༦. ཐ་པ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༠༢. ཚ་ཊྛེ སཱ་དྷུ་ཀེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱིཏི སཱ་དྷུ་ཀ་ནཱ་མ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷོ་ག་གཱ་མ་ཀེ ཝ་ས་ནྟི. ཏེ་སུ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, པུ་རཱ་ཎོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་དཱ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛོ. མ་གྒེ པུ་རི་སཾ ཋ་པེ་སུནྟི ཏེ་སཾ ཀི་ར གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་མ་ན་མ་གྒོ. ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ པ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཐ པ་སྶི་ཏུཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི མ་གྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་རི་སཾ ཋ་པེ་སུཾ.
ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུཏི ན དཱུ་ར་ཏོ་ཝ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཛ་ངྒྷ་མ་གྒེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི, ཨི་ཏ་རེ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨཱཏི བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ནཾ, ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ་ཧི མེ ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, ཋི་ཏ་ཀེ་ན་པི ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨི་མེ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ སཱ་མི་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་ཕ་ལཱ. ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱིཏི ཏེ ཀི་ར ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ པཱ་ད་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་ཉྩ པཱ་ན་ཀཾ ས་ར་བྷ་པཱ་ད་པ་ལླ་ངྐ་ཉྩ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨཱ་བྷ་ཏཾ པ་ལླ་ངྐ་མྤི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ, ས་ཏྠཱ ཏ་སྨིཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སཱུཏི སེ་སཱ་ནི ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཐཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཙཱ་རི་ཀཱ་ཙ་ར་ཎ་མྤི ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ན་མྤི ནི་ཡ་ཏཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ས་ནྣེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀཱ་ཏུཾ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏེ་སཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོཏི ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཡ་སྨཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཡི དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨཱ་ས་ནྣེ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ ‘‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ’’ཏི. གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ ཧི དོ་སེ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཨེ་ཝཾ ཝོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཏཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན ས་མྦཱ་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་ཧཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ་པི ཧི ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ་ཝ. ར་ཛཱ་པ་ཐོཏི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ར་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཐོ, ཨཱ་ག་མ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱ པ་ན ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་ཨ་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ནི་ཀེ་པི ཧི ག་བྦྷེ དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན པ་ལླ་ངྐཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ན་མྤི ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་ཨ་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦཱ་དྷེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྪ་ཏོ ནི་སཱི་དཱ་པེ་མཱཏི ཏེ ཀི་ར དྭེ་པི ཛ་ནཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ནཱ་གེ་སུ ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ནཱ་གཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ནཱ་གོ་པི ར་ཀྑི་ཏ་བྦོཏི ཡ་ཐཱ ཀི་ཉྩི ཝི་སེ་ཝི་ཏཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡོཏི ཡ་ཐཱ པ་མཱ་དཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྟཱ་པཱིཏི སི་ཏ་ཧ་སི་ཏ་ཀ་ཐི་ཏ་ཝི་པེ་ཀྑི་ཏཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་པི ར་ཀྑི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. (ཏེ་ཧི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ན ཨ་ཏྟཱ་པི ར་ཀྑི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི). ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི ‘‘སཱ་མི་དུ་བྦྷོ ཨེ་སོ’’ཏི ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཐ་པ་ཏ་ཡོཏི ཡ་སྨཱ ཏུ་མྷེ རཱ་ཛཱ ནི་ཙྩཾ རཱ་ཛ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ. ཡ་སྨཱ པ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙཱ་གོ. པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎཱིཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ. ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོཏི ཝོ་སྶ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙཱ་གེ ར་ཏོ. ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦ་ཀ་ཡུ་ཏྟོ. དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོཏི དཱ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀི་ཉྩི ལ་དྡྷཱ ཏ་ཏོ་པི སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ ར་ཏོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟནྟི ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་བྷཱ་གཾ, ས་བྦཾ དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.