༢. ས་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༨. དུ་ཏི་ཡེ ས་ཏོཏི ཀཱ་ཡཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ག་མ་ནཾ, པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏི. ག་མ་ནེ ཏཱ་ཝ པུ་ར་ཏོ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ. ཋཱ་ནེ་པི ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཨོ་ན་མ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ. ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ་པི ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ས་ན་སྶ པུ་རི་མ་ཨ་ངྒཱ་བྷི་མུ་ཁོ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཙྪི་མ་ཨ་ངྒ་པྤ་དེ་སཾ པ་ཙྩཱ་སཾ་ས་ར་ནྟོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ. ནི་པ་ཛྫ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་བྦ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི, ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཀཱ་རཱི. སོ ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏེ་ཝ, ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ན་ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ མེ ཨེ་ཏྠ ག་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ན་བོ་དྷི་ད་སྶ་ན་ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ན་ཐེ་ར་ད་སྶ་ན་ཨ་སུ་བྷ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ཏོ ཝ་ཌྜྷི. ཙེ་ཏི་ཡཾ དི་སྭཱ་པི ཧི བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ངྒྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཁ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་སྨི་ཉྷི ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ ཙ, ཏ་ཐཱ པ་ཉྷ་མ་ཎྜ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བྷ་ཡ་ཝཱ་པི་པཱ་ལི༹་ཡཾ, ཐཱུ་པཱ་རཱ་མ་དྭཱ་རེ ན་ག་ར་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་ཝཱ་པི་པཱ་ལི༹་ཡཾ.
མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ ཝ་ད་ཐ, མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཀུ་ཙྪི་ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ ཧེ་ཊྛི་མ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ དྭེ པཱ་དཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ས་མཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་པ་དུ་དྡྷཱ་རེ ཏིཾ་ས་ཏིཾ་ས བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་པ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཏ་ལེ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ བ་ཧུ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ’’ཏི. ཐེ་རེ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སུ་བྷཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཁ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ད་སྶ་ནཾ སཱ་ཏྠཾ. ཀེ་ཙི པ་ན – ‘‘ཨཱ་མི་ས་ཏོ་པི ཝ་ཌྜྷི ཨ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན ག་མ་ནེ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཏཱ་ཝ སཱ་ཏྠཾ. ས་ཙེ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ མ་ཧཱ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ད་ས་དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ནྟ་རེ པ་རི་སཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་བྷ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ་པི པུ་རི་སཱ་པི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཉྩ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྲ ཙ་སྶ ཨི་ཊྛེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ལོ་བྷོ, ཨ་ནི་ཊྛེ པ་ཊི་གྷོ, ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ མོ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ ས་པྤཱ་ཡཾ. ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ན་མྤི སཱ་ཏྠཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཛ་ན་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ ས་པྤཱ་ཡཾ. མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ད་སྶ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་སུ་བྷ་ད་སྶ་ན་མྤི སཱ་ཏྠཾ. ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ. སཱ་མ་ཎེ་རོ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་སུ་བྷཾ དི་སྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཏཱི་ཎི ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ད་ཧ་རོ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ – ‘‘མ་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ དྭེ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན ཀ་ཐི་ཏ་པུ་བྦཱ, ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ,’’ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ‘‘ཨེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ མ་གྒེ་ན ག་ནྟྭཱ མ་ཡཱ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སེ མུ་ཧུ་ཏྟཾ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན པ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷཾ དྭི་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཏྠ་མྤི པ་ནེ་ཏཾ པུ་རི་ས་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ་སུ་བྷཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཙ པུ་རི་སཱ་སུ་བྷཾ, ས་བྷཱ་ག་མེ་ཝ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་སཱ་ཏྠ་ས་པྤཱ་ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཀཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ གོ་ཙ་རཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རེ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ག་མ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ནཱ་མ.
ཏ་སྶཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཧ་ར་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ན ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན ནེ་ཝ ཧ་ར་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧ་ར་ཏི ཙ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ཙ.
ཏ་ཏྠ ཡོ བྷི་ཀྑུ དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ, པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་པི ནི་ས་ཛྫཱ་ཙ་ངྐ་མེ་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ, པ་གེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷི་རུ་ཀྑེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ས་རཱི་ར་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭེ ཏ་ཡོ པ་ལླ་ངྐེ ཨུ་སུ་མཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཙེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཙེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ་པཱ་ན་པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏ་བྷ་ཎྜཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧ་ནྟཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཙེ, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ཁུ་དྡ་ཀཾ ཙེ, ཏ་ཐེ་ཝ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཾ. ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎཾ པ་ཏྟེ་ནཱ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཝི་ཡ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བོ་དྷི ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ. སོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཉྩ བོ་དྷི་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་སཱ་མི་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ས་མཱི་པེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻོ ནོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ གེ་ཧེ ཝཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷ་ཏྟཾ ན ནི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ན ཀ་ཐཱ་པེ་ནྟི, ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི. དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནེ་ཧི་པི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་ག་ཏོ་ཝ གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ པུ་རེ་ཏ་རཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི་གཱ་མེ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མ་སྶ ག་ཎྷ་ནྟི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ར ན ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཧོ་ནྟི, མཱ་ཏི་པ་ཀྑ་ཏོ ས་མྦ་ནྡྷཱ པི་ཏི་པ་ཀྑ་ཏོ’’ཏི? ཀིཾ དི་སྭཱ པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི? ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཏེ་སཾ པེ་མཾ བ་ཧུ་མཱ་ན་ནྟི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི་པི དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཏཾ ཨེ་ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ནོ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནེ་ཝ བྷ་ཡེ བྷ་ཡཾ, ན ཚཱ་ཏ་ཀེ ཚཱ་ཏ་ཀཾ ཛཱ་ནཱ་མ, ཨེ་དི་སཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ནོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏེ་སཾ གུ་ཎེ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧ་ར་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི.
ཡ་སྶ པ་ན པ་གེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ པ་ཛྫ་ལ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཐིཾ ནཱ་རོ་ཧ་ཏི, སོ པ་གེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་ག་སཱ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གོ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཡཱ་གུ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དྭི་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, གྷ་ཊ་ས་ཏེ་ན ནྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ན ཡཱ་གུཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཉྩ མུ་ཁ་ཉྩ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཏྟེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཊྛཱ་ནེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པོ་ངྑཱ་ནུ་པོ་ངྑཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ན ཧ་ར་ཏཱིཏི. ཨེ་དི་སཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ནཱ་མ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ. སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཏེ་སུ ཏེ་སུ གཱ་མེ་སུ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ན ཏཾ ཨཱ་ས་ན་མ་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཡོ པ་ན པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏི ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ, ས་བྦ་ཝ་ཏྟཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཙེ་ཏོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་པི ས་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ ཙ་རི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཙ ཏུ་ཙྪོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཝ ཧ་ར་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི.
ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཧ་ར་ཏི ཙ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ཙཱཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ ཧི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ད་ས་པི ཝཱི་ས་མྤི ཏིཾ་ས་མྤི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ས་ཏ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་ནྟཱ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་མྷེ ན ཨི་ཎ་ཊྚཱ, ན བྷ་ཡ་ཊྚཱ, ན ཛཱི་ཝི་ཀཱ་པ་ཀ་ཏཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ག་མ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ག་མ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་གྒ་ཎྷ་ཐ, ཋཱ་ནེ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ, ས་ཡ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ས་ཡ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཌྜྷ་ཨུ་ས་བྷ་ཨུ་ས་བྷ་ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟ་རེ་སུ པཱ་སཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཙེ ཀ་སྶ་ཙི ག་མ་ནེ ཀི་ལེ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཏེ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏཱི་ཏི སོ ཨེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ་པི, ཏཾ ཀི་ལེ་སཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི ཙེ, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པ་དེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏི ཨཱ་ལི་ནྡ་ཀ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ཕུ་སྶ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝི་ཧཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ་པི སུ་དཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀ་ས་ནྟཱ ཙ ཝ་པ་ནྟཱ ཙ མ་དྡ་ནྟཱ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཀ་རོ་ནྟཱ ཐེ་རཾ ཏ་ཐཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀི་ཉྩི པ་མུ་ཊྛོ’’ཏི ས་མུ་ལླ་པ་ནྟི. སོ ཏཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ཙ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི དཱི་པཾ ཨུ་ཛྫཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ཀྐོ ཙ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྲ་ཧྨཱ ཙ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཉྩ ཨོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཏཾ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པུ་ཙྪི – ‘‘ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་ཧོ་སི, ཀིཾ སོ ཨོ་བྷཱ་སོ’’ཏི? ཐེ་རོ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ དཱི་པོ་བྷཱ་སོ་པི ཧོ་ཏི, མ་ཎི་ཨོ་བྷཱ་སོ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ‘‘པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཐ ཏུ་མྷེ’’ཏི ནི་བ་དྡྷོ ཨཱ་མཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླི་མ་ཎྜ་པ་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙ. སོ་པི ཀི་ར ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. པུ་ན སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཊེ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ གཱ་མ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘གཱ་ཝཱི ནུ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱུ’’ཏི ཨཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡ་པ་དེ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཀ་ཙྪ་ཀ་ར་ཀ་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཎྜཱུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ‘‘མཱ མེ བྷི་ཀྑཾ དཱ་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ནུ་སྶེ ‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀྑེ་པོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏི་མཱི’’ཏི དི་ཝ་སཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཾ ཝཱ པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏོ པ་ན ཨུ་ད་ཀཾ གི་ལི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ས་ཙེ དི་ཝ་སཱ་དི་པུ་ཙྪ་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཏི.
ཀ་ལ་མྦ་ཏི་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ས བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཡ ཙ. ཏེ ཀི་ར ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མི་ཡཾ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀཾ་སུ – ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནཱ་ལ་པི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. གཱ་མ་ཉྩ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཎྜཱུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝི་སིཾ་སུ. དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ པུ་ཙྪི་ཏེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཊྛུ་བྷ་ནཾ དི་སྭཱ ཛཱ་ནིཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཛྫ དྭེ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏེ ཨ་མྷེ་ཧེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ན ས་ལླ་པ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མྤི. ཡ་དི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ན ས་ལླ་པ་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཐ ནེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་བྦེ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་སུ དྭེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀོ་ཀཱ་སེ ནཱ་དྡ་སཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཡོ ཏེ་སུ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ, སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན བྷོ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨཱི་དི་སོ ཧོ་ཏི, སུ་ས་མྨ་ཊྛཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎཾ, སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཡོ, སུ་པ་ཊྛི་ཏཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ’’ནྟི. ཏེ ཏ་ཏོ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟཱ. ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་སུཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླི་མ་ཎྜ་པ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ, ཀ་ལ་མྦ་ཏི་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཡ ཙ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ གཱ་མ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཎྜཱུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཐི་ཡོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ སུ་རཱ་སོ་ཎྜ་དྷུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཙ་ཎྜ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཏཾ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ན ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཛ་ཝེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི ཛ་ཝེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠི. ཝི་ས་མ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་པ་ཏྟཾ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་ས་ཀ་ཊཾ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནུ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཙ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཝཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ བྷི་ཀྑཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝཱ བ་ཧི་གཱ་མེ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཕཱ་སུ་ཀེ པ་ཏི་རཱུ་པེ ཨོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎ་ལེ་པ་ན་པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ…པེ… བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཙ ཨུ་ད་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཾ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧ་ར་ཏི ཙ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ཙཱཏི.
ཨི་མཾ པ་ན ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཡ་དི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཨེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ནོ ཙེ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ. ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཐ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ནོ ཙེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ནི་བྦ་ཏྟོ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ནོ ཙེ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ, དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ, ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ ཨུ་པཱ་ལི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ རེ་ཝ་ཏོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ ཨཱ་ན་ནྡོ, སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཐེ་རོ རཱ་ཧུ་ལོ བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཡྭཱ་ཡཾ ཧ་ར་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ཙ, ཏ་སྶ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ སི་ཁཱ་པ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ – ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་མི, མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི ཝཱ ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྨ་ཏོ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀ་པཱ་དུ་དྡྷ་ར་ཎེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨོ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི མ་ནྡཱ, ཨི་ཏ་རཱ དྭེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎ་ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎེ་སུ, ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨོ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི མ་ནྡཱ, ཨི་ཏ་རཱ དྭེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ, ཏ་ཐཱ ས་ནྣི་ཀྑེ་པ་ན་ས་ནྣི་རུ་མྦྷ་ནེ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ, ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ནྣི་ཀྑེ་པ་ནཾ, ས་ནྣི་ཀྑེ་པ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ནྣི་རུ་མྦྷ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་པ་བྦཾ ས་ནྡྷི་ས་ནྡྷི ཨོ་དྷི་ཨོ་དྷི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྟ་ཀ་པཱ་ལེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏི་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་ནྟཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི, ཀ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཾ? པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་མ་ནཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཋཱ་ནཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་ས་ཛྫཱ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ས་ཡ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨི་ཉྷི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ས་དྡྷིཾ རཱུ་པེ་ན –
‘‘ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ནུ་ས་མྦ་ནྡྷོ, ན་དཱི་སོ་ཏོ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ནཱ་མཱ་ཏི.
ནི་ཊྛི་ཏོ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ནཱ་མ པུ་ར་ཏོ པེ་ཀྑ་ནཾ, ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་དི་སཱ་པེ་ཀྑ་ནཾ. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཨུ་ལློ་ཀི་ཏཱ་པ་ལོ་ཀི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི, སཱ་རུ་པྤ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨི་མཱ་ནེ་ཝ དྭེ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨི་མི་ནཱ ཝཱ མུ་ཁེ་ན ས་བྦཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ནྡ་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མཱ དི་སཱ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི, ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ན་ནྡོ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ མེ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་ས་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྪི་མཱ དི་སཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ དི་སཱ, ད་ཀྑི་ཎཱ དི་སཱ, ཨུ་དྡྷཾ, ཨ་དྷོ, ཨ་ནུ་དི་སཱ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི, ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ན་ནྡོ ཨ་ནུ་དི་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ནུ་དི་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ’…པེ… ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༩).
ཨ་པི་ཙ ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཙ ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་མེ་ཝ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ཧི ཝཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠི, ‘ཨཱ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ན ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཊྛི་མཾ ཨ་ཀྑི་ད་ལཾ ཨ་དྷོ སཱི་ད་ཏི, ཨུ་པ་རི་མཾ ཨུ་དྡྷཾ ལ་ངྒྷེ་ཏི, ཀོ་ཙི ཡ་ནྟ་ཀེ་ན ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ན་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ནཱ་མ.
ཨ་པི་ཙ མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན་པེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ –
‘‘བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩེ་ཝ, ད་སྶ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ;
ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ, ཛ་ཝ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ངྒ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཏ་ནྣི་རོ་དྷཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ, ཏ་ནྣི་རོ་དྷཱ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཏ་ནྣི་རོ་དྷཱ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཏ་ནྣི་རོ་དྷཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཏ་ནྣི་རོ་དྷཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ནེ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠཱི, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ’’ཏི ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཛ་ཝ་ནེ་པི…པེ… ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ནེ་པི. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཡུ་དྡྷ་མ་ཎྜ་ལེ ཡོ་དྷེ་སུ ཝི་ཡ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠཱི, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ’’ཏི ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ པ་ན རཱུ་པེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ་སུ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཛ་ཝ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ གེ་ཧ་བྷཱུ་ཏེ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ པ་ར་གེ་ཧེ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀེ་སུ ཏུ་ཎྷཱི་མཱ་སི་ནེ་སུ ཨཱ་ཎཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ གེ་ཧ་བྷཱུ་ཏེ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ར་ཛྫ་ནྟེ་སུ ཨ་དུ་སྶ་ནྟེ་སུ ཨ་མུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་སུ ཙ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ན པ་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏྟ་རཱ་ནི ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གྷ་རེ ས་བྦེ་སུ མཱ་ནུ་ས་ཀེ་སུ མ་ཏེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་ངྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ན ཡུ་ཏྟཱ ན་ཙྩ་གཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ར་ཏི ནཱ་མ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་དྭཱ་རེ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཏེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཏ་ངྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶཱ་པི ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ར་ཏི ནཱ་མ ན ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན་པེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཙ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཕ་སྶཱ་དི་ཀཱ ས་ངྑཱ་རཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཀོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི? ཏ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, རཱུ་པཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ད་སྶ་ནཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཀོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི? ཏ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ད་སྶ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཀོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི? ཏ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ, རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཀོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེཏི པ་བྦཱ་ནཾ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎེ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ནཾ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི, ཝི་སེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཀཱ་ལེ ས་མི་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ལེ པ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཕཱ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་སེ་ས་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཏྠེ པ་ན ས་ཏི་པི ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ཀི་ར ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་སཾ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན གི་ཧཱི ཛཱ་ཏོ. ཨ་པ་རོ བྷི་ཀྑུ པཱ་དཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཨ་གྒི་མྷི པ་སཱ་རེ་སི, ཨ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ པཱ་དོ ཛྷཱ་ཡི. ཨ་པ་རོ ཝ་མྨི་ཀེ པ་སཱ་རེ་སི, སོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ན ད་ཊྛོ. ཨ་པ་རོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀུ་ཊི་ད་ཎྜ་ཀེ པ་སཱ་རེ་སི, ཏཾ མ་ཎི་ས་པྤོ ཌཾ་སི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡེ ཨ་པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡེ པ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ.
གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ – མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཀི་ར དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཧ་སཱ ཧ་ཏྠཾ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ས་མི་ཉྫེ་སི. ཏཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ཧ་སཱ ཧ་ཏྠཾ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ས་མི་ཉྫི་ཏྠཱ’’ཏི. ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ན མེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠོ ས་མི་ཉྫི་ཏ་པུ་བྦོ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ས་མི་ཉྫི་ཏོ, ཏ་སྨཱ པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མི་ཉྫེ་སི་ནྟི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠཱ་པི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་མེ་ཝ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ས་མི་ཉྫ་ནྟོ ཝཱ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ན པ་ན སུ་ཏྟཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་རུ་ཡ་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ལ་ལ༹་ནཾ ཝི་ཡ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཛཱ་ན་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑཱ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷོ་གོ དྷཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ཏཱ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ ཨཱ་མི་ས་ལཱ་བྷོ, ‘‘སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་ཎྷ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ན དུ་བྦ་ལ་སྶ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ སུ་ཁུ་མཾ ས་པྤཱ་ཡཾ, སཱི་ཏཱ་ལུ་ཀ་སྶ གྷ་ནཾ དུ་པ་ཊྚཾ. ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཛི་ཎྞཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་གྒ་ལཱ༹་དི་དཱ་ནེ་ན ཧི་སྶ ཏཾ པ་ལི་བོ་དྷ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཊྚུ་ཎྞ་དུ་ཀཱུ་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་ཉྩཱ་པི ཧོ་ཏི. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ཡཾ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཡ་ཉྩ་སྶ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཏཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ས་པྤཱ་ཡཾ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ, ཀཱ་ཡོ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘མ་ཡཱ ཀཱ་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏོ’’ཏི. ཀཱ་ཡོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན པཱ་རུ་པི་ཏོ’’ཏི. དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ས་མཱུ་ཧཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ནེ་ཝ སུ་ནྡ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དོ་མ་ན་སྶཾ. ནཱ་ག་ཝ་མྨི་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཧི ཀེ་ཙི མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀེ་ཙི གཱུ་ཐ་མུ་ཏྟ་ཀ་དྡ་མ་ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ. ན ཏེ་ཧི ནཱ་ག་ཝ་མྨི་ཀ་རུ་ཀྑཱ་ད་ཡོ སོ་མ་ན་སྶཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི དོ་མ་ན་སྶཾ ཝཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ནེ་ཝ སུ་ནྡ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎེ་པི པ་ཏྟཾ ས་ཧ་སཱ་ཝ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ས་དུ་བྦ་ལ་ས་རཱི་ར་སྶ པ་ན ག་རུ་པ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡོ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ག་ཎྛི་ཀཱ་ཧ་ཏོ དུ་བྦི་སོ་དྷ་ནཱི་ཡོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡོ་ཝ. དུ་དྡྷོ་ཏ་པ་ཏྟོ ཧི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ དྷོ་ཝ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཙ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི. མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་པ་ཏྟོ པ་ན ལོ་བྷ་ནཱི་ཡོ ཙཱི་ཝ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་པྤཱ་ཡོ. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷོ, པ་ན ཡ་ཉྩ་སྶ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨ་ས་པྤཱ་ཡོ་ཝ. ཝི་པ་རཱི་ཏོ ས་པྤཱ་ཡོ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི པ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟོ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ, ཧ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ. པ་ཏྟོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ག་ཧི་ཏོ’’ཏི. ཧ་ཏྠཱ་པི ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘པ་ཏྟོ ཨ་མྷེ་ཧི ག་ཧི་ཏོ’’ཏི. དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ས་མཱུ་ཧཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཨ་གྒི་ཝ་ཎྞ་པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཚི་ནྣ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི པ་གྒྷ་རི་ཏ་པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀི་མི་ཀུ་ལེ ནཱི་ལ་མ་ཀྑི་ཀ་ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞེ ཨ་ནཱ་ཐ་སཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཐ་མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ད་ཡཱ་ལུ་ཀཱ པུ་རི་སཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཎ་པ་ཊྚ་ཙོ་ལ༹་ཀཱ་ནི ཙེ་ཝ ཀ་པཱ་ལཱ་དཱི་ཧི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙོ་ལ༹་ཀཱ་ནི་པི ཀེ་ས་ཉྩི ས་ཎྷཱ་ནི, ཀེ་ས་ཉྩི ཐཱུ་ལཱ་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་པཱ་ལཱ་ནི་པི ཀེ་ས་ཉྩི སུ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, ཀེ་ས་ཉྩི དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནཱ་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ན ཏེ ཏ་ཏྠ སུ་མ་ནཱ ཝཱ དུ་མྨ་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཝ་ཎ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཧི ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཀ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཎ་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་པཱ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ པ་ཏྟཾ, ཀ་པཱ་ལེ བྷེ་ས་ཛྫ་མི་ཝ ཙ པ་ཏྟེ ལ་དྡྷ་བྷི་ཀྑཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་སི་ཏཱདཱི་སུ ཨ་སི་ཏེཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནེ. པཱི་ཏེཏི ཡཱ་གུ་ཨཱ་དི་པཱ་ནེ. ཁཱ་ཡི་ཏེཏི པི་ཊྛ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དི་ཁཱ་ད་ནེ. སཱ་ཡི་ཏེཏི མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་སཱ་ཡ་ནེ. ཏ་ཏྠ ‘‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ་པི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ལཱུ་ཁ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏི་ཏྟ་མ་དྷུ་རཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཡ་སྶ ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ. ཡཾ པ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ, ཡ་ཉྩ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་མེ་ཝ. ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི བྷུ་ཉྫ་ཀོ ན་ཏྠི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ལོ་པུ་དྡྷ་ར་ཎཾ མུ་ཁ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ན ཀོ་ཙི ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་ཡ ན ཡ་ནྟ་ཀེ་ན ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ མུ་ཁེ ཋ་པ་ནཾ ཨུ་པ་རི་ད་ནྟཱ་ནཾ མུ་ས་ལ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ནཾ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏ་ནུ་ཀ་ཁེ་ལོ༹, མཱུ་ལ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ བ་ཧ་ལ་ཁེ་ལོ༹ མ་ཀྑེ་ཏི. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ་ད་ནྟ་ཨུ་དུ་ཀྑ་ལེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཁེ་ལ༹་ཨུ་ད་ཀ་ཏེ་མི་ཏཾ ཨུ་པ་རི་ད་ནྟ་མུ་ས་ལ་ས་ཉྩུ་ཎྞི་ཏཾ ཀོ་ཙི ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཝཱ ད་བྦི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. པ་ཝི་ཊྛཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཀོ་ཙི པ་ལཱ་ལ་ས་ནྠ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཋི་ཏཾ ཋི་ཏཾ ཀོ་ཙི ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཙ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཏི. པ་ཀྐཾ པ་ཀྐཾ ཀོ་ཙི ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཡ་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ བ་ཧི ནཱི་ཧ་ར་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ ནཱི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ཏི ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཏི ཙ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཏི ཙ དྷཱ་རེ་ཏི ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙ ས་ཉྩུ་ཎྞེ་ཏི ཙ ཝི་སོ་སེ་ཏི ཙ ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཙ; པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཏི ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙ ས་ཉྩུ་ཎྞེ་ཏི ཙ ཝི་སོ་སེ་ཏི ཙ; ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ སི་ནེ་ཧེ་ཏི ཙ ཨ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི; ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏི; ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཉྫ་སོ ཧོ་ཏི; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཡོ་ག་མ་ནྭཱ་ཡ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ ག་མ་ན་ཏོ, པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏོ, པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ, ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ, ནི་དྷཱ་ན་ཏོ, ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏོ, པ་རི་པ་ཀྐ་ཏོ, ཕ་ལ་ཏོ, ནི་སྶ་ནྡ་ཏོ, ས་མྨ་ཀྑ་ན་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༩༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེཏི ཨུ་ཙྩཱ་ར་སྶ ཙ པ་སྶཱ་ཝ་སྶ ཙ ཀ་ར་ཎེ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཀྑཱི་ནི བྷ་མ་ནྟི, ཙི་ཏྟཾ ན ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ ཙ རོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་ན ས་བྦཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་སོ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ་པི ཧོ་ཏི. པ་ཏི་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་བྦཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཀྐེ ག་ཎྜེ ག་ཎྜ་བྷེ་དེ་ན པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཏི་བྷ་རི་ཏཱ ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་མུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱི་སུ ས་ནྣི་ཙི་ཏཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཱ ཝཱ་ཡུ་ཝེ་ག་ས་མུ་པྤཱི་ལི༹་ཏཱ ཨ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. སོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝོ ནེ་ཝ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་ར་སྶ, ཀེ་ཝ་ལཾ ས་རཱི་ར་ནི་སྶ་ནྡོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦ་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟ་སྶ ནེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རེ་སཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ག་ཏཱདཱི་སུ ག་ཏེཏི ག་མ་ནེ. ཋི་ཏེཏི ཋཱ་ནེ. ནི་སི་ནྣེཏི ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ. སུ་ཏྟེཏི ས་ཡ་ནེ. ཛཱ་ག་རི་ཏེ ཏི ཛཱ་ག་ར་ཎེ. བྷཱ་སི་ཏེཏི ཀ་ཐ་ནེ. ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེཏི ཨ་ཀ་ཐ་ནེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ ཙི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཋི་ཏོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི ‘‘ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ག་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ.
ཡོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཉྷཾ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཙི་རཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ནི་སི་ནྣོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི ‘‘ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ཋི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ.
ཡོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙི་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ནི་པ་ནྣོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘‘ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ནི་པ་ནྣ་ཀོ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘‘ས་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟེ ཙ ཛཱ་ག་རི་ཏེ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ. ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ, པ་ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ག་རི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི.
ཡོ པ་ན བྷཱ་ས་མཱ་ནོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ནཱ་མ ཨོ་ཊྛེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ད་ནྟེ ཙ ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ ཏཱ་ལུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཡོ་གཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི, ཙི་རཾ ཝཱ པ་ན ཀཱ་ལཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི ‘‘བྷཱ་སི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ བྷཱ་སི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ.
ཡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཙི་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘‘ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི བྷཱ་ས་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ས་ཏི ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རི་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མི་སྶ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.