༩. ཝཱི་ཎོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ན་ཝ་མེ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ནི་པྥ་ནྣ་ས་སྶོ གྷ་ར་དྭཱ་རེ མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ པ་ཊྛ་པི་ཏཾ, དྭཱི་སུ པ་ན པ་རི་སཱ་སུ ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ་སུ སེ་ས་ཛ་ན་མྤི ས་ནྟ་པྤེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་སཱ་ཡ ཙ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ཡཱ་གཾ ཡ་ཛ་ནྟོ ཝཱི་ཎོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏཾ པེ་ནེ་ཏཾ ཀི་ཉྩཱ་པི དྭེ པ་རི་སཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་ན པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་ཧི་པི སོ་ཏ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ, པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་སྶ ཨ་ཏྠ་ར་སོ ཝི་ནྡི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཚ་ནྡོ ནཱ་མ པུ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་ཎྷཱ, སོ ར་ཉྫེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ན བ་ལ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ རཱ་གོ ནཱ་མ, སོ ར་ཉྫེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ པུ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ དུ་བྦ་ལ་ཀོ་དྷོ དོ་སོ ནཱ་མ. ཏཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ བ་ལ་ཝ་ཀོ་དྷོ པ་ཊི་གྷཾ ནཱ་མ. མོ་ཧོ པ་ན མོ་ཧ་ན་ས་མྨོ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཏེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ས་བྦེ་པི ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀཱ ཀི་ལེ་སཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘ཚ་ནྡོ རཱ་གོ’’ཏི ཝཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, ‘‘དོ་སོ པ་ཊི་གྷ’’ནྟི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, མོ་ཧ་པ་དེ་ན ལོ་བྷ་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ དྭེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི དྭཱ་ད་ས ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ས་བྷ་ཡོཏི ཀི་ལེ་ས་ཙོ་རཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ས་བྷ་ཡོ. ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོཏི ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ. ས་ཀ་ཎྚ་ཀོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི ས་ཀ་ཎྚ་ཀོ. ས་ག་ཧ་ནོཏི རཱ་ག་ག་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ག་ཧ་ནོ. ཨུ་མྨ་གྒོཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་མ་གྒོ. ཀུ་མྨ་གྒོཏི ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཛེ་གུ་ཙྪི་བྷཱུ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ན་ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒོ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཏྟཱ ཀུ་མྨ་གྒོ. དུ་ཧི་ཏི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཧི་ཏཱི་ཏི ཨི་རི་ཡ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཨི་ཧི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི, དུ་ཧི་ཏི་ཀོ. ཡ་སྨི་ཉྷི མ་གྒེ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དི་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ཨི་རི་ཡ་ནཱ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟུཾ. ཀི་ལེ་ས་མ་གྒ་མྤི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝཾ ག་ནྟུ་ནྟི ཀི་ལེ་ས་མ་གྒོ དུ་ཧི་ཏི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨེ་སེ་ཝ་ཏྠོ. ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོཏི ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི སེ་ཝི་ཏོ.
ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེཏི ཏེ་ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ཏཾ ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ནི་ཝཱ་ར་ཡེ. ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ རཱ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ དོ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ མེ་ཏྟ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ མོ་ཧེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཾ ག་རུ་ཝཱ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏཾ དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ ས་ངྒྷ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཙ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཧི དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཾ ས་ངྒྷ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་སུ་བྷཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ནི་ཝཱ་ར་ཡེ’’ཏི.
ཀི་ཊྛནྟི ཀི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་སྶཾ. ས་མྤ་ནྣནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ སུ་ནི་པྥ་ནྣཾ. ཀི་ཊྛཱ་དོཏི ས་སྶ་ཁཱ་ད་ཀོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣ་ཀི་ཊྛཾ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཀི་ཊྛཱ་དོ གོ་ཎོ ཝི་ཡ ཀཱུ་ཊ་ཙི་ཏྟཾ, ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑ་སྶ པ་མཱ་ད་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་ཏིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑ་སྶ པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨ གོ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ག་བྦྷ་སྶ ཀི་ཊྛ་སྶ ཁཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ས་སྶ་སཱ་མི་ནོ ས་སྶ་ཕ་ལཱ་ན་དྷི་ག་མོ ཝི་ཡ ཚ་དྭཱ་ར་ར་ཀྑི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་མཱ་ག་མྨ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑ་སྶ ནཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊཱ་ཡནྟི དྭི་ནྣཾ སི་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ. སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི གྷ་ཊཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ནཱ་སཱ་ར་ཛྫུ་ཀེ སུ་ཊྛུ ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ད་ཎྜེ་ནཱཏི མུ་གྒ་ར་ས་དི་སེ་ན ཐཱུ་ལ་ད་ཎྜ་ཀེ་ན. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ གོ་ཎོཏི ཨེ་ཝཾ སོ ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑ་སྶ པ་མཱ་ད་མ་ནྭཱ་ཡ ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཛྫ་ནེ་ན ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ གོ་ཎོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨི་དྷཱ་པི ས་མྤ་ནྣ་ཀི་ཊྛ་མི་ཝ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཀི་ཊྛཱ་དོ ཝི་ཡ ཀཱུ་ཊ་ཙི་ཏྟཾ, ཀི་ཊྛཱ་ར་ཀྑ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ད་ཎྜོ ཝི་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟོ, གོ་ཎ་སྶ ཀི་ཊྛཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཀཱ་ལེ ད་ཎྜེ་ན ཏཱ་ལ༹་ནཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཀཱ་ལེ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒི་ཡ་དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཨཱ་དི་ཏྟ་ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱུ་པ་མ་ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ཏཾ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཏཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ནོ པ་སཱི་ད་ཏི,
ད་མེ་ཏི ནཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཉྩ ཝི་ནྡ་ཏི;
ཏ་ད་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏི་ཊྛ་ཏེ མ་ནོ,
གོ་ཎོ་ཝ ཀི་ཊྛཱ་ད་ཀོ ད་ཎྜ་ཏ་ཛྫི་ཏོ’’ཏི.
ཨུ་དུ་ཛི་ཏནྟི ཏ་ཛྫི་ཏཾ. སུ་དུ་ཛི་ཏནྟི སུ་ཏ་ཛྫི་ཏཾ, སུ་ཛི་ཏ་ནྟི་པི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དུ, སུ་དཱུ་ཏི ཨི་དཾ པ་ན ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ་དི ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ས་བྦ་མྤི ཝཱ ཨེ་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མ་ཐཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ར་ཉྙོ ཝཱཏི ཀ་སྶ་ཙི་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟ་ར་ཉྙོ ཝཱ. ས་དྡཾ སུ་ཎེ་ཡྻཱཏི པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ པ་བུ་དྡྷོ ཀུ་ས་ལེ་ན ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀེ་ན ཝཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ མ་དྷུ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཎེ་ཡྻ. ར་ཛ་ནཱི་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི ར་ཛ་ནཱི་ཡོ. ཀཱ་མེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ. ཙི་ཏྟཾ མ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི མ་ད་ནཱི་ཡོ. ཙི་ཏྟཾ མུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཎ་ཏོ མུ་ཙྪི་ཡ་ཏཱི་ཏི མུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ག་ཧ་ཎ་ཏོ བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི བ་ནྡྷ་ནཱི་ཡོ. ཨ་ལཾ མེ, བྷོཏི ཝཱི་ཎཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎེཏི ཝེ་ཊྛ་ཀེ. ཀོ་ཎནྟི ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ སཱ་ར་ད་ཎྜ་ཀཾ.
སོ ཏཾ ཝཱི་ཎནྟི སོ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐ ནཾ ཝཱི་ཎཾ, ཨ་ཧ་མ་སྶཱ ས་དྡཾ པ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ད་ས་དྷཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ད་ས་དྷཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་སྶཱ ས་དྡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ས་ཏ་དྷཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ས་ཀ་ལི་ཀཱ ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ས་དྡོ པ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ས་ལླ་ཧུ་ཀཱ་ནི མ་སི་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ་ཏེ་ན བྷ་སྶི་སྶ་ནྟི, ས་དྡོ སཱ་ར་དྷ་ཉྙཾ ཝི་ཡ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པ་ཏི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཨོ་ཕུ་ནེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘མ་སི་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཡ་ཐོ་ད་ཀཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ས་དྡོ པ་ན པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་རི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ས་བྦེ་ཧི་པི་མེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ས་ཏཱི ཀི་རཱ་ཡནྟི ཨ་ས་ཏཱི ཀི་ར ཨ་ཡཾ ཝཱི་ཎཱ, ལཱ་མི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་ཏཱི་ཏི ལཱ་མ་ཀཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་སཱ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ, ཝེ་ལཱ ཏཱ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
སཱ་ར་ཏྟཱ ཙ པ་ག་བྦྷཱ ཙ, སི་ཁཱི ས་བྦ་གྷ་སོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༦༡);
ཡ་ཐེ་ཝཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མཱཏི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝཱི་ཎཱ་ཡེ་ཝ ལཱ་མི་ཀཱ, ཡ་ཐེ་ཝ པ་ན ཨ་ཡཾ ཝཱི་ཎཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཉྙ་མྤི ཏ་ནྟི་བ་དྡྷཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ལཱ་མ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱི་ཎཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཡ་ཐཱ སོ རཱ་ཛཱ ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ད་ས་དྷཱ ཕཱ་ལ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ས་དྡཾ ཨ་དི་སྭཱ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ས་མྨ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ རཱུ་པཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་སྶ ག་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏཱིཏི པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་སྶ ག་ཏཱིཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ རཱུ་པ་སྶ ག་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་ཏཱིཏི ག་ཏི་ག་ཏི, ས་ཉྫཱ་ཏི་ག་ཏི, ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ག་ཏི, ཝི་བྷ་ཝ་ག་ཏི, བྷེ་ད་ག་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་དཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ སཾ་ས་ར་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ག་ཏི་ག་ཏི ནཱ་མ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་ཡོ ནེ་ཝ པ་དུ་མ་ག་བྦྷེ, ན པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་མཱ་ས་ཡ་པ་ཀྐཱ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ནྟ་རེ བ་ཧ་ལ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ དུ་གྒ་ནྡྷ་པ་ཝ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏེ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪེ ཨོ་ཀཱ་སེ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪཱ་དཱི་སུ ཀི་མི ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་ག་ཏི ནཱ་མ.
དུ་ཝི་དྷཾ པ་ན རཱུ་པ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ‘‘རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ རུ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་བྷེ་དཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ, ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ག་ཏི ནཱ་མ.
‘‘ག་ཏི མི་གཱ་ནཾ པ་ཝ་ནཾ, ཨཱ་ཀཱ་སོ པ་ཀྑི་ནཾ ག་ཏི;
ཝི་བྷ་ཝོ ག་ཏི དྷ་མྨཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ག་ཏཱི’’ཏི. (པ་རི. ༣༣༩) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ རཱུ་པ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷ་ཝ་ག་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན་སྶ བྷེ་དོ, ཨ་ཡཾ བྷེ་ད་ག་ཏི ནཱ་མ. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨུ་པ་རི ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ཏེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་ག་ཏི, ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ག་ཏི་ཡ་ཉྩ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་མྤི ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དེ་ཏཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ ཨ་སྨཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ དི་ཊྛི་ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་གྒཱ་ཧ་ཏྟ་ཡཾ, ཏ་མྤི ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ སུ་ཏྟཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘ཨཱ་དི་མྷི སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ;
པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་སཱ ཝཱི་ཎོ་པ་མཱ ཀ་ཐཱ’’ཏི.