༥. བྷ་དྡཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ
༡༣༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫཱ་མི; ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཁོ, ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏ་ཉྩ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཉྩ. ཨེ་ཐ, ཏུ་མྷེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ; ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ་པི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཐ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏ་ཉྩ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ན ཨུ་སྶ་ཧཱ་མི ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ; ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ན་ཉྷི མེ, བྷ་ནྟེ, བྷུ་ཉྫ་ཏོ སི་ཡཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, སི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཡ་ཏྠ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཨ་སྶ་སི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ་པི བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཱ་ས་ནོ ཡཱ་པེ་སྶ་སཱི’’ཏི [བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཡཱ་པེ་སྶ་སཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ན ཨུ་སྶ་ཧཱ་མི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ; ཨེ་ཝ་མྤི ཧི མེ, བྷ་ནྟེ, བྷུ་ཉྫ་ཏོ སི་ཡཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, སི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི ས་བྦཾ ཏཾ ཏེ་མཱ་སཾ ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི.
༡༣༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བྷ་དྡཱ་ལིཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ བྷ་དྡཱ་ལི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི [ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ (ཀ.)]. ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ངྒྷཱ་ཝུ་སོ བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཏཾ དོ་ས་ཀཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, མཱ ཏེ པ་ཙྪཱ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡོ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཾ ཏྭཾ མ་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘བྷ་ག་ཝཱ ཁོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཁོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ཏེ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ཏཱ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཁོ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, ཏཱ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི. ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཁོ ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ཏེ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི – བྷ་དྡཱ་ལི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཐེ་ར་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་མ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡོ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཾ ཏྭཾ མ་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སི’’.
༡༣༦. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷ་སྶ བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏ་མ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཧི མེ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ངྐེ ས་ངྐ་མོ ཧོ་ཧཱི’ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ ས་ངྐ་མེ་ཡྻ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣཱ་མེ་ཡྻ, ‘ནོ’ཏི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷ་སྶ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ… ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི… དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ… ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ… དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི… ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི, ཏ་མ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཧི མེ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ངྐེ ས་ངྐ་མོ ཧོ་ཧཱི’ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ ས་ངྐ་མེ་ཡྻ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣཱ་མེ་ཡྻ, ‘ནོ’ཏི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་པི ནུ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཝཱ ཧོ་སི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི ཝཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རི་ཏྟོ ཏུ་ཙྪོ ཨ་པ་ར་དྡྷོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ. ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡོ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཾ ཏྭཾ མ་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་སི, ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཝུ་དྡྷི་ཧེ་སཱ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི’’.
༡༣༧. ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛེ་ཡྻཾ ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཧཾ ཨུ་ཏྟ་རི [ཨུ་ཏྟ་རིཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ས་ཏྠཱ་པི ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་པི ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟི, དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ་པི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་པི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏོ ན ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
༡༣༨. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛེ་ཡྻཾ ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཧཾ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ས་ཏྠཱ་པི ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་པི ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟི, དེ་ཝ་ཏཱ་པི ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ་པི ཨ་ནུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་པི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི་པི ཨ་ནུ་པ་ཝ་དི་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝ་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
༡༣༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ…པེ… ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ…པེ… སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶ.
‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་སྶཱ’’ཏི.
༡༤༠. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ [པ་ཝ་ཡ྄ཧ པ་ཝ་ཡ྄ཧ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུཾ ནོ ཏ་ཐཱ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ན ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ནཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ན ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ནཱ་ཧ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཐ ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ [ཡ་ཐ་ཡི་དཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
༡༤༡. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ན ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ན ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཐ ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
༡༤༢. ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཙྩཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ན ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ནཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཙྩཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ན ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ནཱ་ཧ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཐ ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
༡༤༣. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཙྩཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཙྩཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཐ ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་སྶི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
༡༤༤. ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཧ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཧ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ – མཱ ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཏ་མྷཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་དྡཱ་ལི, པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྑུཾ, ཏ་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྑུཾ ར་ཀྑེ་ཡྻུཾ – ‘མཱ ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྑུཾ ཏ་མྷཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཧ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཧ་ཏི པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ – མཱ ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཏ་མྷཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུཾ ནོ ཏ་ཐཱ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ས་ཡ྄ཧ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི.
༡༤༥. ‘‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧིཾ་སུ? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱི’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཧོ་ཏི ས་ཏྟེ་སུ ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ, ས་དྡྷ་མྨེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ, བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི. ན ཏཱ་ཝ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ. ན ཏཱ་ཝ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི ཡཱ་ཝ ན ས་ངྒྷོ མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་ངྒྷོ མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ. ན ཏཱ་ཝ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི ཡཱ་ཝ ན ས་ངྒྷོ ལཱ་བྷ་གྒཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཡ་ས་གྒཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ར་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ས་ངྒྷོ ར་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒྷེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ.
༡༤༦. ‘‘ཨ་པྤ་ཀཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ ཡ་དཱ ཝོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་སཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སིཾ. ཏཾ ས་ར་སི [ས་ར་སི ཏྭཾ (སཱི. པཱི.), ས་ར་སི ཏཾ (?)] བྷ་དྡཱ་ལཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཀཾ ཧེ་ཏུཾ པ་ཙྩེ་སཱི’’ཏི?
‘‘སོ ཧི ནཱུ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
‘‘ན ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨེ་སེ་ཝ ཧེ་ཏུ, ཨེ་ས པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་པི ཙ མེ ཏྭཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ན ཙཱ་ཡཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ མ་ཡཱ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སོ [ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ (ཀ.)] ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི. ཨ་པི ཙ ཏེ ཨ་ཧཾ, བྷ་དྡཱ་ལི, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་སཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༡༤༧. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་དྡཱ་ལི, ད་ཀྑོ ཨ་སྶ་ད་མ་ཀོ བྷ་དྲཾ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶ མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཏཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཀཱ་རི་ཏ་པུ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ. སོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་སྶ་ད་མ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་རི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི ཡུ་གཱ་དྷཱ་ནེ. ཏ་སྶ ཡུ་གཱ་དྷཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཏཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཀཱ་རི་ཏ་པུ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ. སོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་སྶ་ད་མ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་རི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ མ་ཎྜ་ལེ ཁུ་ར་ཀཱ་སེ [ཁུ་ར་ཀཱ་ཡེ (སཱི. པཱི.)] དྷཱ་ཝེ ད་ཝ་ཏྟེ [ར་ཝ་ཏྠེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] རཱ་ཛ་གུ་ཎེ རཱ་ཛ་ཝཾ་སེ ཨུ་ཏྟ་མེ ཛ་ཝེ ཨུ་ཏྟ་མེ ཧ་ཡེ ཨུ་ཏྟ་མེ སཱ་ཁ་ལྱེ. ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་མེ ཛ་ཝེ ཨུ་ཏྟ་མེ ཧ་ཡེ ཨུ་ཏྟ་མེ སཱ་ཁ་ལྱེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཏཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཀཱ་རི་ཏ་པུ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ. སོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་སྶ་ད་མ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་རི ཝ་ཎྞི་ཡ་ཉྩ པཱ་ཎི་ཡ་ཉྩ [ཝ་ལི་ཡ་ཉྩ (སཱི. པཱི.), བ་ལི་ཡ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷ་དྡཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་སེ་ཁཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷ་དྡཱ་ལི, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
བྷ་དྡཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.