༡. ཨ་མྦ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༧. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེཏི ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཡཱ ནཱ་མ རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡཱ རོ་པི་ཏེ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཏཾ ཀི་ར ཏ་སྶཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནྭཱ་ཡནྟི ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནོ ཨ་ཡཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནོཏི ཨེ་ཀ་མ་གྒོ. མ་གྒ་སྶ ཧི –
‘‘མ་གྒོ པ་ནྠོ པ་ཐོ པ་ཛྫོ, ཨ་ཉྫ་སཾ ཝ་ཊུ་མཱ་ཡ་ནཾ;
ནཱ་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏཱུ ཙ, ཀུ་ལློ ཙ བྷི་སི ས་ངྐ་མོ’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ནི. པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཏྠུ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ནི་དྡེ་སོ ༡༠༡) –
བ་ཧཱུ་ནི ནཱ་མཱ་ནི. སྭཱ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་ཡ་ན་ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནྭཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མ་གྒོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ, ན དྭེ་དྷཱ་པ་ཐ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. མ་གྒོཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན མ་གྒོ? ནི་བྦཱ་ན་ག་མ་ན་ཊྛེ་ན, ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི མ་གྒ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙ.
ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི མ་ལེ་ཧི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ. སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡཱཏི སོ་ཀ་སྶ ཙ པ་རི་དེ་ཝ་སྶ ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ, པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ, ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མ་གྒོ བྷཱ་ཝི་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི. ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཨ་མ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི མ་གྒོ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ཡ་ན་མ་གྒ་སྶ ཝ་ཎྞོ བྷཱ་སི་ཏོ, སོ ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ. ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ན་ཉྷི སུ་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་ར མ་གྒོ ཧ་ད་ཡ་ས་ནྟཱ་པ་བྷཱུ་ཏཾ སོ་ཀཾ, ཝཱ་ཙཱ་ཝི་པྤ་ལཱ་པ་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་དེ་ཝཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཨ་སཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་སཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པ་དྡ་ཝེ ཧ་ར་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷིཾ, ཉཱ་ཡཾ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཏ་ཡོ ཝི་སེ་སེ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦཾ, དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་མ་ཉྩ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷཱ་སི ཀ་མྦ་ལ་ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ད་ཡོ ཀ་མྦ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ.
ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཡེ ཨི་མེ་ཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ་ན ‘‘ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ན ཨུ་དྡྷ’’ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཾ དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ་པི, ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་པི, ས་ཏི་པི. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ? ཨཱ་ཧ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༤༠༨) ཧི ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཀཱ་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ནོ ས་ཏི, ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་ཏི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི (པ་ཊི. མ. ༢.༣༥). ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨ་སྨི་ནྟི པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི? ས་ཏི. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་དྷཱ་ནཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ན་ཨ་སྶ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ.
‘‘ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་ཏི, ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ ག་ཎ་མ་ནུ་སཱ་སི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༡༡) ཨེ་ཏྠ ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ན པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི? ས་ཏི་ཡཱ. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༤༧; སཾ. ནི. ༥.༩༨༩) པ་ན ས་ཏི་ཡེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨོ་ཀྐ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ཏི ས་ཏི ཙ སཱ པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ད་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི? ས་ཏཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཧི བ་ཧུ་ཀཱ ས་ཏི་ཡོ. ཨ་ཐ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི? མ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཱ. ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཧི ཨེ་ཏཱ ས་ཏི་ཡོ མ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝུ་ཏ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘མ་གྒོ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན མ་གྒོ? ནི་བྦཱ་ན་མ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན, ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི མ་གྒ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙཱ’’ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཙེ་ཏཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི མ་གྒི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཏ་སྨཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཨེ་ཀོ མ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཀཱ་ཡེཏི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་སཱི་ལོ, ཀཱ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་མཱ་ནོ. ཨ་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནོ ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནོ སུ་ཁ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནོ ཨ་ཏྟ་ཏོ, ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ནོ ན་ནྡ་ཏི, ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ནོ ར་ཛྫ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ་ཏི, ནོ ས་མུ་དེ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཁ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ན་ནྡིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཨཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རཱི་ཡ་ཏི. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཀི་ལེ་སེ ཨཱ་ཏ་པ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པོ, ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨཱ་ཏཱ་པོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏི་མཱཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ན ཧི ས་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤). ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཏཱ་པི་ནོ ཨ་ནྟོ་ས་ངྑེ་པོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ ཙ ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ཏི, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཨུ་པཱ་ཡཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཙ ཨ་ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ངྒ་ཉྫ་སྶ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ནེ་ཡྻཱཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ. ལོ་ཀེཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡེ. ཀཱ་ཡོ ཧི ཨི་དྷ ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ན ཀཱ་ཡ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཉྩ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༣༦༢) ཝུ་ཏྟཾ. ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ན་ཡེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ལོ་ཀོ, སྭེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ལོ་ཀོ’’ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཝེ་ད་ནཱ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ, ཏཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡཱ ཨེ་ཝ, ཙི་ཏྟ་མྤི ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨེ་ས ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ. ཀ་ཐ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ་ཏི? སུ་ཁཱ ཏཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ, དུ་ཀྑཱ ས་ལླ་ཏོ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ;
ས ཝེ ས་མྨ་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ས་བྦཱ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི་པི ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༩). སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཏོ་པི ཙ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སུ་ཁཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཝེ་ད་ནཱ ཋི་ཏི་སུ་ཁཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥) ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་ཏྟ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ.
ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ས་རཱ་གཱ་དཱི་ན་ཉྩ བྷེ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་ཏྟ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ‘‘ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༧༣ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༠༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.