས་དྡོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡོ ཝཱ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡཾ ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི ཏཾ ནོ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཡེ་པི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཏེ་པི ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ ཧོ་ནྟི, ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ག་ར་ཧི་ནོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨ་ན་ཉྙ་ག་ར་ཧི་ནོ, ‘‘མ་ཡ་མེ་ཝ་མྷཱ ཨ་ལ་ཀྑི་ཀཱ མ་ཡཾ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཱ ཏེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ས་ཀྑི་མྷཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི. ཏེ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་ཏི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ, ས་མ་ཎ་ཉྩ པ་ན གོ་ཏ་མཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’’ཏི.

༢༤༡. ‘‘ཀ་ཏི པ་ན ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, མ་ཡི དྷ་མྨེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི, ཡེ་ཧི མ་མཾ [མ་མ (ས་བྦ་ཏྠ)] སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི [ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི དྷ་མྨེ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི དུ་ཏི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ དྷ་མྨཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ཉྩ་མཾ དྷ་མྨཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཨི་མེ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

༢༤༢. ‘‘‘ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཙེ མཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཨུ་དཱ་ཡི, སཱ་ཝ་ཀཱ ཀོ་ས་ཀཱ་ཧཱ་རཱ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཀོ་ས་ཀཱ་ཧཱ་རཱ་པི བེ་ལུ་ཝཱ་ཧཱ་རཱ་པི ཨ་ཌྜྷ་བེ་ལུ་ཝཱ་ཧཱ་རཱ་པི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྟེ་ན ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀ་མྤི བྷུ་ཉྫཱ་མི བྷི་ཡྻོ་པི བྷུ་ཉྫཱ་མི. ‘ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཙེ མཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ཡེ ཏེ, ཨུ་དཱ་ཡི, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀོ་ས་ཀཱ་ཧཱ་རཱ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཀོ་ས་ཀཱ་ཧཱ་རཱ་པི བེ་ལུ་ཝཱ་ཧཱ་རཱ་པི ཨ་ཌྜྷ་བེ་ལུ་ཝཱ་ཧཱ་རཱ་པི ན མཾ ཏེ ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨེ་ན ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ.