༤. མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དྷཱ་རེ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི?
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, དྷཱ་རེ་སི མ་ཡཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ དྷཱ་རེ་མི; ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ དྷཱ་རེ་མི; སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ དྷཱ་རེ་མི; ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ དྷཱ་རེ་མི; བྱཱ་པཱ་དཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ དྷཱ་རེ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་སྶ ཁོ ནཱ་མ ཏྭཾ, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི དྷཱ་རེ་སི? ན་ནུ, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨི་མི་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱུ་པ་མེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷི་སྶ་ནྟི? ད་ཧ་ར་སྶ ཧི, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནྡ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡོ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི? ཨ་ནུ་སེ་ཏྭེ་ཝ་སྶ [ཨ་ནུ་སེ་ཏི ཏྭེ་ཝ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡོ. ད་ཧ་ར་སྶ ཧི, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནྡ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་སྶ དྷ་མྨཱ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ? ཨ་ནུ་སེ་ཏྭེ་ཝ་སྶ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡོ. ད་ཧ་ར་སྶ ཧི, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནྡ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་སྶ སཱི་ལཱ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི སཱི་ལེ་སུ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ? ཨ་ནུ་སེ་ཏྭེ་ཝ་སྶ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཱ་ནུ་ས་ཡོ. ད་ཧ་ར་སྶ ཧི, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནྡ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ? ཨ་ནུ་སེ་ཏྭེ་ཝ་སྶ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ. ད་ཧ་ར་སྶ ཧི, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནྡ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ས་ཏྟེ་སུ བྱཱ་པཱ་དོ? ཨ་ནུ་སེ་ཏྭེ་ཝ་སྶ བྱཱ་པཱ་དཱ་ནུ་ས་ཡོ. ན་ནུ, མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨི་མི་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱུ་པ་མེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི དེ་སེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ན་ནྡ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༡༣༠. ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཐཱ་མ་ག་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཐཱ་མ་ག་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏོ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏོ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ བྱཱ་པཱ་དོ ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏོ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.
༡༣༡. ‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི སཱ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སཱ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ན སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ སཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ ཀཱ་མ་རཱ་གོ སཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ན བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན བྱཱ་པཱ་ད་པ་རེ་ཏེ་ན; ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ བྱཱ་པཱ་དོ སཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
༡༣༢. ‘‘ཡོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཉ་སྶ་ཏི ཝཱ ད་ཀྑ་ཏི ཝཱ པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཏ་ཙཾ ཨ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཕེ་གྒུཾ ཨ་ཙྪེ་ཏྭཱ སཱ་ར་ཙྪེ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡོ མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཉ་སྶ་ཏི ཝཱ ད་ཀྑ་ཏི ཝཱ པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཉ་སྶ་ཏི ཝཱ ད་ཀྑ་ཏི ཝཱ པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཏ་ཙཾ ཚེ་ཏྭཱ ཕེ་གྒུཾ ཚེ་ཏྭཱ སཱ་ར་ཙྪེ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡོ མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏཾ མ་གྒཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཉ་སྶ་ཏི ཝཱ ད་ཀྑ་ཏི ཝཱ པ་ཛ་ཧི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ. ཨ་ཐ དུ་བྦ་ལ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མི་སྶཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ བཱ་ཧཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’ཏི [ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི (སཱི. པཱི.)]; སོ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ བཱ་ཧཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི [ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི (ས་བྦ་ཏྠ)] ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ དུ་བྦ་ལ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ད་ཊྛ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ. ཨ་ཐ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མི་སྶཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ བཱ་ཧཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’ཏི; སོ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ བཱ་ཧཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ད་ཊྛ་བྦཱ.
༡༣༣. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ, ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ ས་བྦ་སོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི [པ་ཊི་པཱ་པེ་ཏི (སྱཱ.), པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི (ཀ.)]. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི; ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་སོ ཙེ, བྷ་ནྟེ, མ་གྒོ ཨེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏྠ ཁོ པ་ནེ་སཱ་ཧཾ [ཨེ་ཏྠ ཁོ ཏེ་སཱ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.