༢. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. དུ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀོ. ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི སུ་བྷ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, སུ་བྷ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝཱ, དུ་ཀྑེ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ, ཨ་སུ་བྷེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ཝཱ, མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏཾ ཏ་སྨིཾ སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎེ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ཊི་གྷོ་པི པ་ཊི་གྷ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་གྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨ་ར་ཏཱིཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ར་ཏི? པ་ནྟེ་སུ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་སུ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ར་ཏི ཨ་ར་ཏི་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨ་ན་བྷི་ར་མ་ནཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ པ་རི་ཏ་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༦).
ཏ་ནྡཱིཏི ཨ་ཏི་སཱི་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡཾ. ཡ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ཨ་ཏི་སཱི་ཏཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ ཨ་ཏི་ཙྪཱ་ཏོ་སྨི ཨ་ཏི་དྷཱ་ཏོ་སྨི ཨ་ཏི་དཱུ་ར་མ་གྒཾ ག་ཏོ་སྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཏ་ནྡི, ཡཱ ཏ་ནྡཱི ཏ་ནྡི་ཡ་ནཱ ཏ་ནྡི་མ་ན་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ལ་སྱཾ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡ་ནཱ ཨཱ་ལ་སྱཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ནྡཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༧).
ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ན་མ་ནཱ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ? ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཛ་མྦྷ་ནཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཱ ཨཱ་ན་མ་ནཱ ཝི་ན་མ་ནཱ ས་ནྣ་མ་ནཱ པ་ཎ་མ་ནཱ བྱཱ་དྷི་ཡ་ཀཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༨).
བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོཏི བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ? ཡཱ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ བྷ་ཏྟ་མུ་ཙྪཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ བྷ་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༩).
ཙེ་ཏ་སོ ཙ ལཱི་ན་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟ་སྶ ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙེ་ཏ་སོ ལཱི་ན་ཏྟཾ? ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ ས་ལླཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ནཾ ལཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཐི་ནཾ ཐི་ཡ་ནཱ ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ལཱི་ན་ཏྟ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༦༠).
ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀོ་པི ཨ་ངྒཱ་རོ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི པ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི པ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ, བྱཱ་པཱ་དོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙ, སེ་སཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ཙ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རོཏི ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལཱཏི ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ. སཱ་ཝ་ཛྫཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱཏི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝ. ཀ་ཎྷཱ ཧི ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཏོ, སུ་ཀྐཱ ཙ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཏོ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ ནཱ་མ, ས་དི་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ བྷཱ་ག་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ཀ་ཎྷཱ་ན་ཉྷི སུ་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་གཱ, སུ་ཀྐཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཎྷཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་གཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ས་པྤ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན ཝཱ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ.
ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཋ་མཱ་ར་མྦྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཀོ་ས་ཛྫ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་རཾ པ་རཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏོ་པི བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ནྟི ཏཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟནྟི ས་མ་ཐོ་པི ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨ་བྱ་གྒ་ནི་མི་ཏྟནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ, སེ་སཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན་པི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན་པི.