༣. ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ནི་ད་སྶ་ན་པ་ཉྷོ

༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན –

‘‘‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷུ [དྷ. པ. ༣༦༡], སཱ་དྷུ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝ་རོ;

མ་ན་སཱ སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ ས་བྦ་ཏྠ སཾ་ཝ་རོ’ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི, ཏེ་ན ཧི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སཱི་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.

‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི, སེ་ལ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཀོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་རི་ས་ག་ཏོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ ཏཾ གུ་ཡ྄ཧཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟཱ ན པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་ངྒྷ མེ ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་དི་ས, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘དི་ཊྛ་པུ་བྦོ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི བྱཱ་དྷི་ཏོ པུ་རི་སོ པ་རི་ཀི་ཎྞོ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་སཱ པ་སྶ་ཏེ་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ, ཡཱ་ཡ སོ པུ་རི་སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡེ་ཝ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ པུ་རི་སཾ བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་སཱ པ་སྶ་ཏི ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ག་མ་ན’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, སོ ཡེ་ཝ ཨཱ་ཏུ་རོ ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ, ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝཱ གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་ན ཚཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཚཱ་ཡཱ་ཡ་པི, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛཱ་ཡ དི་ཊྛཾ ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི གུ་ཡ྄ཧཾ, ཡཾ དི་སྭཱ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘དུ་ཀྐ་ར་ཉྩཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་རོ་ཏི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀི་རི་ཡཾ ཧཱ་པེ་ཡྻ, བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ ས་ཏྟཱ ན བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་ག་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ བོ་དྷེ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨཱ་ཏུ་རོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨཱ་ཏུ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཝ་མ་ནཱི་ཡཾ ཝ་མེ་ཏི, ཝི་རེ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཝི་རེ་ཙེ་ཏི, ཨ་ནུ་ལེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལི་མྤེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝཱ་ས་ནཱི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ ས་ཏྟཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷེ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ བྷི་ས་ཀྐ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ གུ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཚཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སི. ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སོ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧ་ད་ཡཾ དི་སྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཡོ་གེ་ན ཧ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ཡྻ, ཡོ་ག་ཉྙཱུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.

‘‘ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ན་ནྡ་སྶ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏཾ དེ་ཝ་བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཡོ ད་སྶེ་སི ‘ཨི་མི་ནཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཏེ་ན ཙ སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི. ཨི་ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧཱི་ལེ༹་ནྟོ ག་ར་ཧ་ནྟོ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དི་ནི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ ད་སྶེ་སི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶ བྷཱ་ཏ་རཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑི་ཏ་སྶ དུ་མྨ་ན་སྶ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ སུ་ཁུ་མཾ ཙོ་ལ༹་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི ‘ཨི་མི་ནཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི, སོ ཙ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་སྶ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀཱ་སི ‘ཨེ་ཝ་མི་མ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི, མཱ་ནཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཏེ་ན ཙ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་མི, མཱ་ནཱུ་པ་ས་མཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཏོ པ་ཉྷོ བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ག་ཧ་ནཾ ཨ་ག་ཧ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཀ་ཏོ, ག་ཎྛི བྷི་ནྣོ, བྷ་གྒཱ པ་ར་ཝཱ་དཱ, ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུཾ ཏ་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ནི་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ, ཏྭཾ ག་ཎི་ཝ་ར་པ་ཝ་ར་མཱ་ས་ཛྫཱ’’ཏི.

ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ནི་ད་སྶ་ན་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.