༤. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༤༠-༢༤༡) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. མ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱཏི ཨི་ད་མྤི ཏེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཉྷི ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝཱ མེ་ཏྟཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ ན་ཏྠི. ཀིཾ ག་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཀིཾ ནི་པྥ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཀིཾ པ་ར་མཱཏི ཀིཾ ཨུ་ཏྟ་མཱ. ཀིཾ ཕ་ལཱཏི ཀིཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི ཀིཾ ནི་ཊྛཱ. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏནྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ – ས་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ, ས་ངྑཱ་ར་ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ. ཏ་སྨིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨི་ཊྛེ ཝ་ཏྠུ་སྨི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ས་ཉྙཱི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨ་སུ་བྷ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧). ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ ཧི ཏ་དེ་ཝ ཨ་སུ་བྷ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ ཙ ཏ་དེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ན ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ. ཨི་དཾ པ་ན མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ་པི ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ར་མཱ མེ་ཏྟཱ ན ཧོ་ཏི. ཡཾ་པ་ར་མཱ པ་ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. པ་ར་ཏོ ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ན དེ་ས་ནཱ་ར་མྦྷ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སུ་བྷ་པ་ར་མནྟི སུ་བྷ་ནི་ཊྛཾ, སུ་བྷ་ཀོ་ཊི་ཀཾ, སུ་བྷ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ. ཨི་དྷ་པ་ཉྙ་སྶཱཏི ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཉྙཱ ཨ་སྶ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ་པ་ཉྙོ, ཏ་སྶ ཨི་དྷ་པ་ཉྙ་སྶ, ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶ. ཡོ པ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ར་མཱ་ཝ མེ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རུ་ཎཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་བྷ་པ་ར་མཱ་དི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི? ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ. མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཧི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་པ་རི་ཙ་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི མེ་ཏྟཱ སུ་བྷ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ སུ་བྷ་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ཏྟ་དུ་ཀྑཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ རཱུ་པེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པ་རི་ཝི་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ པ་རི་ཝི་དི་ཏ་རཱུ་པཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནི་སྶ་ར་ཎེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
མུ་དི་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ པ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན པཱ་མོ་ཛྫ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱ་མོ་ཛྫ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨཱ་ཀཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་གོ་ཙ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི མུ་དི་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ པ་ན ‘‘ས་ཏྟཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟུ, ས་མྤ་ཏྟ་སུ་ཁ་ཏོ ཝཱ མཱ ཝི་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་པ་ར་མ་ཏྠ་གཱ་ཧ་ཝི་མུ་ཁ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་དུ་ཀྑ་ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་གཱ་ཧ་ཏོ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་དུ་ཀྑ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ཏི.