༢. ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ

༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎ་ཐ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ‘ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ’ནྟི. ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧི་ཏཾ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་ནྟི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.

‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏི, ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀ་ཏེ་ན, ཏེ་སཾ ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏེ་ནཱ’’ཏི.

‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ན བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཏེ་སཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི, ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏེ་ན ཏེ་སཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏེ་སཾ ནཱ་ས་ནཱ་ཡ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཧི ཝ་མྨི་ཀཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པཾ་སུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝ་མྨི་ཀཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཾ་སུཾ ཧ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ པཾ་སུ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཝ་མྨི་ཀ་སྶ སུ་སི་རཾ པི་ད་ཧེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཏ་ཏྠེ་ཝ སོ ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ མ་རེ་ཡྻ, ན་ནུ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧི ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཏེ་ན མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏེ་སཾ ནཱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ པ་ཏ་ནྟི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མྦཾ ཝཱ ཛ་མྦུཾ ཝཱ མ་དྷུ་ཀཾ ཝཱ ཙཱ་ལ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི སཱ་རཱ་ནི ད་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཙྩུ་ཏཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི པཱུ་ཏི་ཝ་ཎྚ་མཱུ་ལཱ་ནི དུ་བྦ་ལ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ པ་ཏ་ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀོ དྷ་ཉྙཾ རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི མ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་པ་ཀྐ་མཱ་ན་སེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ནྟོ [བོ་དྷེ་ཏུཾ (སཱི.)] ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཏི་ཎཱ་ནི ཝི་ཡ མ་ར་ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ནུ་སྶཱ ར་ས་ཧེ་ཏུ ཡ་ནྟེ་ན ཨུ་ཙྪུཾ པཱི་ལ༹་ཡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨུ་ཙྪུཾ པཱི་ལ༹་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཡེ ཏ་ཏྠ ཡ་ནྟ་མུ་ཁ་ག་ཏཱ ཀི་མ་ཡོ, ཏེ པཱི་ལི༹་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་པ་ཀྐ་མཱ་ན་སེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཡ་ནྟ་མ་བྷི་པཱི་ལ༹་ཡ་ཏི [དྷ་མྨ་ཡ་ནྟ་མ་ཏི་པཱི་ལ༹་ཡ་ཏི (ཀ.)], ཡེ ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཀི་མཱི ཝི་ཡ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཏི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཙྪ་ཀོ རུ་ཀྑཾ ཏ་ཙྪ་ནྟོ [ར་ཀྑ་ནྟོ (སཱི. པཱི.] ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཙྪ་ཀོ རུ་ཀྑཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་སཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ [ཨ་བོ་དྷ་ནཱི་ཡེ (སྱཱ.)] ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ པ་ན ས་ཏྟེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ པ་ཏ་ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ད་ལཱི ཝེ་ལུ༹ ཨ་སྶ་ཏ་རཱི ཨ་ཏྟ་ཛེ་ན [ཨ་ཏྟ་ཛེ་ན ཕ་ལེ་ན (སཱི.)] ཧ་ཉྙ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙོ་རཱ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་པྤཱ་ཊ་ནཾ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ནཾ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི [ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ པ་ཏ་ནྟི (སཱི. པཱི.)]. ཡེ་སཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏེ་སཾ ཏཾ ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་ཏེ་ན, ན པ་རེ་སཾ ཀ་ཏེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡེ་ཝ ཀ་ཏེ་ན.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ས་བྦ་ཛ་ན་སྶ ཨ་མ་ཏཾ ད་དེ་ཡྻ, ཏེ ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་སི་ཏྭཱ ཨ་རོ་གཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ས་བྦཱི་ཏི་ཏོ [ས་བྦཱི་ཏི་ཡཱ (སཱི.)] པ་རི་མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ དུ་རུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཏཾ ཨ་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མ་ཏ་དཱ་ཡ་ཀོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི. བྷོ་ཛ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་མེ་ཀ་ཙྩེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝི་སཱུ་ཙི་ཀཱ་ཡ མ་ར་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ན་དཱ་ཡ་ཀོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.