༢. པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༣༣. དུ་ཏི་ཡེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱཏི ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ངྒྷོ. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཨེ་ཝ, ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ. ཨི་དྷ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སཱུཏི པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ. ཏེ པ་ན ན ཏཱ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཱ, ‘‘པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཝི་སིཾ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ‘‘གཱ་མཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་པུ་རི་སོ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་པ་ཏྟོ་པི ‘‘ཀ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘གཱ་མཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཎོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨཱ་ཝུ་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ.

མ་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཡེ ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ན་ཏྠི. ཏེ པ་ན ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏོ ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ‘ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ ཨི་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟཱ – ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ནཱ་མ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ནཱ་མ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟི.

ཨི་དྷ ནོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནེ. ཀོ ཝི་སེ་སོཏི ཀིཾ ཨ་དྷི་ཀཾ? ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོཏི ཀོ ཨ་དྷི་ཀ་པྤ་ཡོ་གོ? ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ཀིཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ? དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནནྟི ཡ་དི་དཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཏཾ ཀི་ནྣཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སཱུཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ’’ནྟི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སཱུཏི ‘‘ན་ཡི་དཾ ཨེ་ཝ’’ནྟི ན པ་ཊི་སེ་དྷིཾ་སུ. ཀིཾ པ་ན ཏེ པ་ཧོ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟཱ་ཏི? པ་ཧོ་ནྟཱ. ན ཧི ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནོ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏཾ, མ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མ, ཨ་ཐ ནོ ས་ཏྠཱ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ན ཙེ་ཝ ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏནྟི ཨ་ས་མྤཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ན་ཉྷི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིནྟི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དེ་ཝ་ཀེཏི ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀེ. ས་མཱ་ར་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཎི ཋཱ་ནཱ་ནི ལོ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭེ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧི་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ ལོ་ཀེ དེ་ཝཾ ཝཱ མ་ནུ་སྶཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱཏི ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན མ་མ སཱ་ས་ན་ཏོ སུ་ཏྭཱ. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ་པི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, པ་རི་ཏོ་སེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཱ་རཱ་དྷ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མོ ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི པ་རེ་སཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཊི་གྷོ. བ་ཧི་དྡྷཱ བྱཱ་པཱ་དོཏི པ་རེ་སཾ ཏེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཊི་གྷོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་མ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཀཱ་ཡི་ཀནྟི ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཙེ་ཏ་སི་ཀནྟི – ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གཾ ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.

ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ མི་སྶ་ཀ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏི, པ་ཝི་ཙ་ཡོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ མ་གྒཾ ཨ་པ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ན པཱི་ཏི་ས་མཱ་དྷཱི ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཧོ་ནྟི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཡེ ཙ ཐེ་རཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་པི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་པི ཧོ་ནྟི. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཧི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པཱི་ཏི་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏི, སེ་སཱ ཚ མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀེ་ཙི བྷི་ཀྑཱུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཛཱ་ཏཱ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་ཏི.