༦. སཱ་ཀ་ཙྪ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༢. ཚ་ཊྛ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ པུ་རི་མ་ན་ཡ་ཏོ ཝི་སེ་སོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་པི པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པ་རེ་པི ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ཧི ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན, བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཀ་ས་དི་སེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན, ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རཱ་དི་ས་དི་སེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནེ་ན, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ དུ་པྤ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱཏི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ.
ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡ་དཱ ཧི་སྶ ཀེ་ས་ན་ཁ་ལོ་མཱ་ནི དཱི་གྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་རཱི་རཾ ཝཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་དོ་ས་ཉྩེ་ཝ སེ་ད་མ་ལ་མ་ཀྑི་ཏ་ཉྩ, ཏ་དཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཛི་ཎྞཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཀླཱ་པཾ, ཏ་དཱ བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ ཀེ་སཱ་དི་ཚེ་ད་ནེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་ཝི་རེ་ཙ་ན་ཨ་དྷོ་ཝི་རེ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་རཱི་ར་ས་ལླ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་ན་ཧཱ་པ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ན་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨ་ཝི་ས་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ ཉཱ་ཎ་མྤི ཨ་ཝི་ས་དཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི དཱི་པ་ཀ་པ་ལླ་ཀ་ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱི་པ་སི་ཁཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ. ཝི་ས་དེ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ ཉཱ་ཎ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི དཱི་པ་ཀ་པ་ལླ་ཀ་ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱི་པ་སི་ཁཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ ནཱ་མ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ས་ཙེ ཧི་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི མ་ནྡཱ་ནི, ཏ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ པ་གྒ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ བ་ལ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནེ་ཝ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨི་ཏ་ར་ཀི་ཙྩ་བྷེ་དཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་སྶ་དྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩེ་སུ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟི. བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷོ ཧི མ་ནྡ་པ་ཉྙོ མུ་དྷ་པྤ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་སཱི་ད་ཏི. བ་ལ་ཝ་པ་ཉྙོ པ་ན མ་ནྡ་ས་དྡྷོ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི, བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཡ རོ་གོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་ར་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་མ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི. བ་ལ་ཝ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ན མ་ནྡ་ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. བ་ལ་ཝ་ཝཱི་རི་ཡཾ མ་ནྡ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ས་མཱ་དྷི པ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛི་ཏོ ཀོ་ས་ཛྫེ པ་ཏི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནཱ སཾ་ཡོ་ཛི་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ པ་ཏི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་མཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་པི ཙ ས་མཱ་དྷི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་པི ས་དྡྷཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུ པ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ན ས་མ་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཏི པ་ན ས་བྦ་ཏྠ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པཱ་ཏ་ཏོ, ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑི་ཀེ་ན ཙ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཀོ་ས་ཛྫ་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ ལོ་ཎ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ, ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀ་ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦ་རཱ་ཛ་ཀི་ཙྩེ་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི ཙ པ་ན ས་བྦ་ཏྠི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཙི་ཏྟ་ཉྷི ས་ཏི་པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ ས་ཏི, ན ཝི་ནཱ ས་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
དུ་པྤ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་ནོ་གཱ་ལ༹ྷ་པ་ཉྙཱ་ནཾ དུ་མྨེ་དྷ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ. པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ. ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ནཱ་མ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ, ག་མ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ན་ཏཱ, དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ནི་ར་ཡེ་སུ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ་པི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ཛཱ་ལ་ཁི་པ་ན་ཀུ་མཱི་ནཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི, པཱ་ཛ་ན་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ར་ཏུ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཀ་ཊ་ཝ་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་ར་མྤི ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཧི ཨཱ་ཏུ་རཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི, ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩི་ཀ་ཨ་སུ་རེ་སུ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ན ས་ཀྐཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ལ་དྡྷུཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ནི་སཾ་སོ ཝཱི་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་བུ་དྡྷ-པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ-མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧེ་ཝ ག་ཏ་མ་གྒོ ཏེ ག་ནྟ་བྦོ. སོ ཙ ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་མ་ན་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡེ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨི་མེ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ནེ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ན དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ, ནཱ་པི ‘ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཏེ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ དེ་ནྟི. ས་ཏྠཱ་རཱ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་ཏཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཏཾ པི་ཎྜཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡི་སྶ་སི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ཧི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ཧཱ་མི་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ.
ཐེ་རོ ཀི་ར ཀ་སྶ་ཀ་ལེ་ཎེ ནཱ་མ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཐེ་རཾ པུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པུ་རཱ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཁཱི་རཾ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ས་པྤི, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ, ཏ་ཝ བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ཡྻ་མི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱི་ར་ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དེ་ཧི, ཏྭ་ཉྩ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཧཾ པ་ན ཧི་ཡྻོ པ་ཀྐཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཀ་ཉྫི་ཡེ་ན བྷུ་ཏྟཱ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘དི་ཝཱ ཀིཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི, ཨ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘སཱ་ཀ་པ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཧི, ཨ་མྨཱ’’ཏི.
ཐེ་རོ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ་ཝ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཀི་ར ཀ་ཉྫི་ཡེ་ན པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་པི ཀ་ཎ་པ་ཎྞ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན པུ་རཱ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཁོ པ་ནེ་སཱ ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟཾ ན ཝ་ཏྠུཾ ན བྷ་ཏྟཾ ན ཝ་ཏྠཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཏི་སྶོ པ་ན ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ དེ་ཏི, ཏྭཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི, ན ས་ཀྑི་སྶ་སཱི་ཏི, ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཏ་ཡཱ ས་རཱ་གེ་ན ས་དོ་སེ་ན ས་མོ་ཧེ་ན ན ས་ཀྐཱ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི པ་ཏྟཾ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཀ་ལེ་ཎ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ན ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝུ་ཏྠ་བྷི་ཀྑུ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་ས་མཱ་ན་མི་ཝ པ་དུ་མཾ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ སི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ རུ་ཀྑ་མྷི ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ་སི མཱ་རི་སཱ’’ཏི. –
ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀི་ཏྠི་ཡོ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི.
དཱ་རི་ཀཱ་པི བྷ་ཏྟཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ བྷཱ་ཏཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དི. སཱ ཐེ་རེ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟེ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཡོ་ཛི་ཏ་སྶ ཁཱི་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘སུ་ཁཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ་པི ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ཏ་དཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི, ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, མུ་ཁཾ བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ.
མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨ་མྨ, བྷཱ་ཏི་ཀོ ཏེ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ པུ་ཏྟ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི ཏེ, ཨ་མྨ, བྷཱ་ཏཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་དཱ་ཡ་ཛྫཾ, ཡ་དི་དཾ ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནི ནཱ་མ, ཏཾ ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པུ་ཏྟོ’ཏི པ་རི་བཱ་ཧི་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, སོ ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་སཱི་ཏོ་པི ཨི་དཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ན་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཝ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘མ་ཧཱ ཁོ པ་ན ཏེ ས་ཏྠཱ, ས་ཏྠུ་ནོ ཧི ཏེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ་པི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ་པི ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡ་མྤི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན-ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ-དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ན-ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ་པི ཏྭཾ ཨི་དཱ་ནི ན ལཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཨུ་ཀྐཱ་ཀ་རཱ་ཛ་ཝཾ་སེ ཛཱ་ཏོ་སི, སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཙ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཙ ན་ཏྟཱ, རཱ་ཧུ་ལ་བྷ་དྡ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛོ, ཏ་ཡཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཛི་ན་པུ་ཏྟེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ན ཡུ་ཏྟཾ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ཝི་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཙེ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝཱི་རི་ཡེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཏྭཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་སི, ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཀུ་ཙྪིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཨ་ཛ་ག་ར་ས་དི་སེ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཝཱི་རི་ཡུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨོ, ས་ངྒྷོ, སཱི་ལཾ, ཙཱ་གོ, དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ལཱུ་ཁ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, སི་ནི་དྡྷ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི ཧི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་ར་མཱ་ནོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་ཏཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, གི་ཧི་ནོ ད་ས་སཱི་ལ་པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཎཱི་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི ཙཱ་གཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, གི་ཧི་ནོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཡེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དེ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠི་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ས་ཊྛི་པི ས་ཏྟ་ཏི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ན་བོ་དྷི་ད་སྶ་ན་ཐེ་ར་ད་སྶ་ནེ་སུ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་སཱུ་ཙི་ཏ་ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་ད་སི་ནེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་དྲ་བྷ་པི་ཊྛ་ར་ཛ་ས་དི་སེ ལཱུ་ཁ་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་ད་བ་ཧུ་ལེ མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ སི་ནི་དྡྷ་པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པ་ཀེ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ པཱི་ཏི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཨུ་ཏུ་སུ་ཁ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སུ་ཁ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་ག་ཏཱ, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ-པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
པ་ཎཱི་ཏ་ཉྷི སི་ནི་དྡྷཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་པི, སཱི་ཏུ་ཎྷེ་སུ ཨུ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ས་པྤཱ་ཡཾ ཨུ་ཏུ་ཉྩ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཉྩ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་བྦ་ཨུ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཀྑ་མོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྶ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ས་བྷཱ་གེ ཨུ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་བྷཱ་གེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ཨི་མི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡོ ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི པ་རཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་པུ་གྒ་ལཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, སཾ་ཡ་ཏ་པཱ་ད་པཱ་ཎིཾ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ པ་སྶ་དྡྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ད་ས དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏཱ, ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཏ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ནཾ. ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་དྡྷ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཏ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ནཾ. ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡོ་ག་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཱ་ནཾ ཝི་ག་མེ་ན ཝཱ ནི་ར་སྶཱ་དཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཊྛ་སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠུ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏི. ཨ་ཊྛ སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྩ་མཾ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ནྟི. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཙ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱ’’ཏི.
ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ལཱི་ནཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཾ ཨ་ནི་ར་སྶཱ་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ས་མ་ཐ་ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ་སུ ན བྱཱ་པཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨ་སྶེ་སུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ. ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཝ་ནཱ བྷ་ཛ་ནཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཱ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ནཱ་མ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ ཨེ་ས ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ས་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ, ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི – ‘‘ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ག་མི་སྶ་སི, ཨེ་སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ ཀཾ ཀེ་ལཱ་ཡ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ – ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, སོ ཏྭཾ ཀཾ ཀེ་ལཱ་ཡ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ. དྭཱི་ཧེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི – ‘‘ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་ར་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཛི་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ པ་ན་སྶ སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་སྶི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ, ‘‘ཨ་ན་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ. ཡ་ཐཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རེ, ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ པུ་གྒ་ལོ གི་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་དི་ཀེ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དི་ཀེ མ་མཱ་ཡ་ཏི, ས་ཧ་ཏྠཱ་ཝ ནེ་སཾ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ན-སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ-ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ན-ར་ཛ་ན-པ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀུ་ཧིཾ, ཨ་སུ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཀུ་ཧི’’ནྟི བྷ་ནྟ་མི་གོ ཝི་ཡ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨ་སུ་ཀཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ‘‘ཨ་མྷེ་པི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་རེ་མ, ཏུ་མྷེ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀི་ལ་མེ་སྶ་ཐཱ’’ཏི ན དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀེ་ལཱ་ཡ་ནོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཏྟ་ཐཱ་ལ་ཀ་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་མཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏུ་མྤི ན དེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ་པི ‘‘མ་ཡ་མྤི ཨི་མཾ དྷ་ནཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ནོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཏེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཝ་ཏྠཱུ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཨུ་དཱ་སི་ནོ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཏ་དུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཧོ་ཏི.
ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ དྷ་མྨཱ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, པ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཀ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨ་པི་ཙ ཚ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧོ, ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི.
ད་ས་ཝི་དྷ་ཉྷི ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་སྶཱ་པི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་ལོ་པཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་པ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ནོ་པི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ, ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝེ;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༣);
ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སེ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་ཏེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ད་ས་ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ-ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི.
མེ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ མེ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པྤ་ནཱ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་རོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡེ་ཝ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ་ཝ. ཨ་པི་ཙ ཚ དྷ་མྨཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – མེ་ཏྟཱ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧོ, མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི.
ཨོ་དི་སྶ་ཀ་ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཀ་དི་སཱ་ཕ་ར་ཎཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨོ་དྷི་སོ་ཨ་ནོ་དྷི་སོ་དི་སཱ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶཱ་པི. ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཀུ་དྡྷོ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་སི? ཀི་མ་སྶ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི ནཱ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི? ན་ནུ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ག་མི་སྶ་སི? པ་ར་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ནཱ་མ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀ་ངྒཱ་ར་ཏ་ཏྟ་ཨ་ཡ་ས་ལཱ་ཀ་གཱུ་ཐཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་སོ་པི ཏ་ཝ ཀུ་དྡྷོ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ཀིཾ ཏེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་ནཱ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི? ཨེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ག་མི་སྶ་ཏི? ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་པ་ཧེ་ཎ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ ཁི་ཏྟ་ར་ཛོ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝེ་ས ཀོ་དྷོ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ ཋི་ཏ་སྶཱ་པི, ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སེ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་ཏེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ མེ་ཏྟཱ་ནི་སྶི་ཏ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ དྷ་མྨཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་སྶ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ར་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨ་པི ཙ ཚ དྷ་མྨཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཨ་ཏི་བྷོ་ཛ་ནེ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཱ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་སོ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི.
ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀཾ, བྷུ་ཏྟ་ཝ་མི་ཏ་ཀཾ, ཏ་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ཀཾ, ཨ་ལཾ་སཱ་ཊ་ཀཾ, ཀཱ་ཀ་མཱ་ས་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ཨོ་ཏྠ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཨཱ་ལོ་པ་ཨོ་ཀཱ་སཾ པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་པ་ན་སཱི་ལ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་བྷོ་ཛ་ནེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ་པི ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ར་ཏྟིཾ ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀ་དཱི་པཱ་ལོ་ཀ་ཨུ་ཀྐཱ་ལོ་ཀེ དི་ཝཱ སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝ་ས་ནྟ་སྶཱ་པི, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སེ པ་ཧཱི་ན་ཐི་ན་མི་དྡྷེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ དྷུ་ཏ་ངྒ་ནི་སྶི་ཏ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ དྷ་མྨཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཙེ་ཏ་སོ ཝཱུ་པ་ས་མོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨ་པི་ཙ ཚ དྷ་མྨཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏཱ, པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡེ པ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ, ཝུ་དྡྷ་སེ་ཝི་ཏ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི.
བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ་ན་པི ཧི ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ ནི་ཀཱ་ཡེ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶཱ་པི, ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ་པི, ཝུ་དྡྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྠེ་རེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་ས་དི་སེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ དྷ་མྨཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཧཱི་ནེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨ་པི་ཙ ཚ དྷ་མྨཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏཱ, པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡེ པ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི.
བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ་ན་པི ཧི ཨེ་ཀཾ ཝཱ…པེ… པ་ཉྩ ཝཱ ནི་ཀཱ་ཡེ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶཱ་པི, ཝི་ན་ཡེ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་པི, ཏཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་ས་དྡྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལ་སྶཱ་པི, ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟེ ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ས་དི་སེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ དྷ་མྨཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ དེ་ས་ནཾ ཏཱི་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
༢. པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༣. དུ་ཏི་ཡེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱཏི ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ངྒྷོ. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཨེ་ཝ, ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ. ཨི་དྷ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སཱུཏི པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ. ཏེ པ་ན ན ཏཱ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཱ, ‘‘པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཝི་སིཾ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ‘‘གཱ་མཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་པུ་རི་སོ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་པ་ཏྟོ་པི ‘‘ཀ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘གཱ་མཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཎོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨཱ་ཝུ་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ.
མ་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཡེ ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ན་ཏྠི. ཏེ པ་ན ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏོ ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ‘ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ ཨི་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟཱ – ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ནཱ་མ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ནཱ་མ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟི.
ཨི་དྷ ནོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནེ. ཀོ ཝི་སེ་སོཏི ཀིཾ ཨ་དྷི་ཀཾ? ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོཏི ཀོ ཨ་དྷི་ཀ་པྤ་ཡོ་གོ? ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ཀིཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ? དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནནྟི ཡ་དི་དཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཏཾ ཀི་ནྣཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སཱུཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ’’ནྟི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སཱུཏི ‘‘ན་ཡི་དཾ ཨེ་ཝ’’ནྟི ན པ་ཊི་སེ་དྷིཾ་སུ. ཀིཾ པ་ན ཏེ པ་ཧོ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟཱ་ཏི? པ་ཧོ་ནྟཱ. ན ཧི ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནོ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏཾ, མ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མ, ཨ་ཐ ནོ ས་ཏྠཱ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ན ཙེ་ཝ ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏནྟི ཨ་ས་མྤཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ན་ཉྷི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིནྟི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དེ་ཝ་ཀེཏི ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀེ. ས་མཱ་ར་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཎི ཋཱ་ནཱ་ནི ལོ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭེ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧི་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ ལོ་ཀེ དེ་ཝཾ ཝཱ མ་ནུ་སྶཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱཏི ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན མ་མ སཱ་ས་ན་ཏོ སུ་ཏྭཱ. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ་པི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, པ་རི་ཏོ་སེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཱ་རཱ་དྷ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མོ ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི པ་རེ་སཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཊི་གྷོ. བ་ཧི་དྡྷཱ བྱཱ་པཱ་དོཏི པ་རེ་སཾ ཏེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཊི་གྷོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་མ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀཱ་ཡི་ཀནྟི ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཙེ་ཏ་སི་ཀནྟི – ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གཾ ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ མི་སྶ་ཀ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏི, པ་ཝི་ཙ་ཡོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ མ་གྒཾ ཨ་པ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ན པཱི་ཏི་ས་མཱ་དྷཱི ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཧོ་ནྟི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཡེ ཙ ཐེ་རཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་པི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་པི ཧོ་ནྟི. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཧི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པཱི་ཏི་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏི, སེ་སཱ ཚ མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀེ་ཙི བྷི་ཀྑཱུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཛཱ་ཏཱ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་ཏི.
༣. ཨ་གྒི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤. ཏ་ཏི་ཡེ ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱིཏི ལོ་ཎ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀཱ་མ་ཙྩཾ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི ལོ་ཎ་དྷཱུ་པ་ནཾ ས་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ་པི ནི་ཝི་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ ཡོ་དྷ་ཀ་མྨ་མྤི ཀ་རོ་ཏི མ་ནྟ་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཊི་ཧཱ་ར་ཀ་མྨ་མྤཱི་ཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི སཱ་དྷེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ནཾ, ལཱི་ན་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ནྟི ས་བྦ་མེ་ཏཾ ས་ཏི་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ ཝི་ནཱ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༤. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༤༠-༢༤༡) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. མ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱཏི ཨི་ད་མྤི ཏེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཉྷི ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝཱ མེ་ཏྟཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ ན་ཏྠི. ཀིཾ ག་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཀིཾ ནི་པྥ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཀིཾ པ་ར་མཱཏི ཀིཾ ཨུ་ཏྟ་མཱ. ཀིཾ ཕ་ལཱཏི ཀིཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི ཀིཾ ནི་ཊྛཱ. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏནྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ – ས་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ, ས་ངྑཱ་ར་ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ. ཏ་སྨིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨི་ཊྛེ ཝ་ཏྠུ་སྨི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ས་ཉྙཱི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨ་སུ་བྷ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧). ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ ཧི ཏ་དེ་ཝ ཨ་སུ་བྷ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ ཙ ཏ་དེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ན ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ. ཨི་དཾ པ་ན མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ་པི ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ར་མཱ མེ་ཏྟཱ ན ཧོ་ཏི. ཡཾ་པ་ར་མཱ པ་ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. པ་ར་ཏོ ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ན དེ་ས་ནཱ་ར་མྦྷ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སུ་བྷ་པ་ར་མནྟི སུ་བྷ་ནི་ཊྛཾ, སུ་བྷ་ཀོ་ཊི་ཀཾ, སུ་བྷ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ. ཨི་དྷ་པ་ཉྙ་སྶཱཏི ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཉྙཱ ཨ་སྶ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ་པ་ཉྙོ, ཏ་སྶ ཨི་དྷ་པ་ཉྙ་སྶ, ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶ. ཡོ པ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ར་མཱ་ཝ མེ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རུ་ཎཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་བྷ་པ་ར་མཱ་དི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི? ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ. མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཧི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་པ་རི་ཙ་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་སུ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི མེ་ཏྟཱ སུ་བྷ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ སུ་བྷ་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ཏྟ་དུ་ཀྑཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ རཱུ་པེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པ་རི་ཝི་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ པ་རི་ཝི་དི་ཏ་རཱུ་པཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནི་སྶ་ར་ཎེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
མུ་དི་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ པ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན པཱ་མོ་ཛྫ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱ་མོ་ཛྫ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨཱ་ཀཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་གོ་ཙ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི མུ་དི་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ པ་ན ‘‘ས་ཏྟཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟུ, ས་མྤ་ཏྟ་སུ་ཁ་ཏོ ཝཱ མཱ ཝི་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་པ་ར་མ་ཏྠ་གཱ་ཧ་ཝི་མུ་ཁ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་དུ་ཀྑ་ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་གཱ་ཧ་ཏོ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་དུ་ཀྑ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ར་མཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ཏི.
༥. ས་ངྒཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༦. པ་ཉྩ་མེ པ་གེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་ཉྙེ་ཝ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ནཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ག་ཧི་ཏེ་ན. ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ནཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ག་ཏེ་ན. ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཏ་ད་ངྒ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏ་ད་ངྒ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཏྠ་མྤཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྟ་ཏྠོ ནཱ་མ, པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ པ་ར་ཏྠོ ནཱ་མ, སྭེ་ཝ དུ་ཝི་དྷོ་པི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠོ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི དྭེ་ཝ ནི་སྶ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཏཱ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཡོ ཀོ་ཙི ས་མ་ཐོ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎཾ, པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
ཡཱ པ་ནེ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨུ་ད་པ་ཏྟོ སཾ་ས་ཊྛོ ལཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་སུ ཨུ་ད་པ་ཏྟོཏི ཨུ་ད་ཀ་བྷ་རི་ཏཱ པཱ་ཏི. སཾ་ས་ཊྛོཏི ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. པ་ཀྐུ་ཐི་ཏོཏི ཀུ་ཐི་ཏོ. ཨུ་སྨུ་ད་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ཨུ་སུ་མ་ཛཱ་ཏོ. སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོཏི ཏི་ལ་བཱི་ཛ་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ་ན སེ་ཝཱ་ལེ་ན ཝཱ ནཱི་ལ་མ་ཎྜཱུ་ཀ་པི་ཊྛི་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛིཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་པ་ཎ་ཀེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ. ཝཱ་ཏེ་རི་ཏོཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཨེ་རི་ཏོ ཀ་མྤི་ཏོ. ཨཱ་ཝི་ལོཏི ཨ་པྤ་ས་ནྣོ. ལུ་ལི༹་ཏོཏི ཨ་ས་ནྣི་སི་ནྣོ. ཀ་ལ་ལཱི་བྷཱུ་ཏོཏི ཀ་དྡ་མཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟོཏི ཀོ་ཊྛ་ནྟ་རཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་ནཱ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱི་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི དེ་ས་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ས་ར་ཎ་མ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ.
༦. ཨ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༧. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་གྒྷ བྷ་ག་ཝཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ. ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐོ. ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐོ. སོ་པི མེ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོཏི ཏ་སྶ ཀི་ར ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ཏ་ལཾ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐོ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷི, ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷེ ཏ་ད་ནྭ་ཡེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐོ་པི. ཨ་པི་ཙ མ་གྒེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་སྶ་དྡྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.