༡༠. ཚ་པྤཱ་ཎ་ཀོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. ད་ས་མེ ཨ་རུ་ག་ཏྟོཏི ཝ་ཎ་ས་རཱི་རོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རཱུ་ནཾ པ་ཀྐ་ཏྟཱ པ་ཀྐ་ག་ཏྟོ. ས་ར་ཝ་ནནྟི ཀ་ཎྜ་ཝ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨ་རུ་ག་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ ཀུ་ས་ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི ཝི་དྡྷ་སྶ ས་ར་པ་ཏྟེ་ཧི ཙ ཨ་སི་དྷཱ་རཱུ་པ་མེ་ཧི ཝི་ལི་ཁི་ཏ་ག་ཏྟ་སྶ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ སོ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དུ་ཀྑཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ལ་བྷ་ཏི ཝ་ཏྟཱ་རནྟི ལ་བྷ་ཏི ཙོ་ད་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ་ཀཱ་རཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ. ཨེ་ཝཾ་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཝི་དྷ་ཝཱ གོ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་གོ་ཙ་རོ. ཨ་སུ་ཙི་གཱ་མ་ཀ་ཎྚ་ཀོཏི ཨ་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན ཨ་སུ་ཙི, གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ཎྚ་ཀོ་ཏི གཱ་མ་ཀ་ཎྚ་ཀོ.
པ་ཀྑིནྟི ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ས་ཀུ་ཎཾ. ཨོ་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨཱ་ཝི་ཉྪེ་ཡྻུནྟི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻུཾ. པ་ཝེ་ཀྑཱ་མཱིཏི པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི. ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཌེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་སྶཱ་མི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཨ་ཧི ‘‘བྷོ་གེ་ཧི མ་ཎྜ་ལཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ སུ་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་མྨི་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. སུ་སུ་མཱ་རོ ‘‘དཱུ་རེ བི་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. པ་ཀྑཱི ‘‘ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སེ སུ་ཁཾ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཌེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་རོ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚཱ་རི་ཀཾ བྱཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་སུ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. སི་ངྒཱ་ལོ ‘‘མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. མ་ཀྐ་ཊོ ‘‘ཨུ་ཙྩེ རུ་ཀྑེ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ དི་སཱ་དི་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ཡེ་ཡྻུནྟི ཨ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡེ་ཡྻུ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠ སོ ཡཱ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཚ པཱ་ཎ་ཀཱ ཝི་ཡ ཚཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི, ད་ལ༹ྷ་ར་ཛྫུ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ, མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཎྛི ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ཏི.
ཨི་མཾ པ་ན ཨུ་པ་མཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་རི་ཀྑ་ཀེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ས་རི་ཀྑ་ཀེ་ན ཏཱ་ཝ ཝི་སུཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་པྤི་ཏཱ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་ནཱ – ཨ་ཧི ནཱ་མེ་ས བ་ཧི སི་ཏྟ་ས་མྨ་ཊྛེ ཋཱ་ནེ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ག་ཧ་ན་ཝ་མྨི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་པེ་ཏཾ ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ, མ་ཊྛཱ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏི, རཱུ་པ་ཙི་ཏྟ་པུ་པྥ་ལ་ཏཱ་དི་ཝི་ཙི་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི. ཏཱ་དི་སེ་སུ ཧི ཋཱ་ནེ་སུ ཙ་ཀྑུ་མྷི ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ མུ་ཁ་མྤི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི.
སུ་སུ་མཱ་རོ་པི བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཀྑིཾ ནི་མཱི་ལེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན བྱཱ་མ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ བི་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ་ཏ་མྤེ་ཏཾ བི་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ, ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡ་ཀཱུ་པ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡཱ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ས་དྡ་ས་ཝ་ནེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎ་སྨི་ཉྷི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ན ལེ་ཎ་ཙྪ་ད་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་དྡོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཚི་དྡེ་ཧི པ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སོ་ཏ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི. ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ལེ་ཎ་པི་ཊྛེ ནི་སི་ནྣཱ ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་ནྟི? ཨཱ་མ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་རཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ དཱུ་རེ བྷེ་རི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ‘‘དཱུ་རེ ས་དྡོ’’ཏི ཛཱ་ན་ནཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ནོ ན བྷ་ཝ་ཏི. སོ་ཏ་པ་སཱ་ད་སྨི་ཉྷི གྷ་ཊྚི་ཏེ ‘‘དཱུ་རེ ས་དྡོ, ཨཱ་ས་ནྣེ ས་དྡོ, པ་ར་ཏཱི་རེ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ་ཏི. ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ? ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཚི་དྡཾ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ས་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་མེ་ཝེ་ཏཾ.
པ་ཀྑཱི་པི རུ་ཀྑེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ན ར་མ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ གྷཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ག་ནྡྷ་གོ་ཙ་རཾ. ཏ་ཐཱ ཧི གཱ་ཝོ ན་ཝ་ཝུ་ཊྛེ དེ་ཝེ བྷཱུ་མིཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ནྡྷ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཙ ཨུ་པ་སི་ངྒྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ནེ་ཝ ཏ་སྶ ག་ནྡྷཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཀུ་ཀྐུ་རོ་པི བ་ཧི ཙ་ར་ནྟོ ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི, ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚཱ་རི་ཀཾ བྱཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ པ་ན་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་པི གཱ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨཱ་པོ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཀྑ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ ན ས་ཀྐཱ ཁེ་ལེ༹་ན ཨ་ཏེ་མི་ཏ་སྶ ར་སཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ.
སི་ངྒཱ་ལོ་པི བ་ཧི ཙ་ར་ནྟོ ར་ཏིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་སྶེ་ཝ པ་ན་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡོ་པི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ ཙ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སུ་ས་ནྠ་ཏ་སྶཱ་པི ཧི ས་ཡ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ཝཱ ཕ་ལ་ཀཱ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པྤཱི་ལ༹་ནྟེ་ན ཝཱ ཐ་དྡྷ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨེ་ཏ་སྶ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཛཱ་ན་ནེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
མ་ཀྐ་ཊོ་པི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ པ་ན་སྶ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝི་ཊ་པ་པི་ཊྛེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཕཱ་སུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་པི ནཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཙྩ་ཡོ, དི་ཊྛ་པུ་བྦེ་པི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ མཱུ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒཾ པ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཏཾ ཙ་ཀྑུ ནཱ་ཝི་ཉྪ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ་ར་ཛྫུ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཐ་མྦྷེ བ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ.