༤. ཡ་ཀྑ་པ་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༣༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཀ་པོ་ཏ་ཀ་ནྡ་རཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཛུ་ཎྷཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝོ་རོ་པི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན དྭེ ཡ་ཀྑཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཏེ ཡ་ཀྑཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཛུ་ཎྷཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝོ་རོ་པི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན ཨེ་ཀོ ཡ་ཀྑོ དུ་ཏི་ཡཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ, ས་མྨ, ཨི་མ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, ས་མྨ, མཱ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་སཱ་དེ་སི. ཨུ་ལཱ༹་རོ སོ, ས་མྨ, ས་མ་ཎོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི.

དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ, ས་མྨ, ཨི་མ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, ས་མྨ, མཱ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་སཱ་དེ་སི. ཨུ་ལཱ༹་རོ སོ, ས་མྨ, ས་མ་ཎོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ, ས་མྨ, ཨི་མ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, ས་མྨ, མཱ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་སཱ་དེ་སི. ཨུ་ལཱ༹་རོ སོ, ས་མྨ, ས་མ་ཎོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ པ་ཧཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་པི ཏེ་ན པ་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ནཱ་གཾ ཨོ་སཱ་དེ་ཡྻ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ པ་དཱ་ལེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན སོ ཡ་ཀྑོ ‘ཌ་ཡ྄ཧཱ་མི ཌ་ཡ྄ཧཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ ཨ་པ་ཏཱ་སི [ཨ་ཝ་ཏྠཱ་སི (ཀ. སཱི.)].

ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏེ་ན ཡ་ཀྑེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ. དི་སྭཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ན ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན; ཨ་པི ཙ མེ སཱི་སཾ ཐོ་ཀཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡཱ་ཝ [ཡཾ ཏྭཾ (སཱི. ཀ.), ཡཾ (སྱཱ.)] མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ! ཨི་དྷ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་ཀྑོ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ པ་ཧཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་པི ཏེ་ན པ་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ནཱ་གཾ ཨོ་སཱ་དེ་ཡྻ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ པ་དཱ་ལེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན; ཨ་པི ཙ མེ སཱི་སཾ ཐོ་ཀཾ དུ་ཀྑ’’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཡཱ་ཝ [ཡཾ (སྱཱ.)] མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཡ་ཀྑ་མྤི པ་སྶི་སྶ་ཏི! མ་ཡཾ པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀ་མྤི ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི.

ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨི་མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –

‘‘ཡ་སྶ སེ་ལཱུ་པ་མཾ ཙི་ཏྟཾ, ཋི་ཏཾ ནཱ་ནུ་པ་ཀ་མྤ་ཏི;

ཝི་ར་ཏྟཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ, ཀོ་པ་ནེ་ཡྻེ ན ཀུ་པྤ་ཏི;

ཡ་སྶེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཀུ་ཏོ ཏཾ དུ་ཀྑ་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;