༡༩. ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༨. ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཨེ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀ་དྭི་ཙཱ་རི་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཙཱ་རི་ཀ་པ་ཉྩ་ཙཱ་རི་ཀེ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཀཱ་ར་ཀེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟེ ས་བྦེ་པི དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པུ་གྒ་ལེ་སུ་པི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ནཾ དི་སཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝེ་ཏཾ. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ པུ་གྒ་ལོ ཧི ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་ནི་ཀྑེ་པེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷཱ་ཛ་ནེ་ན, ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལོ ཨི་མ་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟོ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ནྟོ བྷ་ཛ་ནྟོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. པ་ད་པ་ར་མ་སྶེ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝཱ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཾ ཀ་མྤེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་མཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱཏི ཀ་ཊྛ་མུ་ཁོ, པཱུ་ཏི་མུ་ཁོ, ཨ་གྒི་མུ་ཁོ, ས་ཏྠ་མུ་ཁོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏེ་སུ ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ སུ་ཀྑ་ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཡ ཐ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ས་ནྡྷི་པ་བྦེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཨ་ཡ་སཱུ་ལ་ས་མ་པྤི་ཏཾ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. པཱུ་ཏི་མུ་ཁེ་ན ད་ཊྛ་སྶ པ་ཀྐ་པཱུ་ཏི་པ་ན་སཾ ཝི་ཡ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཙ་ངྒ་ཝཱ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་གྒི་མུ་ཁེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ བྷ་སྨ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཐུ་ས་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཙ ཝི་པྤ་ཀི་རཱི་ཡ་ཏི. ས་ཏྟ་མུ་ཁེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་ནི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནི་ཁཱ་ད་ནེ་ན ཁ་ཏ་ས་ནྡྷི་མུ་ཁཾ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ.
ཝི་ས་ཝེ་ག་ཝི་ཀཱ་རེ་ན པ་ནེ་ཏེ སོ་ལ༹་ས ཧོ་ནྟི. ཀ་ཊྛ་མུ་ཁོ ཧི ད་ཊྛ་ཝི་སོ, དི་ཊྛ་ཝི་སོ, ཕུ་ཊྛ་ཝི་སོ, ཝཱ་ཏ་ཝི་སོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ད་ཊྛ་མྤི དི་ཊྛ་མྤི ཕུ་ཊྛ་མྤི ཏ་སྶ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཊ་མྤི ས་རཱི་རཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཐ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཝེ་ག་ཝི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས ཧོ་ནྟི.
པུ་ན པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ་སུ ཏཱ་ཝ ད་ཊྛ་ཝི་སོ ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ནོ གྷོ་ར་ཝི་སོ, གྷོ་ར་ཝི་སོ ནོ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ, ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ཙེ་ཝ གྷོ་ར་ཝི་སོ ཙ, ནེ་ཝཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ན གྷོ་ར་ཝི་སོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཝི་སཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ཨ་གྒི ཝི་ཡ སཱི་གྷཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི མ་ཎི་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཾ ཝི་ཡ, མ་ནྟཾ པ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན པ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ནོ གྷོ་ར་ཝི་སོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཝི་སཾ ས་ཎི་ཀཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཨ་ཡཾ སཱི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཀ་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཾ ཝི་ཡ, དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་པི ཀ་ཎྞ་པི་ཊྛི་ཁ་ནྡྷ་པི་ཊྛི་ཀཱ་དཱི་སུ ག་ཎྜ་པི་ལ༹་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, མ་ནྟ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཱ་སུ སཱི་གྷཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ གྷོ་ར་ཝི་སོ ནོ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཝི་སཾ སཱི་གྷཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, ན སཱི་གྷཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ཨ་ནེ་ལ༹་ཀ་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ཙེ་ཝ གྷོ་ར་ཝི་སོ ཙ. ཡ་སྶ པ་ན ཝི་སཾ མ་ནྡཾ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་མྤི སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ནཱི་ལ་ས་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ ནེ་ཝཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ན གྷོ་ར་ཝི་སོ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ ད་ཊྛ་ཝི་སཱ་ད་ཡོ པཱུ་ཏི་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཙ ད་ཊྛ་ཝི་སཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི.
ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ཎྜ་ཛཱ ནཱ་གཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༣.༣༤༢-༣༤༤) ཡོ་ནི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཚ་པ་ཎྞཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ ཛ་ལ་ཛཱ་ཐ་ལ་ཛཱ་ཏི དྭི་གུ་ཎི་ཏཱ དྭཱ་ད་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ ཀཱ་མ་རཱུ་པ་ཨ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྭི་གུ་ཎི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ ཧོ་ནྟི. པུ་ན ག་ཏ་མ་གྒ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ སཾ་ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ ཀ་ཊྛ་མུ་ཁཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨེ་ཏེ ག་ཧི་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱཏི ཨཱ་སི་ཏྟ་ཝི་སཱ་ཏི་པི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ, ཨ་སི་ཏ་ཝི་སཱ་ཏི་པི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ, ཨ་སི་ས་དི་ས་ཝི་སཱ་ཏི་པི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ. ཨཱ་སི་ཏྟ་ཝི་སཱཏི ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡེ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋ་པི་ཏ་ཝི་སཱ, པ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རེ ཙ ཨཱ་སི་ཉྩ་ན་ཝི་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་སི་ཏ་ཝི་སཱཏི ཡཾ ཡཾ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏཾ ཝི་ས་མེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་སི་ཏཾ ཝི་སཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ. ཨ་སི་ས་དི་ས་ཝི་སཱཏི ཨ་སི་ཝི་ཡ ཏི་ཁི་ཎཾ པ་ར་མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཝི་སཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ཏེ་ཛཱ བ་ལ་ཝ་ཏེ་ཛཱ. གྷོ་ར་ཝི་སཱཏི དུ་ནྣི་མྨ་དྡ་ན་ཝི་སཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུནྟི པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ. རཱ་ཛཱ་ནོ ཧི ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཙོ་རེ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཌཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶཱ་མ, ན་ག་རཱུ་པ་རོ་དྷ་ཀཱ་ལེ པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཏཾ ཁི་པི་སྶཱ་མ, པ་ར་བ་ལཾ ནི་མྨ་དྡེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཌཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱུ་ནཾ ཝ་སཾ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ མ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ ཛ་གྒཱ་པེ་ནྟི. ཏེ ཡཾ ཙོ་རཾ ས་ཧ་སཱ་ཝ མཱ་རེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་ཙྪ་ནྟཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ཨི་མེ ཏེ ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ. སཾ་ཝེ་སེ་ཏ་བྦཱཏི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱཏི ཀ་ཊྛ་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཡོ ཀོ་ཙི. ཡཾ ཏེ ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཀི་ར པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཡཾ ཝོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པེ་ལཱ༹་སུ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་མཱུ་ལེ ཕ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་སཱུ་ཏི ཀ་རོ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་པ་རོ ཝཱ་མ་པཱ་དཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་མཱུ་ལེ ཕ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་སཱུ་ཏི ཀ་རོ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི, ཏ་ཏི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་མཱུ་ལེ ཕ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་སཱུ་ཏི ཀ་རོ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི, ཙ་ཏུ་ཏྠོ པི་ཊྛི་བྷཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མུ་དྡྷ་ནི ཕ་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སུ་སཱུ་ཏི ཀ་རོ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི.
ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་སུ ས་རཱི་ར་ཊྛ་ཀེ་སུ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀ་པུ་རི་སོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཏེ, བྷོ པུ་རི་ས, ལ་དྡྷ’’ནྟི, པུ་ཙྪི. ཏ་ཏོ ཏེ་ན ‘‘ཨི་མེ མེ, བྷོ, ཧ་ཏྠེ་སུ ཧ་ཏྠ་ཀ་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ བཱ་ཧཱ་སུ ཀེ་ཡཱུ་རཾ ཝི་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཀུ་ཙྪི་ཝེ་ཋ་ན་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞེ་སུ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ ག་ལེ མུ་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཡོ ཝི་ཡ སཱི་སེ སཱི་ས་པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀེ་ཙི ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་སེ་སཱ ར་ཉྙཱ དི་ནྣཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙི་ཏྠ ‘ར་ཉྙཱ མེ ཏུ་ཊྛེ་ནེ་ཏཾ པ་སཱ་དྷ་ནཾ དི་ནྣ’ནྟི. ཏྭཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱི ཙོ་རོ, ཨི་མེ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ཧཱ དུ་པྤ་ཊི་ཛ་གྒི་ཡཱ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨེ་ཀོ ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨེ་ཀོ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨེ་ཀོ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཏེ་སུ ཡ་སྶེ་ཝ ཨི་ཙྪཱ ན པཱུ་ར་ཏི, སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཌཾ་སི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀོ་ཙི སོ་ཏྠི་མ་གྒོ་ཏི? ཨཱ་མ, རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནཾ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཏེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ པ་མཱ་ད་ཀྑ་ཎཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧི ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ དི་སྭཱ, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཕ་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ས་ཡི་ཏཱ་སཱི་ཝི་ས་སྶ ས་རཱི་རཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ཎི་ཀཾ ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་སེ་པི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ དི་ནྣོ’’ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ…པེ… པ་ལཱ་ཡེ་ཐཱཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་སྨིཾ པ་ན པུ་རི་སེ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟེ རཱ་ཛཱ ‘‘པ་ལཱ་ཏོ སོ པུ་རི་སོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ པ་ཉྩ ཛ་ནེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་ཡྻ. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཙ་རཱ པུ་རི་སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻུཾ. སོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡེ་ཐ. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཚ་ཊྛོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ཝ་དྷ་ཀོཏི ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཏེ ཝ་ཉྩེ་ནྟོ པ་ལཱ་ཡི, ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྩ་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ སོ ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ཨུ་པ་ལཱ་ལ༹་ནཱ་ཡ པ་ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏོ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ས་ནྠ་ཝཾ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རཾ ཝ་དྷ་ཀ་མ་སྶ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ་ན ར་ཉྙཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པེ་སི་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ཝ་དྷ་ཀོ.
སོ པ་སྶེ་ཡྻ སུ་ཉྙཾ གཱ་མནྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་དཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ པ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཀེ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ ཚ་ཊྛ་ཉྩ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རཾ ཝ་དྷ་ཀཾ ‘‘ནི་ཝ་ཏྟ བྷོ, མཱ པ་ལཱ་ཡི, པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ སུ་ཁཾ ཝ་སི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ, བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟོ པ་ཙྩ་ནྟ་ར་ཊྛེ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཚ་ཀུ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙཾ གཱ་མཾ པ་སྶེ་ཡྻ. རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱཏི དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. ཏུ་ཙྪ་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཀནྟི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་མ་སེ་ཡྻཱཏི ‘‘ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པི་ཝི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཾ ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་མ་སེ་ཡྻ.
ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུནྟི ཚ་ནྣཾ གྷ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་གྷ་རེ་པི ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་ངྐ་ཕ་ལ་ཀཾ ཨ་ཏྠ་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་དྷ ཏཱ་ཝ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣཾ མ་ནྡ་མ་ནྡེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན བཱི་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི སུ་ཁཾ ས་ནྟ་ཏོ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ, ཏ་མེ་ནཾ པུ་རི་སཾ ཀེ་ཙི་དེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀཱ བ་ཧི པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་མྦྷོ པུ་རི་སཱཏི ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, ཨི་དཱ་ནི. ཙོ་རཱ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱཏི ‘‘ཡ་དེ་ཝེ་ཏྠ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, ཏཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མ ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ ཚ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རཱ.
ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝནྟི ག་མྦྷཱི་རཾ པུ་ཐུ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ. ག་མྦྷཱི་ར་མྤི ཧི ཨ་པུ་ཐུ་ལཾ, པུ་ཐུ་ལཾ ཝཱ ཨ་ག་མྦྷཱི་རཾ, ན ཨ་ཎྞ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་མྤ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ པུ་ཐུ་ལ་ཉྩ, ཏ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་དྷ་ཀཱ་ནཾ ཚ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་ར་སྶ ཚ་ནྣ་ཉྩ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ. ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཁེ་མ་ཉྩ ནི་བྦྷ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཙི་ཏྲ་ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཝ་རཾ བ་ཧྭ་ནྣ་པཱ་ནཾ དེ་ཝ་ན་ག་ར་ས་དི་སཾ. ན ཙ་སྶ ནཱ་ཝཱ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱིཏི ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཋ་པི་ཏཱ ཙ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི ནཱ་ཝཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱཏི རུ་ཀྑ་སེ་ཏུ-ཛ་ངྒྷ་སེ་ཏུ-ས་ཀ་ཊ་སེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ན ཁོ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. ཀ་སྨཱ ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི ཨཱ་ཧ? ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ བཱ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, དེ་ས་ནཾ ཝཱ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུ་མྤི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟི་ཎྞེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ‘‘ན ལ་དྡྷོ ཝ་ཏཱ་སི ཨ་མྷེ་ཧི, ཨ་ཛྫ ཏེ མུ་རུ་མུ་རཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་མ’’. པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ‘‘ན ལ་དྡྷོ ཝ་ཏཱ་སི ཨ་མྷེ་ཧི, ཨ་ཛྫ ཏེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏཱ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ’’. ཚ་ཊྛོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ‘‘ན ལ་དྡྷོ ཝ་ཏཱ་སི མ་ཡཱ, ཨ་ཛྫ ཏེ ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ, སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཾ’’. ཚ ཙོ་རཱ ‘‘ན ལ་དྡྷོ ཝ་ཏཱ་སི ཨ་མྷེ་ཧི, ཨ་ཛྫ ཏེ ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཀོ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་ཏོ ག་ནྟུ་མྤི ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སུ་སྶི་ཏྭཱ མ་རེ་ཡྻུཾ.
ཨུ་པ་མཱ ཁོ མྱཱ་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧི ཀ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, རཱ་ཛཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཝི་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ར་ཉྙོ ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ པ་ཊི་ཙྪཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་མྨུ་ནཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དི་ནྣ་ཀཱ་ལོ. ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ པ་མཱ་ད་ཀྑ་ཎེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཝི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡཾ ཏེ ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘‘པ་ལཱ་ཡ་སྶཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ ཝི་ར་ཛྫ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཏོ པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶ་སཱི’’ཏི ཀ་ཐི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ པ་མཱ་ད་ཀྑ་ཎེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཝི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་སཱི་ཝི་སེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་པ་ལཱ་ཡ་ནེ་ན པ་ལཱ་ཡ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣེ་ཏཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐཱ ཙ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ཊྛ་མུ་ཁ་ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ད་ཊྛ་བྦཱ, པཱུ་ཏི་མུ་ཁ་ཨ་གྒི་མུ་ཁ་ས་ཏྠ་མུ་ཁཱ ཝི་ཡ སེ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཐ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ནཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙ པཱུ་ཏི་མུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ད་ཊྛ་སྶ པ་གྒྷ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཙ ཚི་ཛྫ་ཏི ཙ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ནཱ་པཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
‘‘པ་ཏྠ་དྡྷོ བྷ་ཝ་ཏཱི ཀཱ་ཡོ, ད་ཊྛོ ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ་ན ཝཱ;
པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ན, ཧོ་ཏི ཀ་ཊྛ་མུ་ཁེ་ཝ སོ.
‘‘པཱུ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝ་ཏཱི ཀཱ་ཡོ, ད་ཊྛོ པཱུ་ཏི་མུ་ཁེ་ན ཝཱ;
ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ན, ཧོ་ཏི པཱུ་ཏི་མུ་ཁེ་ཝ སོ.
‘‘ས་ནྟ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏཱི ཀཱ་ཡོ, ད་ཊྛོ ཨ་གྒི་མུ་ཁེ་ན ཝཱ;
ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ན, ཧོ་ཏི ཨ་གྒི་མུ་ཁེ་ཝ སོ.
‘‘ས་ཉྪི་ནྣོ བྷ་ཝ་ཏཱི ཀཱ་ཡོ, ད་ཊྛོ ས་ཏྠ་མུ་ཁེ་ན ཝཱ;
ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཀོ་པེ་ན, ཧོ་ཏི ས་ཏྠ་མུ་ཁེ་ཝ སོ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་དི་ས་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ ཝི་ས་ཝེ་ག་ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ན་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ དུ་རཱ་ས་ད་ཏོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཀཱ་རི་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་དོ་སཱུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ན་ཉྷི ཝ་མྨི་ཀོ ཨཱ་ས་ཡོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ས་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཡ་ཝ་མྨི་ཀོ ཨཱ་ས་ཡོ. ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ན་ཉྩ རུ་ཀྑ་སུ་སི་ར་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ག་ཧ་ན་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཨཱ་ས་ཡོ. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཏེ ཝ་ས་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཡ་སུ་སི་རཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཧ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་ས་ཝེ་ག་ཝི་ཀཱ་ར་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཧི ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཊྛ་མུ་ཁཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཝི་ས་ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛྫ་མཱ་ནོ ད་ཊྛ་ཝི་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི་པི པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཝེ་ག་ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ན་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ ག་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཉྩ ཨ་ན་ཏྠེ ག་ཎྷ་ནྟི – དུ་གྒ་ནྡྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, བྱཱ་དྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཝི་སཾ ག་ཎྷ་ནྟི, མ་ར་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི་པི ག་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཉྩ ཨ་ན་ཏྠེ ག་ཎྷ་ནྟི – དུ་གྒ་ནྡྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, བྱཱ་དྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཛ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི, མ་ར་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཡེ་ཀེ་ཙི ས་པྤཾ ག་ཎྷ་ནྟི, མཱི་ལ༹ྷ་ལི་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཝི་སཾ;
པ་ཉྩ ག་ཎྷ་ནྟུ་ན་ཏྠཱ་ནི, ལོ་ཀེ ས་པྤཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནོ.
‘‘དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཨ་སུ་ཙིཾ བྱཱ་དྷིཾ, ཝི་སཾ མ་ར་ཎ་པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་ན་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི པ་ཉྩེ་ཏེ, མཱི་ལ༹ྷ་ལི་ཏྟེ བྷུ་ཛ་ངྒ་མེ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ;
པ་ཉྩ ག་ཎྷ་ནྟུ་ན་ཏྠཱ་ནི, བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནོ.
‘‘དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཨ་སུ་ཙིཾ བྱཱ་དྷིཾ, ཛ་རཾ མ་ར་ཎ་པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་ན་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི པ་ཉྩེ་ཏེ, མཱི་ལ༹ྷ་ལི་ཏྟེ་ཝ པ་ནྣ་གེ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོཏི ཏེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨེ་ཀོ ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨ་པ་རོ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨིཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཨ་ཉྙོ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏེ་སུ ཡ་སྶ ཡ་སྶེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ན པཱུ་ར་ཏི, སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཌཾ་སི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ཧི བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏ་རཱ་ནི. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་པྤ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ བྷེ་ས་ཛྫེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨ་པ་རཱ ཀུ་པྤ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་རུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དུ་རཱ་ས་ད་ཏོཏི དུ་རཱ་ས་དཱ ཧི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ, གེ་ཧ་སྶ པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ དི་སྭཱ པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གེ དི་སྭཱ པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ་ན, གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ དི་སྭཱ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ག་བྦྷེ དི་སྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏ་ཏོ་པི དུ་རཱ་ས་ད་ཏ་རཱ་ནི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཧི ཀུ་ཊྛ་རོ་གེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་དཱི་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟི, ས་རཱི་རཾ ས་མྥུ་ཊ་ཏི ནཱི་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི, ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨུ་བྦཱ་ཧ་ཏི. ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨ་ཀྐོ་ས་མཱ་ན་མྤི པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ན་མྤི ནེ་ཝ རོ་ས་ཝ་སེ་ན, ན ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ནཱ་སི་ཀཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཁེ་ལ༹ཾ པཱ་ཏེ་ནྟཱ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ནཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི བྷ་ག་ནྡ་ར་ཀུ་ཙྪི་རོ་ག་ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་དཱི་ནཾ བཱི་བྷ་ཙྪ་ཛེ་གུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ན་ཉྩ རོ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་རཱ་ས་ད་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏ་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཧི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ཧོ་ནྟི, ནྷཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི བྷོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པེ་ལཱ༹་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ཨོ་ཏཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཝེ་ས་ནྟི. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཾ ཌཾ་སི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི. ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ཧི་པི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏ་རཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, སཱི་ཏེ་ན ཝཱ ཨུ་ཎྷེ་ན ཝཱ ནི་མྨ་ལེ་ན ཛ་ལེ་ན ནྷཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི་པི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི་པི མུ་དུ་ཝ་ཏྠ་མུ་དུ་ས་ཡ་ན་མུ་དུ་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི་པི, ཝ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི་པི, ཝ་ར་པཱ་ནཾ པཱ་ཡཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི་པི ཨོ་ཏཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཝེ་ས་ནྟི. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀུ་པྤི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏ་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཝི་སེ་ས་ཀཱ་རི་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཝེ་སྶོ ཝཱ སུ་དྡོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཝི་སེ་སཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཌཾ་སི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི་པི ‘‘ཨ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཝེ་སྶོ ཝཱ སུ་དྡོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ནི་གྒུ་ཎོ ཝཱ ས་གུ་ཎོ ཝཱ’’ཏི ཝི་སེ་སཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཡ་དི ཧི ནེ་སཾ ‘‘ཨ་ཡཾ གུ་ཎ་ཝཱ’’ཏི ལ་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ལ་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨ་ཡཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨ་ཡཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ལ་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་སུ ལ་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ནི་གྒུ་ཎོ དཱ་རུ་ཎོ ཐ་དྡྷོ’’ཏི བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ནི་གྒུ་ཎ་ཐ་དྡྷ་དཱ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་གྒ་སྶ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཚ་ནྣཾ ཝཱ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ བྷཱ་ཡེ་ཡྻུཾ, ན ཙ ལ་ཛྫ་ནྟི ན ཙ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་པྤི་ཏྭཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཀཱ་རི་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ན་ནྟ་དོ་སཱུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ན་ཉྷི དོ་སཱུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏེ ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི ཁུ་ཛྫ་མྤི པཱི་ཋ་ས་པྤི་མྤི ཨེ་ཀ་པ་ཀྑ་ལ་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟི. བྷཱུ་ཏཱ་ནི་པི ཀུ་པྤི་ཏཱ་ནི ན ཀཱ་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་སུ ན ཀི་ཉྩི ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨེ་ཏེ་སཾ དོ་སཱུ་པ་དྡ་ཝོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནྟ་དོ་སཱུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ.
པ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ཏི ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཁ་ནྡྷཱ ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྩ ཝ་དྷེ་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ ས་ནྟེ་སུ ཝ་དྷོ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀ་ཐཾ? རཱུ་པཾ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་མྤི ཝ་དྷེ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་མྤི, ཏ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་མྤི ཝ་དྷེ་ཏི རཱུ་པ་མྤི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ ཝ་དྷེ་ཏི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་མྤི ཝ་དྷེ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཝ་དྷེ་ཏི. ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པཾ རཱུ་པ་མྤི ཝ་དྷེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་དྷེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་དྷ་ཀཱ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ཝ་དྷོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་དྷ་ཀཱ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ, རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཝཱ རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ ཏ་མྤི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ.
ཚ་ཊྛོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ཝ་དྷ་ཀོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་ཝ་དྷ་ཀ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ པ་ཉྙཱ་སི་ར་པཱ་ཏ་ན་ཏོ ཙ ཡོ་ནི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏོ ཙ. ཀ་ཐཾ? ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལོ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་སཱི་སཾ པ་ཏི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་སི་ར་པཱ་ཏ་ན་ཏོ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན་ནྡཱི་རཱ་གོ པ་ནེ་ས ཨ་ཎྜ་ཛཱ་དི་བྷེ་དཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཡོ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཏ་སྶ ཡོ་ནི་ཨུ་པ་ག་མ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི མ་ཧཱ་བྷ་ཡཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ནི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏོ་པི་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་ཝ་དྷ་ཀ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་ཏི ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་ཉྷི ན་ནྡཱི་རཱ་གོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཚ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ སུ་ཉྙ་གཱ་མེ་ན ས་དི་ས་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡོ – ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ཚ ཙོ་རཱ ཚ་ཀུ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ གཱ་མེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ‘‘མ་མ’’ནྟི ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཀི་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ‘‘ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ནཱ་མ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཉྩཱ་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ, ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རེ་ཧི ས་དི་ས་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཙོ་རཱ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སཱུཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཙོ་རེ་སུ གཱ་མཾ ཧ་ན་ནྟེ་སུ པ་ཉྩ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཙོ་རཱ ཏཱ་ཝ གཱ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཊ་ཀ་ཊ་ས་དྡཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ཎྜ་ཀ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ པ་ཧཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏ་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སེ པ་ན ཨ་རོ་ག་ཛ་ནེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དཱ་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རཱ་ནཾ གཱ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཝི་ཡ. ཏ་ངྑ་ཎེ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ, བྷ་ཎྜ་ཀ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཧཱ་ར་ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཧཱ་རཾ ལ་དྡྷཱ པ་ན པ་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛ་ན་སྶ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ དཱ་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ལ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སཱི་ལ་མ་ཧཱ་སཱི་ལཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ. ཏ་ཏྲ་སྶ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པོ་སེ་ནྟ་སྶ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ.
ཨི་མཱ་ནི་པི བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏེ་སཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, ལ་ཧུ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཧུ་ཏཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མི་དཾ ས་བྦ་མྤི བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ’’ནྟི. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨོ་གྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཊྛོ ཨོ་གྷ་ཊྛོ. ཨེ་ཏེ ཧི ‘‘སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྨཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟེ་ན ཏ་རི་ཏ་བྦཱ, ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ དུ་རུ་ཏྟ་རཱ. ཨི་མི་ནཱ དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨོ་གྷཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཧི ཨེ་ཏེ ཨེ་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝཱ་ཏི. སེ་སཾ ན་ནྡཱི་རཱ་གེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི, ས་ཀྐཱ་ཡོ་པི ཧི ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝ་སྶ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་དཱི་ཧི སཱ་ས་ངྐོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ, སོ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཀྐཱ་ཡོ ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཏེ ཙ ས་མཱ་ས་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝ་སྶ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་ཡཱ་མ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡ་ནྟི ག་ཎྷི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོཏི ཏ་རི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སཱ་ས་ངྐ་ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཋི་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ན ནཱ་ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷོ་ཝ བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཎྞ་ཝཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ‘‘ཏ་རུ་ཎོ ཏཱ་ཝ་མྷི, མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་པ་ཉྩོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལཾ ཨ་པ་ཏྭཱ་པི ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ནེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀུ་ལློ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པཱ་རི་པཱུ་རི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་ཎྛ་པཱ་དོ ཧི ཁ་ཉྫ་པཱ་དོ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀཱ་ད་ཡོ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མི་མ་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ སཱི་ལ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཧ་ཏྠ་སྶ ཙ པཱ་རི་པཱུ་རི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་སྶ་དྡྷོ སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་སྶ་དྡ་ཧ་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ་པི དུ་བྦ་ལོ བྱཱ་དྷི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ཝཱ ས་དྡྷོ་པི ཨ་ལ་སོ ཀུ་སཱི་ཏོ ཨི་མཾ མ་གྒ་ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ བ་ནྡྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ སོ པུ་རི་སོ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་ཏྠ་རི་ཏ་བྦོ’’ཏི མཱ་ན་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གི་ནཱ་པི ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀི་ལེ་ས་ཎྞ་ཝཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི མཱ་ན་སཾ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ ཙ སོ པུ་རི་སོ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ ཏ་ར་ནྟོ གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ་མྷི, ཨ་ཉྙེ ཏ་ཡོ སེ་སཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པ་ར་མྤི གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘དྭེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ་མྷི, དྭེ སེ་སཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པ་ར་མྤི གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ་མྷི, ཨེ་ཀོ སེ་སོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མེ ཀོ་ཊྛ་སཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཀུ་ལླཾ པཱ་དེ་ན ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཎྞ་ཝཾ ཏ་ར་ནྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ ཏ་རི་ཏྭཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རེ ཕ་ལེ ཋི་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ མེ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ པ་ཧཱི་ནོ, ཨི་ཏ་རེ ཏ་ཡོ སེ་སཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ ཏ་རི་ཏྭཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རེ ཕ་ལེ ཋི་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ, ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ མེ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཨི་ཏ་རེ དྭེ སེ་སཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ ཏ་རི་ཏྭཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རེ ཕ་ལེ ཋི་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ མེ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཨེ་ཀོ སེ་སོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ ཏ་རི་ཏྭཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རེ ཕ་ལེ ཋི་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ མེ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ སོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཀུ་ལླཾ སོ་ཏེ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ ཋི་ཏོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཏ་མྷི ཨ་ན་ཏྠེ་ན མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ཉྙེ་སུ ཝཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཏ་མྷི ཨ་ན་ཏྠེ་ན མུ་ཏྟོ’’ཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨི་དཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་ན ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟེ་ནཱ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏྠ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི བཱ་ཧི་རཱ་ནི པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ནྣ་ར་ས སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱ་ནི ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཏི ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷཱ ས་ཀྐཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ་ནྟི ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ཏ་སྶ ན་ནྡཱི་རཱ་གོ ཀཱ་མོ་གྷོ བྷ་ཝོ་གྷོ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ ས་ཀྐཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཙྩ་ཡཱ. ཨི་ཏི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི ནཱ་མ. ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡྻཱ་ན་མུ་ཁཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ དི་ཊྛོ་གྷོ ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོ ས་ཀྐཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སོ་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ན་ནྡཱི་རཱ་གོ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ ཀཱ་མོ་གྷོ བྷ་ཝོ་གྷོ ས་ཀྐཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སོ་ཏི ཨི་དཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. ཏ་ཏྠ དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཊྚཾ, དྭེ ཝི་ཝ་ཊྚཾ, དྭེ ལོ་ཀི་ཡཱ་ནི, དྭེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཊྛི་ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སུ་ཏྟཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ.
༢. ར་ཐོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༩. དུ་ཏི་ཡེ སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་བ་ཧུ་ལོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁ་ཉྩེ་ཝ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ བ་ཧུ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་བ་ཧུ་ལོ. ཡོ་ནི ཙ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོཏི ར་ཐ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་རི་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་པ་ཏོ་དོ. ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀནྟི ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཡཾ ཡཾ ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱ་རེ་ཡྻཱཏི པེ་སེ་ཡྻ. པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཨཱ་ར་ཀྑཱ་ཡཱཏི ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. སཾ་ཡ་མཱ་ཡཱཏི ཝེ་ག་ནི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ད་མཱ་ཡཱཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ སཱ་ར་ཐི་ནོ ཨ་ད་ནྟེ སི་ནྡྷ་ཝེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝི་ས་མ་མ་གྒེ་ན ར་ཐཾ པེ་སེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཀྐཱ་ནི་པི བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཀྑོ་པི སི་ནྡྷ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཁུ་རཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ན ཙ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏེ་ན ག་མ་ནེ་ན སཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷི་ཀྑུ ན ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ ས་མ་ཎ་ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཚེ་ཀོ སཱ་ར་ཐི ད་ནྟེ སི་ནྡྷ་ཝེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ར་ཐཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ར་སྨི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ, སི་ནྡྷ་ཝཱ་ནཾ ཁུ་རེ་སུ ས་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, པ་ཏོ་དཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནེ ཀ་ཏྭཱ, པེ་སེ་ནྟོ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏེ་ན ག་མ་ནེ་ན སཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ ས་མ་ཎ་ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ས་ཙེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུཏི བྷོ་ཛ་ན་མྷི པ་མཱ་ཎ་ཉྙཱུ. ཏ་ཏྠ དྭེ པ་མཱ་ཎཱ་ནི – པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་མཱ་ཎ་ཉྩ པ་རི་བྷོ་ག་པ་མཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་མཱ་ཎེ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི བྷི་ཀྑུ ས་ཙེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ བ་ཧུ་ཀོ ཧོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་པྤཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨ་པྤོ, དཱ་ཡ་ཀོ བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ་པི བ་ཧུ, དཱ་ཡ་ཀོ་པི བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཉ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ཏི དྷ་མྨི་ཀ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ.
ར་ཉྙོ ཀི་ར པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི གུ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘མ་ནཱ་པོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཡྻེ་ཧི ཝི་ནཱ ན ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷེ་རི་ཡཱ པ་ཧ་ཊཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋི་ཏོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ར་ཉྙོ ནཱ་མ དཱ་ནེ པ་ཏྟ་པཱུ་རོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཝ དེ་ཧི, ས་ཙེ ཀོ་ཙི མ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཋི་ཏོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ‘‘མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ གུ་ལ༹ཾ ག་ཎྷ་ནྟེ དི་སྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ཧ, ‘‘ན་ཏྠི ཏེ གུ་ལེ༹་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠཱི’’ཏི. སཱ་མ་ཎེ་ར མ་ཡཾ མ་གྒ་ཀི་ལ་ནྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཀ་པི་ཊྛ་ཕ་ལ་མ་ཏྟེ་ན པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠོ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཐཱ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་སྶ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ག་ཧ་ཎ་མཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཙཱ་ལེ་སི. ཏཱ་ཏ སཱ་མ་ཎེ་ར, རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ དཱ་ནེ བྷཱ་ཛ་ན་པཱུ་ར་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཐཱ་ལ་ཀ་པཱུ་རཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི. ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ་ཏི.
རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ བྷོ སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི? ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ. ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི, སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ, བ་ཧུཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ, ‘‘ཨཱ་ནཱི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཝ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀོ, ཨ་ཛྫཱ་པི་སྶ མུ་ཁ་ཏོ ཁཱི་ར་ག་ནྡྷོ ན མུ་ཙྩ་ཏི, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་ཊེ ཝཱ ཀུ་ཊུ་མྦེ ཝཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སྭེ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ་ཏི ན ཝ་ད་ཏི, ས་ཀྐཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ‘‘བྷོ, པ་ས་ནྣོ་མྷི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་གྷཾ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི.
སོ་ཡེ་ཝ པ་ན རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏི་ཏྟི་ར་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ཨ་ངྒཱ་ར་པ་ཀྐཾ ཏི་ཏྟི་ར་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཏྟི་ར་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པི་པཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ཎྞེ་སུ པུ་བྦོ ས་ཎྛཱ་སི, སོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀོ་ཙི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀུ་པཱ་ས་ཀོ སཱི་ལ་ར་ཀྑ་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ, དེ་ཝ, ཨ་ཏྠི, ཏི་སྶོ ནཱ་མ སོ ཨ་ཁ་ཎྜ་སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, ཏི་སྶོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ དེ་ཝཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪཱ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ ཨེ་ཀཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ‘‘ག་ཙྪ ཏི་སྶཾ ཝ་དཱ་ཧི, ཨི་མཾ ཏཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝོ་ཙ. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ, བྷོ, ཨ་ཡཾ མ་ཏ་ཀོ ཨ་སྶ, ཡ་ཐཱ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་ཐཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
རཱ་ཛཱ པུ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷོ, རཱ་ཛུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་རི་ཡཾ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི, པུ་ན་པི སཱི་ལཾ ས་ཀྐཱ ས་མཱ་དཱ་ཏུཾ, པ་ཙེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཏི་སྶོ ཨ་ཝོ་ཙ, ‘‘བྷོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དྷུ་ཝཾ ཨེ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ, ནཱ་ཧཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ པུ་ན་པི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པུ་ཙྪི. ར་ཉྙོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ‘‘ཨ་ཡཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཾ ཀོ་པེ་ཏི, ག་ཙྪ་ཐེ་ཏ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཐཱ’’ཏི. ར་ཧོ ཙ པ་ན ནེ་སཾ ས་ཉྙ་མ་དཱ་སི – ‘‘ཨི་མཾ ས་ནྟ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཱ ནེ་ཏྭཱ སཱི་ས་མ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ ཏཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ཡཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་མ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཊཾ ཧ་ཏྠེ་སུ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. སོ ཏཾ ཧ་ད་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ, མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་མི, ཏ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཧཾ ག་ཎྷཱ་མི, ཏྭཾ ནི་བྦྷ་ཡོ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཀུ་ཀྐུ་ཊོ པ་ཀྑེ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝ་ཊ་རུ་ཀྑེ ནི་ལཱི་ཡི. ཏ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ ཨ་བྷ་ཡ་དི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་གི་རི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ.
རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, མ་ཡཱ ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་ཏོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏི་ཏྟི་ར་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི, ས་ཀྑི་སྶ་སི མེ ཏི་ཀོ་ཊི་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ནཱ་མ, དེ་ཝ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ ཋི་ཏོ ཨེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཏ་ཡོ ཏི་ཏྟི་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ནྟཾ དི་སྭཱ, དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ད་ཏྭཱ ཏི་ཏྟི་རེ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ, ཛཱི་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཨ་ངྒཱ་རེ་སུ སུ་པ་ཀྐེ པ་ཙི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ སི་རཱི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨེ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་ཧ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་རི་ཏྭཱ, ‘‘མཱ་དི་སོ ནཱ་མ པ་ཐ་ཝི་སྶ་རོ རཱ་ཛཱ ཏི་ཏྟི་ར་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ན ལ་བྷི, ཨ་པ་ཙྩ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཀུ་ཏོ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? མུ་ཁེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀྑ་ཎྜཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཚ་ཌྜེ་སི. ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ཧི པ་ཏི་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཎྷི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ ཏ་ཝ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཚ་ཌྜི་ཏ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ, ‘‘སེ་ས་ཀཾ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ངྒོ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཐེ་རོ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ པ་ཝེ་སེ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི ཐེ་ར་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ པཱ་ཝི་སི. ཐེ་རོ ‘‘ར་ཉྙཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པི་ཏ་བྷི་ཀྑུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་མ་ཛྫི. ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ་པི ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཏེ་སཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ཨ་དཾ་སུ. ཡཱ་གུ་ཡཱ པཱི་ཏཱ་ཡ རཱ་ཛཱ ཏི་ཏྟི་རེ ཨུ་པ་ནེ་སི. ཐེ་རོ ཨེ་ཀཾ ག་ཎྷི, ཨི་ཏ་རོ་པི ཨེ་ཀཾ ག་ཎྷི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ནུ་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཧ་ཏྠཾ པི་ད་ཧི, མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྠེ་རོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཐེ་རཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀུ་ལ་གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ཉྙཱ་སི ‘‘ན ཨེ་ས ར་ཉྙཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པི་ཏོ’’ཏི.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཝི་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་དཱ་པི ཡཱ་གུ་ཡཱ པཱི་ཏཱ་ཡ ཏི་ཏྟི་རེ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཐེ་རོ ཨེ་ཀཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཧ་ཏྠཾ པི་ད་ཧི, སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི པི་ད་ཧི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟོ ‘‘ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟེ ནི་སྶཱ་ཡ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཏི་ཏྟི་རེ ཁཱ་དི་ཏུཾ ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ མཾ་སེ ཁཱ་དི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཝ ཀ་ཎྞེ་ཧི པུ་བྦོ ནི་ཀྑ་མི. ཏ་ཏོ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘པ་ས་ནྣོ་སྨི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཊྛ ཏེ དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་ནི དེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ད་མྨཱི་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ནི ཨ་ཊྛ དེ་མཱི་ཏི. ཏཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ད་མྨཱི་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛ དེ་མཱི་ཏི. ཏཱ་ནི ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ད་མྨཱི་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛ དེ་མཱི་ཏི. ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛ དེ་མཱི་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པ་རི་བྷོ་ག་པ་མཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ‘‘ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི པ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་སྶེ་ཝ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ པ་རི་བྷོ་ག་པ་མཱ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཨི་ཏ་ར་མྤི པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ, པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ, སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ. པེ་ཏཱ ཧི ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཛ་ཊི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ ས་ཡ་ནྟི.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི ཨ་ནུ་པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཧི སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ དྭེ པུ་རི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ད་པ་ཙྪི་མ་པཱ་ད་ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི, དི་ཝ་ས་མྤི ས་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན ཨུ་ཏྲ་ས་ནྟོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱི་སཾ པ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི. ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ན་ཡི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ཏི, ན གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པ་ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ད’’ནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སེ་ཡྻཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ.
པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ, ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ, ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཝཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན ས་ངྒྷཾ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི.
ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀ་ཐཾ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་ཝ་ས་ཉྩེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟོ་པི མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ་ཝ དྷོ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ་ཝ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི, མ་ཉྩེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ་ཝ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཉཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ནྟི ན རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ནེ་ས ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ས་རཱི་རཾ ནི་དྡཱ་ཡ ས་མ་སྶཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ཏི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི, མ་ཉྩེ པ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ, ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་སུ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ དྷཱ་ཏཱུ་སུ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟཱི’’ཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཀ་མེ་ན ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ན ཝོ་སཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཱ་ནེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ.
༣. ཀུ་མྨོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༠. ཏ་ཏི་ཡེ ཀུ་མྨོཏི ཨ་ཊྛི་ཀུ་མྨོ. ཀ་ཙྪ་པོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནུ་ན་དཱི་ཏཱི་རེཏི ན་དི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཏཱི་རེ. གོ་ཙ་ར་པ་སུ་ཏོཏི ‘‘ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་སུ་ཏོ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ ཏ་ནྣི་བ་ནྡྷོ. ས་མོ་ད་ཧི་ཏྭཱཏི ས་མུ་གྒེ ཝི་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ས་ངྐ་སཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཙྪ་ཏི. ས་མོ་ད་ཧནྟི ས་མོ་ད་ཧ་ནྟོ ཋ་པེ་ནྟོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཀུ་མྨོ ཨ་ངྒཱ་ནི ས་ཀེ ཀ་པཱ་ལེ ས་མོ་ད་ཧ་ནྟོ སི་ངྒཱ་ལ་སྶ ཨོ་ཏཱ་རཾ ན དེ་ཏི, ན ཙ ནཾ སི་ངྒཱ་ལོ པ་ས་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ས་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་པཱ་ལེ ས་མོ་ད་ཧ་ནྟོ ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་སྶ ཨོ་ཏཱ་རཾ ན དེ་ཏི, ན ཙ ནཾ མཱ་རོ པ་ས་ཧ་ཏི.
ཨ་ནི་སྶི་ཏོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡེ་ཧི ཨ་ནི་སྶི་ཏོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཧེ་ཋ་ཡཱ་ནོཏི ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཉྩི པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ནཱུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ ཀ་ཉྩཱིཏི ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཉྩི པུ་གྒ་ལཾ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ན ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན, བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ས་ཎྷེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཕ་རུ་སེ་ན, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ དོ་ས་ནྟ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ལླུ་མྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི.
༤. པ་ཋ་མ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༡. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་དྡ་སཱཏི ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་དྡ་ས. ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏཾ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སུ་པ་རི་སུ་ཀྑཾ པཱ་ཝུ་སྶ་ཀེ མེ་གྷེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨུ་པླ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏཾ ཏེ་ན སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ སཱ་ས་ནེ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨ་མུཾ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ སོ་ཏ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་པ་རེ ས་མུ་དྡ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རེ ཨ་ཊྛ དོ་སེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྲ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨེ་ཀོ ཧི ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པ་བྦ་ཏ་ཏ་ལེ ཛཱ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཝ་ལླཱི་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏོ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝ་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ལཱ་ས་མཱ་ནོ སཱ་ག་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་ཎྞེ ཨཱུ་མི་པི་ཊྛེ སོ་བྷི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ བ་ཧི་མཱུ་ལོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨོ་ལ་མྦི་ནཱི་ཧི སཱ་ཁཱ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཕུ་ས་ཏི, བ་ཧི་མཱུ་ལ་ཏྟཱ པ་ན ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝ་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ལཱ་ས་མཱ་ནོ སཱ་ག་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་ཎྞེ ཨཱུ་མི་པི་ཊྛེ སོ་བྷི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ, ད་ལ༹ྷ་མཱུ་ལེ་ན པ་ན སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, བ་ཧི ཙ་སྶ ག་ཏཱ ཝ་ངྐ་སཱ་ཁཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ལླཱི་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷཱ, ཨ་ཡ་མྤི ད་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ཏྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝ་ལླཱི་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ…པེ… སོ་བྷི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཏྠ་ཊོ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ…པེ… ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ དྭི་ནྣཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ནི་ཁཱ་ཏོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཋི་ཏོ, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ དྭི་དྷཱ ཕཱ་ལེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎ་ནྟ་རེ སུ་ཊྛུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ…པེ… ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ཊྛཱ་ནེ ན་བྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ལླཱི་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷོ ཋི་ཏོ. ཨེ་ཀཾ དྭེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ཧོ་གྷེ ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཏེ་མེ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ན་བྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཏེ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ…པེ… ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ དཱི་པ་ཀེ ཛཱ་ཏོ མུ་དུ་ཀྑ་ནྡྷ་སཱ་ཁོ ཨོ་གྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀེ ག་ཏེ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ན་ཙྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ སཱ་ག་རོ ག་ངྒཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི, ‘‘བྷོ་ཏི ག་ངྒེ ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ས་ལ་ལ༹་སཱ་རཱ་དཱི་ནི ནཱ་ནཱ་དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་སི, དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ན ནཱ་ཧ་ར་སཱི’’ཏི. སུ་ལ་བྷོ ཨེ་ས, དེ་ཝ, པུ་ན་ཝཱ་རེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི. པུ་ན་ཝཱ་རེ ཏ་མྦ་ཝ་ཎྞེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨཱ་ལི་ངྒ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀེ ག་ཏེ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ན་ཙྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ…པེ… ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ པ་ཏི་ཏོ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་སེ་ཏུ ཝི་ཡ བ་ཧཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཛཱ་ཏོ, ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ཝེ་ལུ༹་ན་ལ༹་ཀ་ར་ཉྫ་ཀ་ཀུ་དྷཱ་ད་ཡོ ཨུ་པླ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གྒ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ ག་ཙྪཱ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ བྷི་ནྣ་མུ་ས་ལ་བྷི་ནྣ་སུ་པྤ་ཨ་ཧི་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ཀུ་ཎ་པཱ་ནི་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གྒ་ནྟི. མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་པི ནཾ ཨཱ་ས་ཛྫ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་ཀུ་མྦྷཱི་ལ་མ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཏི་རི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝ་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ལཱ་ས་མཱ་ནོ སཱ་ག་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་ཎྞེ ཨཱུ་མི་པི་ཊྛེ སོ་བྷི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དོ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ སོ་ཏ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་པ་རེ ས་མུ་དྡ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རེ ཨ་ཊྛ དོ་སེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་མུཾ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཐ་ལེ ཨུ་སྶཱི་དི་སྶ་ཏཱིཏི ཐ་ལཾ ནཱ་བྷི་རུ་ཧི་སྶ་ཏི. ན མ་ནུ་སྶ་གྒཱ་ཧོ ག་ཧེ་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི དི་སྭཱ, ཨུ་ལུ༹་མྤེ་ན ཏ་ར་མཱ་ནཱ ག་ནྟྭཱ, གོ་པཱ་ན་སཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ ན ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི. ན ཨ་མ་ནུ་སྶ་གྒཱ་ཧོ ག་ཧེ་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘མ་ཧ་གྒྷོ ཨ་ཡཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རོ, ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ནཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ན ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ས་དྡྷིཾ བཱ་ཧི་རེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དོ་སེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ག་ངྒཱ་ཡ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པ་བྦ་ཏ་ཏ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཧི ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་ཉྷི སཱ་ས་ན་སྶ དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ བ་ཧི་མཱུ་ལོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཙྪི་ནྣ་གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནོ ས་མ་ཎ་ཀུ་ཊི་མྦི་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་ནི་བ་དྡྷཾ, ‘ས་མ་ཎོ་མྷཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟོ་ཝ གི་ཧཱི ཧོ་ཏི, ‘གི་ཧཱི་མྷཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟོ་ཝ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཀོ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ་པི གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. མ་ཧ་ལླ་ཀ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ཉྩ ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶ ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟ་ཙྪི་ནྣ་ཀཾ ཝཱ ཛི་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝཱ མ་ཎྜ་པོ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ་ནཱ་པི པུ་ཏྟ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན སོ དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཨ་སྶཱུ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟོ, ‘‘ཨ་ཏྠི མེ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ, ཀ་པྤ་ཏི ནུ ཁོ ཏཾ ཁཱ་ད་ནྟེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཀ་པྤ་ཏི, ནོ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠེ་ཏྠ དོ་སོ, ཀ་པྤ་ཏེ་ཏ’’ནྟི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ན་ཀེ ཀ་ཏི་པ་ཡེ དུ་བྦ་ཙེ དུ་རཱ་ཙཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ, སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ, གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ གཱ་མི་ཀེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཡོ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཡཾ ཀ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, མ་ཡཾ ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི? ཀིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ཀུ་དྡཱ་ལ-པི་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཁེ་ཏྟ་མ་རི་ཡཱ་ད་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་པྤ་ཀཱ་རཾ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞ་ཉྩེ་ཝ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ ཙ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ, ཧེ་མ་ནྟ་གི་མྷ་ཝ་སྶཱ་ནེ་སུ ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཏཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟོ ས་མ་ཎ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལ་མ་སྶ པ་ཉྩ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ་ན དཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨོ་ལ་མྦི་ནཱི་ཧི སཱ་ཁཱ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཕུ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཁོ རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ དེ་ཏི, གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ཡ བ་ཧི་མཱུ་ལ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ག་ངྒཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཛཱ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝ་ལླཱི་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷ་ཝ་ངྐ་སཱ་ཁཱ ཝི་ཡ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནོ བྷི་ནྣཱ་ཛཱི་ཝ་པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ་པི སཱ་རུ་པྤ་ཊྛཱ་ནེ པ་བྦ་ཛྫཾ ན ལ་བྷ་ཏི. པ་བྦ་ཛྫཱ ཧི ནཱ་མེ་སཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ས་དི་སཱ. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ ཡ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ཙཱ་རཾ སི་ཀྑ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་པི ཡེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སཱ་རུ་པྤ་ཊྛཱ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ མུ་ཎྜ་གྷ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཁ་ནྡྷེ པ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏི, དུ་བྦ་ཙ་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱ་ནཱ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ཏི, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་དཱ་ར་ཀེ་ཧི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
སོ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙེ་ཝ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ ས་ངྒྷ་བྷོ་གཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི ཨ་སུ་ཀ་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྒྷ་བྷོ་གོ, ཏུ་མྷེ ས་ངྒྷ་སྶ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ན དེ་ཐ, ན ཧི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཐ དཱ་ནི ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཀུ་དྡཱ་ལ-པི་ཊ་ཀཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ལཱ༹་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏི. ས་ངྒྷོ ‘‘ཨ་ཡཾ ད་ཧ་རོ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ, ཨི་མ་སྶ ས་ཏཾ ཝཱ དྭི་ས་ཏཾ ཝཱ དེ་ཐཱ’’ཏི དཱ་པེ་ཏི. ཨི་ཏི སོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཧི ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཧི བ་དྡྷོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་མི་ས་ཙ་ཀྑུཾ པ་ཙྩ་ཡ་ལོ་ལཾ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་ཛྫི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘བྷོ, ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ན པ་སྶ་ཐ? ཨེ་སོ ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་གུ་མ་ཏྠ་ཀེ ཡཱ་གུཾ, པཱུ་ཝ་མ་ཏྠ་ཀེ པཱུ་ཝཾ, བྷ་ཏྟ་མ་ཏྠ་ཀེ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་སྶ་ཊྛ་ས་བྦ་ཝ་ཏྟོ ཨུ་དྡེ་སཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ མ་ཉྩཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘བྷོ, ཏ་ཝ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ སོ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ར་ཉྫི་ཏོ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ‘ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ, ‘བྷོ, ཨི་མེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་སུ བྱཱ་ཝ་ཊཱ’ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀུ་སཱི་ཏོ ནཱ་མ ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཀུ་ཀུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀུ་སཱི་ཏོ ནཱ་མ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙཾ ཀ་པྤི་ཡེ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་མ་ཧ་གྒྷ་སཾ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ཎྜ་སུ་ན་ཁཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ སི་ངྒ་ཙྪི་ནྣཾ ཛ་ར་གྒ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི. སོ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
དྭི་ནྣཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ནི་ཁཱ་ཏ་མཱུ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ དི་ཊྛིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཧི ‘‘ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, བ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ, ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་རི་ཊྛོ ཝི་ཡ ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ ཙ ཝི་ཙ་ར་ཏི. པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ པ་ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ཧི བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. སོ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ན་བྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ལླཱི་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷོ ཋི་ཏོ ཨེ་ཀཾ དྭེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ཧོ་གྷེ ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཏེ་མ་ན་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟེ ཝ་ས་མཱ་ནོ དུ་ལླ་བྷ་ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ནོ ཙེ་ཝ དུ་ལླ་བྷ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཀཱ་ལེ མ་རི་ཙཾ ཝཱ ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ མུ་ཁེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་ནེ་ན མུ་ཁཾ པི་དྷཱ་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ལེ་ས་ཀ་པྤེ་ན ཀ་ཏ་ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀྐ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ད་སྶ་ན་སྶ དུ་ལླ་བྷ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱུ་པ་ག་ཕ་ལཱུ་པ་ག་རུ་ཀྑེ རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སེ་ནྟི.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་དི་ས་ཝི་ཧཱ་རཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ‘‘ཛ་ན་པ་དེ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཏེ དི་སྭཱ, ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ, པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཐེ་རོ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ, ཨ་སུ་ཀོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ, ཨ་སུ་ཀོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ, ཨ་སུ་ཀོ ཏེ་པི་ཊ་ཀོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཐེ་རེ ཀ་དཱ ལ་བྷི་སྶ་ཐ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ཧཱ་ར་མ་གྒཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ, ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ, མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི.
ནེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷེ་ཡེ་ཝ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. དི་ཝཱ་ཀ་ཐི་ཀོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀོ གྷ་ཊེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་མེ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ར་བྷཱ་ཎཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏ་མྤི སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ར་ཏྟི་ཀ་ཐི་ཀོ སཱ་ག་རཾ ཁོ་བྷེ་ནྟོ ཝི་ཡ ར་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏ་མྤི སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཙྩཱུ་ས་ཀ་ཐི་ཀོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་སི, ཏ་མྤི སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. པཱ་ཏོ་ཝ པ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ, ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, དི་ཝཱ་ཀ་ཐི་ཀོ ཀ་ཏ་རཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་སི, ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀོ ཀ་ཏ་རཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ བྷ་ཎི, ར་ཏྟི་ཀ་ཐི་ཀོ ཀ་ཏ་རཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་སི, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀ་ཐི་ཀོ ཀ་ཏ་རཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་སི, ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཀ་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ནཱ་མ ཀ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ནཱ་མ ཀ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨེ་ཀཾ དྭེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ད་སྶ་ན་ཉྩེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཉྩ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨོ་གྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཏེ་མི་ཏ་རུ་ཀྑ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཀྐ་མྨ དཱུ་རེ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ དཱི་པ་ཀེ ཛཱ་ཏོ མུ་དུ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ མ་དྷུ་ར་སྶ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཝེ་སྶ་ནྟ་རཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ, དུ་ལླ་བྷ་བྷི་ཀྑུ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ, ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་སཱ་དི་ཏ་ཧ་ད་ཡེ་ན ཛ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏེ ས་མྤ་ནྣ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཱ་བྷི་རཱ་མེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷཱ་ར་ཧཱ་ར་བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་སུ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་བ་ལོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏུཾ, ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མ, ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟི.
སོ ཏེ་སཾ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧི ‘‘ཨི་མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏ’’ནྟི པུ་ཊྛོ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ བོ་དྷི, ཨ་ཡཾ མ་ཎྜ་པོ, ཨི་དཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ, ཨེ་སཱ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ, ཨ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མོ ཏ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏོ. ཨི་མེ རུ་ཀྑེ རོ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཡཱ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཱ་བྷི་རཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་རི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, ཝ་ད་ཏི.
སོ སཱ་ཡཾ ཐེ་རུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ, ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ, ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙེ ས་མ་གྒཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཧ་མྤི ཙི་ར་ནི་ཝཱ་སེ་ན ཨི་དྷ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ག་ཙྪཱ་མི, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་མ་ཎེ་ར་ད་ཧ་རཱ མ་གྒ་ཀི་ལ་ནྟཱ, ཨ་ཛྫ ཝ་སི་ཏྭཱ སྭེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻོ བ་ཧཱུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཾ་སུ. ཐེ་རཱ ‘‘ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ, མ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟཱ.
གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ, ‘‘ཀུ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི? ཨེ་ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་ནྡི་ཊྛཱ ས་མྦྷ་ཏྟཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི? མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ པ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ་ཏི? ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི ཀ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཀཱ་རི་ཏཾ, ཀ་སྶ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ, ཀ་སྶ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ད་ཡོ ཀཱ་རི་ཏཱ, མ་ཡཾ མ་ངྒ་ལཱ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི? མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ཡིཾ་སུ. ད་ཧ་རོ ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ ཨ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི? ཐེ་རེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཐེ་རཱ་པི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ, ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙི་རཱ་ཡ་སི, དི་ཝཱ ཧོ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ སུ་ཁི་ཏཱ, ཨ་སུ་ཀ་གེ་ཧ་སྶ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་མཱུ་ལཾ ཋི་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏཾ, ཨ་སུ་ཀ་གེ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་མཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠི, ག་ཏ་སྶཱ་པི མེ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏུ་མྷེ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏྭཾ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
སོ ཐེ་རེ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་མྷི ན ག་ཏོ. ས་ཙེ ཨ་ག་མི་སྶཾ, ཀོ་ཙི, དེ་ཝ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ས་བྦེ་སཾ མ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཀཱ་ཡ་ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཐ མ་ཡཱ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ལ་དྡྷ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ཎཱ་ཏི, ‘‘ཏེ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་དྭེ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཨེ་ཀ་པི་ཊ་ཀ་དྭེ་པི་ཊ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ ཛཱ་ཏཱ ས་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་པི ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་པི ཙ་ར་ནྟི. ཡེ པ་ནེ་ཏྠ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ག་ཏཱ, ཏེ གྷ་ཊེ་ནྟཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཛཱ་ཏཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཛཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ག་མི་སྶཾ, མ་ཡ྄ཧ་མྤེ་སཱ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨི་མཾ པ་ན ཋཱ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་ཧཱི་ན་མྷཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ, ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཏྠ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནྟ་ར་སེ་ཏུ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ, བ་ཧཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཙ་ནྡོ་པ་མཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཧི ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ནི་སྶི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མ་ཉྫུ་སྶ་རོ ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏཱ་དི་ས་དི་སཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ད་ཧ་རཱ ‘‘དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ ས་མྨཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་དཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨ་ཧོ ས་པྤུ་རི་སོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
སོ ཀ་སྶ་ཙི ནི་དཱ་ན་མ་ཏྟཾ, ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐཾ, ཀ་སྶ་ཙི གཱ་ཐཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ཡ་པ་ཊྚ་ཀེ་ན ཨཱ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རེ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་དོ’’ཏི?, པུ་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རཱ – ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཀ་རཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་དོ’’ཏི. བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ, ཨུ་དྡྷ་ནེ པ་ན ཨ་གྒི་པི ན ཛ་ལ་ཏཱི་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཧི ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ན་སྶ་ནྟི, ན ཀོ་ཙི ས་ཎྛ་པེ་ཏཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ཧི དི་ནྣཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏེ ནཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི? ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཱ་དི་སེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ལ་དྡྷུ་ནྟི. བྷ་ནྟེ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ, ཨ་མྷེ པ་ཊི་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏུ་མྷེ མཾ ‘‘ས་ངྒྷ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཝི་ཧཱ་རུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཏཾ, ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ཧི པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི? ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་དྭཱ་རཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱ་ཏི.
སོ པཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ, ས་ནྣི་པཱ་ཏ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨ་སུ་ཀ་ཁེ་ཏྟེ བྷཱ་གོ ཀུ་ཧིཾ, ཨ་སུ་ཀ་ཁེ་ཏྟེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཀུ་ཧི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙ་སྶ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཡཱ་གུ་ཧ་ཏྠཱ པཱུ་ཝ་ཧ་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་གྷ་ཏཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལོ ཧོ་ཏི, པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་བྦི་ཛྫ ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
སོ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ བ་ཧཱུ་ནཾ དུ་བྦ་ཙ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱུ་རེ་ཏི. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀེ ཝ་ས་ནྟཱི’’ཏི, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ སཱ་ས་ནེ ཏི་རི་ཡཾ ནི་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ལླེ ནི་སི་ནྣོ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཨོ་སཱ་པི་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ཧི ཨི་མི་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠི, སོ མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཨི་དཱ་ནི ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཀྑུ-པ་ས་ནྣཾ, ཨ་ཧཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ་པི ཏི་མི་ར་ཀ་ཝཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཏ་པ་སཱ་དོ ‘‘ཨ་མ་ནཱ་པཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཀྑུ, མ་ཧ་ནྟ་མྤི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ་པི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ཎྞཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནྟོ པ་ན ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. སོ་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ན ‘‘མ་ནཱ་པཾ ཝ་ཏ མེ མ་ནོ, ཀི་ཉྩི ཝཱ་མ་ཏོ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘མ་ནེ་ན མེ ཙི་ནྟི་ཏ་ཙི་ནྟི་ཏ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ་པི, ‘‘དུ་ཙི་ནྟི་ཏ་ཙི་ནྟི་ཏ་སྶ མེ མ་ནོ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ་པི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་ཊྛེ པ་ན རཱུ་པེ རཱ་གཾ, ཨ་ནི་ཊྛེ པ་ཊི་གྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ལཾ པ་ཏྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་ཎྷ་ཐཱུ་ལ་ཝཱ་ལི་ཀཱ པི་ད་ཧ་ཏི, སོ པུ་ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན་ནྡཱི་རཱ་གེ་ན ཨཱ་བ་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་ཨ་པཱ་ཡེ་སུ པ་ཏི་ཏོ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑེ་ན པི་དྷཱི་ཡ་ཏི, སོ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པུ་ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨ་སྨི་མཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཧི ཐ་ལེ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ ཧེ་ཊྛཱ ག་ངྒོ་ད་ཀེ་ན ཙེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཝ་སྶེ་ན ཙ ཏེ་མེ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སེ་ཝཱ་ལ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ ‘‘པཱ་སཱ་ཎོ ནུ ཁོ ཨེ་ས ཁཱ་ཎུ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་སྨི་མཱ་ནེ་ན ཨུ་ནྣ་ཏོ པུ་གྒ་ལོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ, ཝེ་ཛྫ་ཊྛཱ་ནེ ཝེ་ཛྫོ, པི་སུ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ པི་སུ་ཎོ. སོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཏཱ་ཧི ཏཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ཉྩི སཱི་ལཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་སྨི་མཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཧི ཨཱ་ཝ་ཊྚེ པ་ཏི་ཏ་དཱ་རུ་ཁ་ནྡྷོ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཧ་ཏ་ས་མ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ཝ་ཊྚེ པ་ཏི་ཏ་པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དི་དུ་ཀྑེ་ཧི ཨཱ་ཧ་ཏ་ས་མ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ. ཨ་སུ་ཙཱིཏི ན སུ་ཙི. ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ‘‘ཨི་མ་སྶ མ་ཉྙེ ཨི་མ་སྶ མ་ཉྙེ ཨི་དཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ཧི ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ པ་རེ་སཾ ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ས་ར་ཏཱི་ཏི་པི ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ཏ་སྶ ཧི དྭེ ཏ་ཡོ ཛ་ནེ ཀ་ཐེ་ནྟེ དི་སྭཱ, ‘‘མ་མ དོ་སཾ མ་ཉྙེ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ས་ངྐ་སྶ་ར་ཏི དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ.
ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོཏི ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རེ ས་མ་ཎཱ’’ཏི ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ས་མ་ཎོ, ཨ་ཧ་མྤི ས་མ་ཎོ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏཱིཏི ཝ་ཀྐ་ཧ་ད་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀ་སྶ་པི གུ་ཎཱ་ནཾ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོཏི རཱ་གེ་ན ཏི་ནྟོ. ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཛཱ་ཏོ.
ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི གོ་ག་ཎཾ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ས་ཏྠཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏུ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཝ་ཙྪ་གི་དྡྷི་ནི་ཡོཏི ཝ་ཙྪེ་སུ ས་སྣེ་ཧཱ ཐ་ནེ་ཧི ཁཱི་རཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ཧི ཝ་ཙྪ་ཀ་སྣེ་ཧེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ག་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཧེ་ཝཱཏི ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ. གཱ་ཝཱི་སུ ཧི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཱ་སུ གོ་སཱ་མི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨེ་ཀཱ གཱ་ཝཱི ན དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀོ གོ་ཎོ, ཨེ་ཀོ ཝ་ཙྪ་ཀོ ན དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏི ཏེ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ ས་ཨི་ཎ་སྶ ན རུ་ཧ་ཏི, ཨ་ཎ་ཎཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ནི་ཡྻཱ་ཏཱཏི ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༢. པ་ཉྩ་མེ ཀི་མི་ལཱ་ཡནྟི ཀི་མི་ལཱ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛནྟི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ. ན ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་རི་ཝཱ་ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཨ་བྦྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ན དི་སྶ་ཏི.
༦. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཚ་ཊྛེ ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཨ་དྷུ་ནཱ ཀཱ་རི་ཏཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ, ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཙྪཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཧ་ཏྠཱི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶེ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ར་ཐེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྠཾ ཀ་རོ་ནྟི, མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ གེ་ཧེ་སུ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རེ་ནྟི, ཏཱ་ཝ དྭེ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་ར་ནྟཱི་ཏི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ག་ཎ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཧི ཏེ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ན ཚི་ཛྫ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ཚ་ནྡོ་པི ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་ར’’ནྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝ་པི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཀི་ཙྩཱ་ནི ས་མྨ་ནྟ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་ར་ནྟཱི་ཏི་པི, ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་ཀ་མྨ་སུ་དྷཱ་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷུ་ནཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཾ. ས་མ་ཎེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘དེ་ཝེ་ན ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ནི་ཊྛི་ཏ་ནྟི སུ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ་མ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ནྟྭཱ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མཾ ས་སྶི་རི་ཀཾ. ཀེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨ་སྶཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛ་སྶ པ་ཋ་མཾ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་པི ས་ཏྠུ་ནོ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་པི ས་ཏྠུ་ནོ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་པེ་སྶཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མ, ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ མ་ཡཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཡེ་ན ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཾ, བུ་དྡྷཱ་ར་ཧཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ. བུ་དྡྷཱ ཧི ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་རཱ་མཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སེ་ཡྻུཾ ཝཱ ནོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ, པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན མ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཡེ་ན ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ས་ནྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ. ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘གོ་མ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་མྤི བྷཱུ་མིཾ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡེ་ན ཨོ་པུ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ, པ་རི་སུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷེ་ཧི ལི་མྤཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་ར་ཨ་སྶ་ཏྠ་ར་སཱི་ཧ་ཏྠ་ར་བྱ་གྒྷ་ཏྠ་ར་ཙ་ནྡ་ཏྠ་ར་ཀ་སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ར་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཀེ་ཧི ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦོ་ཀཱ་སཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ཝ མ་ངྒ་ལ་ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ མུ་དུ་ཀ་ཉྩ མ་ནོ་ར་མ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་པུ་པྥ་དཱ་མ་པ་ཏྟ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ཋཱ་ནེ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ, ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ལླ་ངྐ་པཱི་ཋ་ཨ་པ་སྶ་ཡ་པཱི་ཋ་མུ་ཎྜ་པཱི་ཋཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝེ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནོ་ར་མཱ་ནི ཧཾ་ས་ལོ་མཱ་དི་པཱུ་རི་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནི ཋ་པཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀི་ལ་མ་མཱ་ནཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱཏི མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཧ་ཏྠེ ཝཱ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི པཱ་དེ ཝཱ, མུ་ཁཾ ཝཱ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ད་ལི་པ་ཎྞེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱཏི ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡ་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་སུ ཡོ་ན་ཀ་རཱུ་པ་ཀི་རཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡ་ཀ་པ་ལླི་ཀཱ་སུ ཙ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ནྠཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་ཊྚེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན་ག་ར་ཝཱི་ཐི་ཡོ་པི ས་མྨ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཛེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་སུ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཙ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ ཋ་པཱ་པེ་ཏེ་ཝཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ དཱི་པ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་རཱུ་པ་གེ དཱ་ར་ཀེ ཁཱི་རཾ པཱ་ཡེ་ཐ, ད་ཧ་རེ ཀུ་མཱ་རེ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཡཱ་པེ་ཐ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཀཱ་ལེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་ཁཱ་ར་ས་ཏི་ནྟ་ར་ཏྟ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ པ་དུ་མཾ ཀ་ནྟེ་ནྟོ ཝི་ཡ, སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་མ་ངྒེ་ན པ་དུ་མ་ཀ་ལཱ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ས་སྶི་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན ག་ཛ་ཀུ་མྦྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, ར་ཏ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷེ སུ་ཝ་ཎྞ་གྒྷི་ཀེ པ་ཝཱ་ལ༹་ཛཱ་ལཾ ཁི་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཀ་ཉྩ་ན་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ སུ་པ་ཀྐ་ལཱ་ཁཱ་ར་སཾ པ་རི་སི་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ས་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་ཡུ་ག་ནྡྷ་རཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ས་ཉྩཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ནི་གྲོ་དྷ་པ་ལླ་ཝ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་ཝ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི ཀ་ཉྩ་ན་གུ་ཧ་ཏོ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཙ. ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ན ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་མུ་ཁེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ མེ་གྷ་མུ་ཁེ་ཧི ཝི་ཛྫུ་ཀ་ལཱ་པཱ ཝི་ཡ ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་པ་རི་སེ་ཀ་པི་ཉྫ་ར་པ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་ཝི་ཊ་པེ ཝི་ཡ ཨཱ་རཱ་མ་རུ་ཀྑེ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སི. ཏེ པ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མཱ ཙོ་ད་ཀཱ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ, ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ས་ཎྜ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝཱ, པ་ཝཱ་ལ༹་ཝེ་དི་ཀཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་སཱ་དོ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་པི ནཾ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་མྨ་ཝ་མྨི་ཀཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ ཝ་ནྟ་རཱ་གཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛ་ཊི་ཏ་ཛ་ཊཱ ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ ཨ་ལ་གྒཱ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་སེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧེ་ཧི, ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷེ་ཧི, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི, ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རཾ, ཀེ་ས་ར་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ, ཨ་ཊྛ་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ, སེ་ན་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ, མ་རུ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཨ་ས་མེ་ན བུ་དྡྷ་ཝེ་སེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན བུ་དྡྷ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་གཱ་མི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི པ་ཙྪི་མ-ཀཱ་ཡ་ཏོ, ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏོ, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་ཀེ་སཱ་ཝ་ཊྚེ་ཧི མོ་ར་གཱི་ཝ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཀ་ཉྩ་ན་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ཧི ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཛཱ་ལཱ ཝི་ཡ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝི་དྷཱ་ཝིཾ་སུ. ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་གཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥེ་ཧི ཝི་ཀི་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་ཧི སི་ཉྩ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཝི་ཡ, ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཀིཾ་སུ་ཀ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞ་ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་བྷཱ་སིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མུ་ཛྫ་ལ་ས་རཱི་རཾ ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ, ཝི་ཀ་སི་ཏ་མི་ཝ པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ, ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ནྡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ སི་རི་ཡཱ སི་རིཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཧི ས་མྨ་དེ་ཝ པཱུ་རི་ཏཱ་ཧི ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ. ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ར་ཀྑི་ཏ་སཱི་ལཾ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཾ ས་མྦཱ་དྷ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ནཱ་ཝཱ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀ་ས་ཀ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ག་ངྒཱ་ནཾ ཨོ་གྷ་སྶ ས་མྦྷི་ཛྫ མུ་ཁ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪ་ཏོ, ཝཱ་མ་པ་སྶེ, ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ. ཛཱ་ཏི་སུ་མ་ན་ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ན་མ་ལླི་ཀཱ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ-ནཱི་ལུ་པྤ་ལ-བ་ཀུ་ལ་སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མེ་གྷ་ཝི་སྶ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཡིཾ་སུ. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ནི་གྒྷོ་སཱ ཙེ་ཝ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཐུ་ཏི་གྷོ་སཱ ཙ ས་བྦཱ དི་སཱ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་བྦ་ཡ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཧ་སྶེ་ན ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣོ, ཀ་མྤ་ཡ་ནྟོ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
ཨ་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ནི, ཡཱ་ཏི ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ, ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ན་རཱ་ས་བྷོ