༣. པ་ཎཱ་མི་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. སེ་ཊྛ་དྷ་མྨ་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙཱ’ཏི. པུ་ན ཙ ‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གི་ཧཱི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ པི་ཧི་ཏཱ་པཱ་ཡོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གི་ཧཱི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ པི་ཧི་ཏཱ་པཱ་ཡོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏཱི’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གི་ཧཱི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ པི་ཧི་ཏཱ་པཱ་ཡོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏི’, ཏེ་ན ཧི ‘དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙཱ་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙཱ’ཏི, ‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཙ གི་ཧཱི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ པི་ཧི་ཏཱ་པཱ་ཡོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏི’. ཏ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ?
‘‘ཝཱི་ས་ཏི ཁོ པ་ནི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ དྭེ ཙ ལི་ངྒཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ཎོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ན་ས་མཱ་ན་ན་པཱུ་ཛ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཝཱི་ས་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ དྭེ ཙ ལི་ངྒཱ་ནི? སེ་ཊྛོ [སེ་ཊྛ་བྷཱུ་མི་ས་ཡོ (སཱི. སྱཱ.), སེ་ཊྛོ ཡ་མོ (པཱི.)] དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ, ཨ་གྒོ ནི་ཡ་མོ, ཙཱ་རོ ཝི་ཧཱ་རོ སཾ་ཡ་མོ སཾ་ཝ་རོ ཁ་ནྟི སོ་ར་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཙ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་བྷི་ར་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་དོ སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ [སི་ཀྑཱ་པ་དྷཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ.), སུ་ཀྐཱ་ཝ་དཱ་ནཾ (ཀ.)] ཨུ་དྡེ་སོ པ་རི་པུ་ཙྪཱ སཱི་ལཱ་དི་ཨ་བྷི་ར་ཏི ནི་རཱ་ལ་ཡ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ, ཀཱ་སཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ, བྷ་ཎྜུ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱི་ས་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ དྭེ ཙ ལི་ངྒཱ་ནི. ཨེ་ཏེ གུ་ཎེ བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནཱུ་ན་ཏྟཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏྟཱ ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, སེ་ཊྛཾ བྷཱུ་མ་ནྟ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ས་ནྣ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི སོ སཱ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི མེ སོ ས་མ་ཡོ’ཏི [ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ’’ནྟི (?)] ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘ཨ་གྒ་པ་རི་སཾ སོ ཨུ་པ་ག་ཏོ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘ལ་བྷ་ཏི སོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ སོ་ཏུཾ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ལ་བྷཱ་མི སོ་ཏུ’ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘སོ ཨ་ཉྙེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ལ་བྷཱ་མི ཀཱ་ཏུ’ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ སོ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མ་ཏྟ་ཀཱ་རཱི, ནཱ་ཧཾ ཏེ་སུ ཝ་ཏྟཱ་མཱི’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘ཨུ་པ་ག་ཏོ སོ ས་མ་ཎ་ལི་ངྒཾ, བུ་དྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ཋི་ཏོ, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ལི་ངྒེ་ན དཱུ་ར་མ་པ་ག་ཏོ’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘‘པ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀ་ཙྪ་ལོ་མོ སོ ཨ་ན་ཉྫི་ཏ་ཨ་མ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ་སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ, ཨ་ཧཾ པ་ན མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘ཡེ ཏེ ཝཱི་ས་ཏི ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ དྭེ ཙ ལི་ངྒཱ་ནི, ས་བྦེ་པེ་ཏེ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, སོ ཡེ་ཝ ཏེ དྷ་མྨེ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་པི ཏ་ཏྠ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏི, སོ མེ ཨཱ་ག་མོ སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཉྩ ན་ཏྠཱི’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ཛྫཾ ཨ་དྷཱི་ཡ་ཏི, ཁ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨཾ སི་ཀྑ་ཏི, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏི ‘སི་ཀྑཱ་པ་ཀོ མེ ཨ་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་པ་ཀོ ཝཾ་ས་དྷ་རོ’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏུཾ.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཧི བྷི་ཀྑུ་བྷཱུ་མི་ཡཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏཾ ཨ་ས་མ་ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, དྭེ་ཝ ཏ་སྶ ག་ཏི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ན་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ ཝཱ, བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ཙ་ལཱ ཧི སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛྫཱ, མ་ཧ་ཏཱི ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏཱ, ཡ་དི་དཾ བྷི་ཀྑུ་བྷཱུ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཉཱ་ཎ་ག་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏི་བུ་དྡྷི་ནཱ ཏ་ཡཱ, ན ཡི་མཾ པ་ཉྷཾ ས་མ་ཏྠོ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏུཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཝཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷི་མ་ཏཱ’’ཏི.
སེ་ཊྛ་དྷ་མྨ་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎ་ཐ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ‘ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ’ནྟི. ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧི་ཏཾ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་ནྟི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏ་མ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་མུ་པ་ད་ཧ་ཏི, ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀ་ཏེ་ན, ཏེ་སཾ ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ན བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཏེ་སཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི, ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏེ་ན ཏེ་སཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏེ་སཾ ནཱ་ས་ནཱ་ཡ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཧི ཝ་མྨི་ཀཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པཾ་སུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝ་མྨི་ཀཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཾ་སུཾ ཧ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ པཾ་སུ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཝ་མྨི་ཀ་སྶ སུ་སི་རཾ པི་ད་ཧེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཏ་ཏྠེ་ཝ སོ ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ མ་རེ་ཡྻ, ན་ནུ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧི ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཏེ་ན མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏེ་སཾ ནཱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ པ་ཏ་ནྟི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མྦཾ ཝཱ ཛ་མྦུཾ ཝཱ མ་དྷུ་ཀཾ ཝཱ ཙཱ་ལ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི སཱ་རཱ་ནི ད་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཙྩུ་ཏཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི པཱུ་ཏི་ཝ་ཎྚ་མཱུ་ལཱ་ནི དུ་བྦ་ལ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ པ་ཏ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀོ དྷ་ཉྙཾ རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི མ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་པ་ཀྐ་མཱ་ན་སེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ནྟོ [བོ་དྷེ་ཏུཾ (སཱི.)] ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ དེ་སཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡེ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཏི་ཎཱ་ནི ཝི་ཡ མ་ར་ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ནུ་སྶཱ ར་ས་ཧེ་ཏུ ཡ་ནྟེ་ན ཨུ་ཙྪུཾ པཱི་ལ༹་ཡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨུ་ཙྪུཾ པཱི་ལ༹་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཡེ ཏ་ཏྠ ཡ་ནྟ་མུ་ཁ་ག་ཏཱ ཀི་མ་ཡོ, ཏེ པཱི་ལི༹་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་པ་ཀྐ་མཱ་ན་སེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཡ་ནྟ་མ་བྷི་པཱི་ལ༹་ཡ་ཏི [དྷ་མྨ་ཡ་ནྟ་མ་ཏི་པཱི་ལ༹་ཡ་ཏི (ཀ.)], ཡེ ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཀི་མཱི ཝི་ཡ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཏི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཙྪ་ཀོ རུ་ཀྑཾ ཏ་ཙྪ་ནྟོ [ར་ཀྑ་ནྟོ (སཱི. པཱི.] ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཙྪ་ཀོ རུ་ཀྑཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་སཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ [ཨ་བོ་དྷ་ནཱི་ཡེ (སྱཱ.)] ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ པ་ན ས་ཏྟེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ པ་ཏ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ད་ལཱི ཝེ་ལུ༹ ཨ་སྶ་ཏ་རཱི ཨ་ཏྟ་ཛེ་ན [ཨ་ཏྟ་ཛེ་ན ཕ་ལེ་ན (སཱི.)] ཧ་ཉྙ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙོ་རཱ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་པྤཱ་ཊ་ནཾ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ནཾ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི [ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ པ་ཏ་ནྟི (སཱི. པཱི.)]. ཡེ་སཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ, ཏེ་སཾ ཏཾ ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་ཏེ་ན, ན པ་རེ་སཾ ཀ་ཏེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡེ་ཝ ཀ་ཏེ་ན.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ས་བྦ་ཛ་ན་སྶ ཨ་མ་ཏཾ ད་དེ་ཡྻ, ཏེ ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་སི་ཏྭཱ ཨ་རོ་གཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ས་བྦཱི་ཏི་ཏོ [ས་བྦཱི་ཏི་ཡཱ (སཱི.)] པ་རི་མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ དུ་རུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཏཾ ཨ་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མ་ཏ་དཱ་ཡ་ཀོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི. བྷོ་ཛ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་མེ་ཀ་ཙྩེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝི་སཱུ་ཙི་ཀཱ་ཡ མ་ར་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ན་དཱ་ཡ་ཀོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ནྟི པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ནི་ད་སྶ་ན་པ་ཉྷོ
༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན –
‘‘‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷུ [དྷ. པ. ༣༦༡], སཱ་དྷུ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝ་རོ;
མ་ན་སཱ སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ ས་བྦ་ཏྠ སཾ་ཝ་རོ’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི, ཏེ་ན ཧི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སཱི་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’ཏི, སེ་ལ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་སོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཏི, ཡཾ པ་རི་ས་ག་ཏོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ ཏཾ གུ་ཡ྄ཧཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟཱ ན པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་ངྒྷ མེ ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་དི་ས, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘དི་ཊྛ་པུ་བྦོ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི བྱཱ་དྷི་ཏོ པུ་རི་སོ པ་རི་ཀི་ཎྞོ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་སཱ པ་སྶ་ཏེ་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ, ཡཱ་ཡ སོ པུ་རི་སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡེ་ཝ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ པུ་རི་སཾ བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་སཱ པ་སྶ་ཏི ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ག་མ་ན’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, སོ ཡེ་ཝ ཨཱ་ཏུ་རོ ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, སོ ཡེ་ཝ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ, ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝཱ གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་སི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་ན ཚཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཚཱ་ཡཱ་ཡ་པི, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛཱ་ཡ དི་ཊྛཾ ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི གུ་ཡ྄ཧཾ, ཡཾ དི་སྭཱ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘དུ་ཀྐ་ར་ཉྩཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་རོ་ཏི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀི་རི་ཡཾ ཧཱ་པེ་ཡྻ, བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ ས་ཏྟཱ ན བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་ག་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ བོ་དྷེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨཱ་ཏུ་རོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨཱ་ཏུ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཝ་མ་ནཱི་ཡཾ ཝ་མེ་ཏི, ཝི་རེ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཝི་རེ་ཙེ་ཏི, ཨ་ནུ་ལེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལི་མྤེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝཱ་ས་ནཱི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷ་ནེ་ཡྻཱ ས་ཏྟཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་ན ཡོ་གེ་ན བོ་དྷེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ བྷི་ས་ཀྐ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻེ ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ གུ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཚཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སི. ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སོ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧ་ད་ཡཾ དི་སྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཡོ་གེ་ན ཧ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ཡྻ, ཡོ་ག་ཉྙཱུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ན་ནྡ་སྶ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏཾ དེ་ཝ་བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཡོ ད་སྶེ་སི ‘ཨི་མི་ནཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཏེ་ན ཙ སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི. ཨི་ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧཱི་ལེ༹་ནྟོ ག་ར་ཧ་ནྟོ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དི་ནི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ ད་སྶེ་སི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶ བྷཱ་ཏ་རཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑི་ཏ་སྶ དུ་མྨ་ན་སྶ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ སུ་ཁུ་མཾ ཙོ་ལ༹་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི ‘ཨི་མི་ནཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི, སོ ཙ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་སྶ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀཱ་སི ‘ཨེ་ཝ་མི་མ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི, མཱ་ནཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཏེ་ན ཙ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་མི, མཱ་ནཱུ་པ་ས་མཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡོ་ག་ཉྙཱུ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཏོ པ་ཉྷོ བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ག་ཧ་ནཾ ཨ་ག་ཧ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཀ་ཏོ, ག་ཎྛི བྷི་ནྣོ, བྷ་གྒཱ པ་ར་ཝཱ་དཱ, ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུཾ ཏ་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ནི་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ, ཏྭཾ ག་ཎི་ཝ་ར་པ་ཝ་ར་མཱ་ས་ཛྫཱ’’ཏི.
ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ནི་ད་སྶ་ན་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ
༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ ཐེ་རེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨཱ་ཝུ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་ར་སྶ སུ་དི་ནྣ་སྶ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ ཕ་རུ་སཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་རི, ཏེ་ན ཙ སོ ཐེ་རོ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན མ་ངྐུ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན རུ་ནྡྷི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ནཱ་ས་ཀྑི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཐེ་ར་སྶ སུ་དི་ནྣ་སྶ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷེ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞ་ནྟི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ སུ་དི་ནྣ་སྶ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷེ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཏེ་ན ཧི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ནྟི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨཱ་ཝུ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ སུ་དི་ནྣ་སྶ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ཨ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་སཱ་ར་མྦྷེ་ན ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཡ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་ཏྟ་ནཾ མོ་གྷཾ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘མོ་གྷ་པུ་རི་སོ’ཏི. ཨི་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སུ་དི་ནྣ་སྶ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཏཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞཾ, ནོ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ས་བྷཱ་ཝ་མྤི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ཡཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཎྜཾ དྷཱ་རེ་མ, ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཡེ་ཝ སོ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་སུཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟོ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཏ་ཡཱ ཁ་ལི་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཁ་ལི་ཏོ, སོ པ་རི་བྷཱ་ས་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི ཏ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧོ, ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་མྤི་སྶ ཚི་ནྡ་ནྟི ཧ་ན་ནྟི་པི བ་ནྡྷ་ནྟི་པི གྷཱ་ཏེ་ནྟི་པི ཛྷཱ་པེ་ནྟི་པཱི’’ཏི [ཛཱ་པེ་ནྟི་པཱི་ཏི (སཱི. པཱི.)]. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ ཡེ་ཝ ཀ་ཏཱ, ནོ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀི་རི་ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀུ་རུ་མཱ་ནེ་ན པ་ཏི་རཱུ་པེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་ན, ས་ཝ་ནེ་ན་པི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི ཧི་རི་ཡ་ཏི བྷི་ཡྻོ ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་ཏུ་ཏྟ་རིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནེ་ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀོ ཨ་བྷི་ས་ནྣེ ཀཱ་ཡེ ཀུ་པི་ཏེ དོ་སེ སི་ནེ་ཧ་ནཱི་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི དེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏི་ཎྷཱ་ནི ལེ་ཁ་ནཱི་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ དེ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ སི་ནེ་ཧ་ཡ་ཏི, མུ་དུ་ཀེ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཎྷ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི སི་ནེ་ཧ་ནཱི་ཡཾ སི་ནེ་ཧ་ཡ་ཏི, མུ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་རུ་སཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་རུ་སཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཕ་རུ་སཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ [ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ (སཱི.)] ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་གྒ་ནྡྷ་མྤི གོ་མུ་ཏྟཾ པཱི་ཏཾ ཝི་ར་ས་མྤི ཨ་ག་དཾ ཁཱ་ཡི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་དྷིཾ ཧ་ན་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་རུ་སཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱི ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ནྟོ་པི ཏཱུ་ལ་པུ་ཉྫོ [ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ རུ་ཛཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་རུ་སཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ན ཀ་སྶ་ཙི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ བ་ཧཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. རུ་ཀྑ་ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ
༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན –
‘‘‘ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨ་སྶུ་ཎ་ནྟཾ, ཛཱ་ནོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་མི་མཾ པ་ལཱ་སཾ;
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ དྷུ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ, སུ་ཁ་སེ་ཡྻཾ པུ་ཙྪ་སི ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུ’ཏི [ཛཱ. ༡.༤.༢༥].
པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ –
‘‘‘ཨི་ཏི ཕ་ནྡ་ན་རུ་ཀྑོ་པི, ཏཱ་ཝ་དེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ;
མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ སུ་ཎོ་ཧི མེ’ཏི [ཛཱ. ༡.༡༣.༢༠].
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ, ཏེ་ན ཧི ཕ་ནྡ་ནེ་ན རུ་ཀྑེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ས་ཧ ས་ལླ་པི་ཏ་ནྟི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཕ་ནྡ་ནེ་ན རུ་ཀྑེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏཾ, ཏེ་ན ཧི རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ’ཏི, ཕ་ནྡ་ནེ་ན ཙ རུ་ཀྑེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏཾ. ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཙེ་ཏ་ན་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ས་ལླཱ་པོ ནཱ་མ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ རུ་ཀྑོ་ཏི, རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་སཱ ལོ་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟི, ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ཊཾ དྷ་ཉྙ་སྶ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཾ དྷ་ཉྙ་ས་ཀ་ཊ་ནྟི ཛ་ནོ ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ན ཙ ཏཾ དྷ་ཉྙ་མ་ཡཾ ས་ཀ་ཊཾ, རུ་ཀྑ་མ་ཡཾ ས་ཀ་ཊཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ཀ་ཊེ དྷ་ཉྙ་སྶ པ་ན ཨཱ་ཀི་རི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་ཉྙ་ས་ཀ་ཊ་ནྟི ཛ་ནོ ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏི, རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ, ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ རུ་ཀྑོ་ཏི, རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་སཱ ལོ་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་དྷིཾ མ་ནྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་ཀྐཾ མ་ནྠེ་མཱི་ཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ན ཏཾ ཏ་ཀྐཾ, ཡཾ སོ མ་ནྠེ་ཏི, ད་དྷིཾ ཡེ་ཝ སོ མ་ནྠེ་ནྟོ ཏ་ཀྐཾ མ་ནྠེ་མཱི་ཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏི, རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ. ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ རུ་ཀྑོ་ཏི, རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་སཱ ལོ་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ས་ནྟཾ སཱ་དྷེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ནྟཾ སཱ་དྷེ་མཱི་ཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་སི་དྡྷཾ སི་དྡྷ་ནྟི ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏི, རུ་ཀྑོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ. ཡཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ རུ་ཀྑོ་ཏི, རུ་ཀྑོ ས་ལླ་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་སཱ ལོ་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟི, ཡཱ་ཡ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ཛ་ནོ ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ཏཱ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
རུ་ཀྑ་ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་ཧ་པྥ་ལ་པ་ཉྷོ
༦. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི –
‘‘‘ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, ཀ་མྨཱ་ར་སྶཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨཱ་བཱ་དྷཾ ས་མྥུ་སཱི དྷཱི་རོ, པ་བཱ་ལ༹ྷཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ’ནྟི [དཱི. ནི. ༢.༡༩༠].
‘‘པུ་ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘དྭེ་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙ. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཡ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི, ཡ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’ཏི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ [བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ (སཱི.)] ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, པ་བཱ་ལ༹ྷཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ, ཏེ་ན ཧི ‘དྭེ་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི དྭེ་མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙ, ཏེ་ན ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ [བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ (སཱི.)] ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, པ་བཱ་ལ༹ྷཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ་ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཀིཾ་ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཝི་ས་ག་ཏ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལོ, རོ་གུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལོ, ཨཱ་ཡུ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལོ? ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧི པ་ར་ཝཱ་དཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཁཱ་ཡི་ཏེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི –
‘‘‘ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, ཀ་མྨཱ་ར་སྶཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨཱ་བཱ་དྷཾ ས་མྥུ་སཱི དྷཱི་རོ, པ་བཱ་ལ༹ྷཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ’ནྟི.
‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘དྭེ་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙ. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཡ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི, ཡ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི [པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི (སཱི.)], ཨི་མེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’ཏི.
‘‘སོ པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བ་ཧུ་གུ་ཎོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་སཾ་སོ. དེ་ཝ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧ་ཊྛཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སཱ ‘ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྪི་མོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ’ཏི དི་བྦཾ ཨོ་ཛཾ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ ཨཱ་ཀི་རིཾ་སུ. ཏ་ཉྩ པ་ན ས་མྨཱ་པཱ་ཀཾ ལ་ཧུ་པཱ་ཀཾ [བ་ཧུ་པཱ་ཀཾ (སཱི.)] མ་ནུ་ཉྙཾ བ་ཧུ་ར་སཾ ཛ་ཊྛ་ར་གྒི་ཏེ་ཛ་སྶ ཧི་ཏཾ. ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀོ་ཙི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལེ ས་རཱི་རེ ཁཱི་ཎེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ རོ་གོ བྷི་ཡྻོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཛ་ལ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ དི་ནྣེ བྷི་ཡྻོ པ་ཛྫ་ལ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལེ ས་རཱི་རེ ཁཱི་ཎེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ རོ་གོ བྷི་ཡྻོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་ནྡ་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ཝུ་ཊྛེ མ་ཧཱ་མེ་གྷེ བྷི་ཡྻོ མ་ཧོ་གྷོ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལེ ས་རཱི་རེ ཁཱི་ཎེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ རོ་གོ བྷི་ཡྻོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་ནྣ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་ཙྪི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏེ བྷི་ཡྻོ ཨཱ་ཡ་མེ་ཡྻ [ཨཱ་མ་ཡེ་ཡྻ (སཱི.)], ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལེ ས་རཱི་རེ ཁཱི་ཎེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ རོ་གོ བྷི་ཡྻོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི, ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྨིཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ དོ་སོ, ན ཙ ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི? ‘‘དྷ་མྨཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀ་ཏ་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཏེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཝ་ནྣཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པྤ་ཊི་ལོ་མ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དྭཱི་སུ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པྤ་ཊི་ལོ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན. ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷ་ཀྑེ་ཏྟེ ཨ་ས་དི་སཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ, ཏ་མྤི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ཧི ཨ་ག་ཎི་ཏཾ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན. ཡཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཱ ན་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ན་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་ཧ་པྥ་ལ་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.
༧. བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛ་ན་པ་ཉྷོ
༧. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ –
‘‘‘པཱུ་ཛེ་ཐ ནཾ པཱུ་ཛ་ནི་ཡ་སྶ དྷཱ་ཏུཾ;
ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ས་གྒ་མི་ཏོ ག་མི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘པཱུ་ཛེ་ཐ ནཾ པཱུ་ཛ་ནི་ཡ་སྶ དྷཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རཱ ས་གྒ་མི་ཏོ ག་མི་སྶ་ཐཱ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘པཱུ་ཛེ་ཐ ནཾ པཱུ་ཛ་ནི་ཡ་སྶ དྷཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རཱ ས་གྒ་མི་ཏོ ག་མི་སྶ་ཐཱ’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི, པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘པཱུ་ཛེ་ཐ ནཾ པཱུ་ཛ་ནི་ཡ་སྶ དྷཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རཱ ས་གྒ་མི་ཏོ ག་མི་སྶ་ཐཱ’ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ན ན ས་བྦེ་སཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པཱུ་ཛཱ, ས་མྨ་ས་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སཱ་ར་གྒཱ་ཧོ, ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷཾ, ས་ད་ཏྠ་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནཱ, ཨེ་ཏཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པཱུ་ཛཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧི་ཡཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐ་དྷ་ནུ་ཐ་རུ་ལེ་ཁ་མུ་དྡཱ་སི་ཀྑཱ་ཁ་གྒ་མ་ནྟ་སུ་ཏི- ས་མྨུ་ཏི་ཡུ་དྡྷ་ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཝེ་སྶ་སུ་དྡཱ་ནཾ ཀ་སི ཝ་ཎི་ཛྫཱ གོ་ར་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པཱུ་ཛཱ, ས་མྨ་ས་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སཱ་ར་གྒཱ་ཧོ, ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷཾ, ས་ད་ཏྠ་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནཱ, ཨེ་ཏཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པཱུ་ཛཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨི་རུ་ཝེ་དཾ ཡ་ཛུ་ཝེ་དཾ སཱ་མ་ཝེ་དཾ ཨ་ཐ་བྦ་ཎ་ཝེ་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་ཏི་ཧཱ་སཾ པུ་རཱ་ཎཾ ནི་གྷ་ཎྜུ ཀེ་ཊུ་བྷཾ ཨ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དཾ པ་དཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ བྷཱ་ས་མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་ཏཾ སུ་པི་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཚ་ལ༹་ངྒཾ ཙ་ནྡ་གྒཱ་ཧཾ སཱུ་རི་ཡ་གྒཱ་ཧཾ སུ་ཀྐ་རཱ་ཧུ་ཙ་རི་ཏཾ ཨུ་ལུ༹་གྒ་ཧ་ཡུ་དྡྷཾ [ཨོ་ལུ༹་གྒ་ཧ་ཡུ་དྡྷཾ (ཀ.)] དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་སྶ་རཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟི ཨུ་ཀྐཱ་པཱ་ཏཾ བྷཱུ་མི་ཀ་མྨཾ [བྷཱུ་མི་ཀ་མྤཾ (སཱི. པཱི.)] དི་སཱ་དཱ་ཧཾ བྷུ་མྨ་ནྟ་ལི་ཀྑཾ ཛོ་ཏི་སཾ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏི་ཀཾ སཱ་ཙ་ཀྐཾ མི་ག་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་ཀྐཾ མི་སྶ་ཀུ་པྤཱ་དཾ ས་ཀུ་ཎ་རུ་ཏ་ར་ཝི་ཏཾ [ས་ཀུ་ཎ་རུ་ཏཾ (སཱི.)] སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཝེ་སྶ་སུ་དྡཱ་ནཾ ཀ་སི ཝ་ཎི་ཛྫཱ གོ་ར་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པཱུ་ཛཱ, ས་མྨ་ས་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སཱ་ར་གྒཱ་ཧོ, ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷཾ, ས་ད་ཏྠ་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནཱ, ཨེ་ཏཾ ཛི་ན་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པཱུ་ཛཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ‘མཱ ཨི་མེ ཨ་ཀ་མྨེ ཡུ་ཉྫ་ནྟུ, ཀ་མྨེ ཨི་མེ ཡུ་ཉྫ་ནྟཱུ’ཏི ཨཱ་ཧ ‘ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’ཏི. ཡ་དེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན བྷ་ཎེ་ཡྻ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཾ ཡེ་ཝ ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛ་ན་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. པཱ་ད་ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཧ་ཏ་པ་ཉྷོ
༨. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ནི་ནྣཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི, ཨུ་ནྣ་ཏཾ ཨོ་ན་མ་ཏཱི’ཏི, པུ་ན ཙ བྷ་ཎ་ཐ ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ’ཏི. ཡཱ སཱ ས་ཀ་ལི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ, ཀི་སྶ པ་ན སཱ ས་ཀ་ལི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དཱ ན ནི་ཝ་ཏྟཱ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ནི་ནྣཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི, ཨུ་ནྣ་ཏཾ ཨོ་ན་མ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ, ཏེ་ན ཧི ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ནི་ནྣཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི ཨུ་ནྣ་ཏཾ ཨོ་ན་མ་ཏཱི’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘ས་ཙྩཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ནི་ནྣཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི ཨུ་ནྣ་ཏཾ ཨོ་ན་མ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ, ན ཙ པ་ན སཱ ས་ཀ་ལི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཏཱ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཏི་ཏཱ. དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ཧཱུ་ནི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི, སོ ཏེ་ན ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ན ‘མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ པཱ་སཱ་ཎཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་རི པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’ཏི མུ་ཉྩི. ཨ་ཐ དྭེ སེ་ལཱ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ པཱ་སཱ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ, ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ པ་པ་ཊི་ཀཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཙ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དྭེ སེ་ལཱ པཱ་སཱ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ, ཏ་ཐེ་ཝ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཁཱི་རཾ ཏ་ཀྐཾ མ་དྷུཾ ས་པྤི ཏེ་སཾ མ་ཙྪ་ར་སཾ མཾ་ས་ར་སཾ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ སེ་ལཱ་ནཾ ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ པ་པ་ཊི་ཀཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ཨ་ཎུ་ར་ཛ་ས་མཾ པུ་ལི༹་ནཾ མུ་ཊྛི་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ སེ་ལཱ་ནཾ ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ པ་པ་ཊི་ཀཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་བ་ལོ༹ མུ་ཁེ་ན ག་ཧི་ཏོ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མུ་ཁ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ སེ་ལཱ་ནཾ ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ པ་པ་ཊི་ཀཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ’’ཏི.
‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སེ་ལེ་ཧི པཱ་སཱ་ཎོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏོ, ཨ་ཐ པ་པ་ཊི་ཀཱ་ཡ་པི ཨ་པ་ཙི་ཏི ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘དྭཱ་ད་སི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ དྭཱ་ད་ས? ར་ཏྟོ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ན ཀ་རོ་ཏི, དུ་ཊྛོ དོ་ས་ཝ་སེ་ན, མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན, ཨུ་ནྣ་ཏོ མཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ནི་གྒུ་ཎོ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏཱ་ཡ, ཨ་ཏི་ཐ་དྡྷོ ཨ་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏཱ་ཡ, ཧཱི་ནོ ཧཱི་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ, ཝ་ཙ་ན་ཀ་རོ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཏཱ་ཡ, པཱ་པོ ཀ་ད་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ, དུ་ཀྑཱ་པི་ཏོ པ་ཊི་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཏཱ་ཡ, ལུ་དྡྷོ ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ན་ཏཱ་ཡ [ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ནེ་ན (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ དྭཱ་ད་ས ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. སཱ ཙ པ་ན པ་པ་ཊི་ཀཱ པཱ་སཱ་ཎ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ཨ་ཎུ་ར་ཛོ ཨ་ནི་ལ་བ་ལ་ས་མཱ་ཧ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སོ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་བྷི་ཀི་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ པ་པ་ཊི་ཀཱ པཱ་སཱ་ཎ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ. ཡ་དི པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ པ་པ་ཊི་ཀཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཏོ ཝི་སུཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་མྤི ཏེ སེ་ལཱ པཱ་སཱ་ཎ་པ་པ་ཊི་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻུཾ. ཨེ་སཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་པ་ཊི་ཀཱ ན བྷཱུ་མ་ཊྛཱ ན ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛཱ, པཱ་སཱ་ཎ་ས་མྤ་ཧཱ་ར་ཝེ་གེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སཾ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་སཱ པ་པ་ཊི་ཀཱ པཱ་སཱ་ཎ་ས་མྤ་ཧཱ་ར་ཝེ་གེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏ་དི་སཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཏ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ. ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་སྶ ཀ་ད་རི་ཡ་སྶ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་པ་ཊི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པ་ཏི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
པཱ་ད་ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཧ་ཏ་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. ཨ་གྒ་གྒ་ས་མ་ཎ་པ་ཉྷོ
༩. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ –
‘‘‘ཙ་ཏུ་བྦྷི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ཝེ ན་རཾ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཧུ ལོ་ཀེ’ཏི.
ཏ་ཏྲི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྟི ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ ར་ཏི་ཝི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. ས་བྦཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་ཀི་ལེ་ས་སྶེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཙ་ཏུ་བྦྷི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ཝེ ན་རཾ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཧུ ལོ་ཀེ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཙ་ཏུ་བྦྷི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏོ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ, ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཙ་ཏུ་བྦྷི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ཝེ ན་རཾ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཧུ ལོ་ཀེ’ཏི. ཏ་དི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ཙ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཙ་ཏུ་བྦྷི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ཝེ ན་རཾ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཧུ ལོ་ཀེ’ཏི, ཨི་དཾ པ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་མ་ཎོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛ་པུ་པྥཱ་ནི, ཝ་སྶི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི པུ་པྥ་ཛཱ་ཏཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཡེ་ཝ, ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ན ཝ་སྶི་ཀཾ ཡེ་ཝ པུ་པྥཾ ཛ་ན་སྶ པ་ཏྠི་ཏཾ པི་ཧ་ཡི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་མ་ཎོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་དྷ་ཉྙཱ་ནཾ སཱ་ལི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཝི་ཝི་དྷཱ དྷ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཏཱ ས་བྦཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་རཱི་ར་ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ, སཱ་ལི ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་མ་ཎོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་གྒ་གྒ་ས་མ་ཎ་པ་ཉྷོ ན་ཝ་མོ.
༡༠. ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་པ་ཉྷོ
༡༠. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘མ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ, ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ, ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨཱ་ན་ནྡི་ཏོ སུ་མ་ནོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏོ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟེ་སི –
‘‘‘རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི སེ་ལཱ་ཏི, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི, ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ’ནྟི [མ. ནི. ༢.༣༩༩].
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘མ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ, ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི, ཏེ་ན ཧི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨཱ་ན་ནྡི་ཏོ སུ་མ་ནོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏོ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟེ་སཱི་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨཱ་ན་ནྡི་ཏོ སུ་མ་ནོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏོ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟེ་སི, ཏེ་ན ཧི ‘མ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ, ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘མ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ, ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི. སེ་ལ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཾ –
‘‘‘རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི སེ་ལཱ་ཏི, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི, ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐ་ཏྠཾ པ་རི་དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘མ་མཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ, ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’ནྟི. ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སེ་ལ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཾ ‘རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི སེ་ལཱ་ཏི, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ’ཏི ཏཾ ན ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ, ན ཡ་ས་ཧེ་ཏུ, ན ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ, ན པ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ, ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏི་ཎྞ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ས་ཀ་གུ་ཎཾ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི སེ་ལཱ་ཏི, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་པ་ཉྷོ ད་ས་མོ.
༡༡. ཨ་ཧིཾ་སཱ་ནི་གྒ་ཧ་པ་ཉྷོ
༡༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་ཧིཾ་ས་ཡཾ པ་རཾ ལོ་ཀེ, པི་ཡོ ཧོ་ཧི་སི མཱ་མ་ཀོ’ཏི. པུ་ན ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧ’ནྟི. ནི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་དོ པཱ་ད་ཙྪེ་དོ ཝ་དྷོ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ མཱ་ར་ཎཾ ས་ནྟ་ཏི་ཝི་ཀོ་པ་ནཾ, ན ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡུ་ཏྟཾ, ན ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟུཾ. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ‘ཨ་ཧིཾ་ས་ཡཾ པ་རཾ ལོ་ཀེ, པི་ཡོ ཧོ་ཧི་སི མཱ་མ་ཀོ’’ཏི, ཏེ་ན ཧི ‘‘ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧ’’ནྟི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཎི་ཏཾ ‘‘ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧ’’ནྟི, ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨ་ཧིཾ་ས་ཡཾ པ་རཾ ལོ་ཀེ, པི་ཡོ ཧོ་ཧི་སི མཱ་མ་ཀོ’’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་ཧིཾ་ས་ཡཾ པ་རཾ ལོ་ཀེ, པི་ཡོ ཧོ་ཧི་སི མཱ་མ་ཀོ’ཏི, བྷ་ཎི་ཏ་ཉྩ ‘ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧ’ནྟི. ‘ཨ་ཧིཾ་ས་ཡཾ པ་རཾ ལོ་ཀེ, པི་ཡོ ཧོ་ཧི་སི མཱ་མ་ཀོ’ཏི ས་བྦེ་སཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏཾ ཨེ་ཏཾ, ཨེ་སཱ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི, ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, དྷ་མྨོ ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧིཾ་སཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཏཾ. ཡཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧ’ནྟི, བྷཱ་སཱ ཨེ་སཱ, ཨུ་དྡྷ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ན་རི་ཡོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་རི་ཡོ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཙོ་རོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཙོ་རོ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་དཱ་ནི ཏྭཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ་སི མ་མ ཝི་ས་ཡཾ, ཡ་མ་ཧཾ པུ་ཙྪཱ་མི, སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཙོ་རོ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན ཀ་ཐཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཙོ་རོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, པ་རི་བྷཱ་ས་ནཱི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, ད་ཎྜ་ནཱི་ཡོ ད་ཎྜེ་ཏ་བྦོ, པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ, བ་ནྡྷ་ནཱི་ཡོ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ, གྷཱ་ཏ་ནཱི་ཡོ གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ‘‘ཡཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཙོ་རཱ་ནཾ གྷཱ་ཏ་ནཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཙོ་རོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཡོ ཨ་ནུ་མ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཡོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གྷཱ་ཏཱི་ཡ་ཏི, ན སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ གྷཱ་ཏཱི་ཡ་ཏི, ས་ཡཾ་ཀ་ཏེ་ན སོ གྷཱ་ཏཱི་ཡ་ཏི, ཨ་པི ཙ དྷ་མྨཱ་ནུ་སི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནུ་སཱ་སཱི་ཡ་ཏི, ས་ཀྐཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཡཱ པུ་རི་སཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ན་པ་རཱ་དྷཾ ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏ་ཡི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ས་ཀྐཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཙོ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཧ་ཉྙ་ཏི, ས་ཡཾ་ཀ་ཏེ་ན སོ ཧ་ཉྙ་ཏི, ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀོ ཀི་ཉྩི དོ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི ས་མྨཱ་ནུ་སི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཧིཾ་སཱ་ནི་གྒ་ཧ་པ་ཉྷོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ.
༡༢. བྷི་ཀྑུ་པ་ཎཱ་མི་ཏ་པ་ཉྷོ
༡༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཝི་ག་ཏ་ཁི་ལོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི, པུ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཐེ་རེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ས་པ་རི་སེ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀུ་པི་ཏོ པ་རི་སཾ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཏུ་ཊྛོ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཨེ་ཏཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཨི་མཾ ནཱ་མཱ་ཏི? ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀུ་པི་ཏོ པ་རི་སཾ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀོ་དྷོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཡ་དི ཏུ་ཊྛོ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཏེ་ན ཧི ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན པ་ཎཱ་མི་ཏཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཨུ་བྷ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཀོ པ་ཉྷོ ཏ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སོ ཏ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཝི་ག་ཏ་ཁི་ལོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི, པ་ཎཱ་མི་ཏཱ ཙ ཐེ་རཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ས་པ་རི་སཱ, ཏ་ཉྩ པ་ན ན ཀོ་པེ་ན, ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ མཱུ་ལེ ཝཱ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎེ ཝཱ ཀ་ཋ་ལེ ཝཱ ཝི་ས་མེ ཝཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཁ་ལི་ཏྭཱ པ་ཏ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཀུ་པི་ཏཱ ཏཾ པཱ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠི མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཀོ་པོ ཝཱ པ་སཱ་དོ ཝཱ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི, ས་ཡ་མེ་ཝ སོ ཨ་ལ་སོ ཁ་ལི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཀོ་པོ ཝཱ པ་སཱ་དོ ཝཱ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཡཾ ཀ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རཱ་དྷེ་ན པ་ཎཱ་མི་ཏཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི, ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་ཙྪུ་བྷ་ཏི ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཀུ་པི་ཏོ ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ ནི་ཙྪུ་བྷ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཀོ་པོ ཝཱ པ་སཱ་དོ ཝཱ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཀོ་པོ ཝཱ པ་སཱ་དོ ཝཱ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཡཾ ཀ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རཱ་དྷེ་ན པ་ཎཱ་མི་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཁ་ལི་ཏོ པ་ཏཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ཝ་རེ ཁ་ལི་ཏོ པ་ཎཱ་མཱི་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ ནི་ཙྪུ་བྷཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ཝ་རེ ཁ་ལི་ཏོ པ་ཎཱ་མཱི་ཡ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཎཱ་མེ་སི, ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ ཝི་སུ་དྡྷི་ཀཱ་མོ ‘ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཎཱ་མེ་སཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
བྷི་ཀྑུ་པ་ཎཱ་མི་ཏ་པ་ཉྷོ དྭཱ་ད་ས་མོ.
པ་ཎཱ་མི་ཏ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ དྭཱ་ད་ས པ་ཉྷཱ.