༡. དྷ་ན་ཉྫཱ་ནཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ དྷ་ན་ཉྫཱ་ནཱིཏི དྷ་ན་ཉྫཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་གོ་ཏྟཱ ཀི་རེ་སཱ. སེ་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀི་ར བྲ་ཧྨུ་ནོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ, དྷ་ན་ཉྫཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ མ་ཏྠ་ཀཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཏི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི. ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ནེ་སི? སོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ‘‘བུ་དྡྷོ དྷ་མྨོ ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཎྞེ པི་ད་ཧ་ཏི, ཐ་དྡྷོ ཁ་དི་ར་ཁཱ་ཎུ་ས་དི་སོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དཱ་ནཾ དེ་ནྟོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀཾ པཱ་ཡཱ་སཾ དེ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ནཱ་ནཱ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ན་དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏ་སྶ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ཧ་ཏྠཱ པ་རི་ཝི་ས་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ན དཱ་ན་དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པཱ་ཏོ་ཝ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྨ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སྭེ བྷོ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ཡཱ ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི? ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ པ་ཙ་ན་པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ཉྙེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཡཾ པ་ན ཏྭཾ ཋི་ཏཱ་པི ནི་སི་ནྣཱ་པི ཁི་པི་ཏྭཱ་པི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱ་པི ‘‘ན་མོ བུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཏ་སྶ མུ་ཎྜ་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀ་སྶ ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་སི, ཏཾ སྭེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྟཾ མཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ ཧི སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི, མཱ མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི བྷི་ནྡ་སཱི་ཏི. ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝཱ བྷི་ཛྫ དེ་ཝེ་ཧི ཝཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ན ས་ཀྐོ་མི ཨ་ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ས་ཎྛཱ་ཏུ་ནྟི. བྷོ་ཏི ཀུ་ལ་ས་ཏི་ཀེ གཱ་མེ གཱ་མ་དྭཱ་ར་མྤི ཏཱ་ཝ པི་ད་ཧི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི, ཏྭཾ དྭཱི་ཧ་ངྒུ་ལེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ མུ་ཁཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ་པི སོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨུ་སྶཱི་ས་ཀེ ཋ་པི་ཏཾ མ་ཎྜ་ལ་གྒ་ཁ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷོ་ཏི ས་ཙེ སྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཏཾ མུ་ཎྜ་ས་མ་ཎ་ཀཾ ན་མ་སྶ་སི, ཨི་མི་ནཱ ཏཾ ཁ་གྒེ་ན པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཀ་ལཱི༹་རཾ ཝི་ཡ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨི་མི་ནཱ མ་ཎྜ་ལ་གྒེ་ན, པཱ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ མ་ཏྠ་ཀཱ;
ཀ་ལཱི༹་ར་མི་ཝ ཚེ་ཛྫཱ་མི, ཡ་དི མི་ཙྪཾ ན ཀཱ་ཧ་སི.
‘‘ས་ཙེ བུ་དྡྷོ་ཏི བྷ་ཎ་སི, ས་ཙེ དྷ་མྨོ་ཏི བྷཱ་ས་སི;
ས་ཙེ ས་ངྒྷོ་ཏི ཀི་ཏྟེ་སི, ཛཱི་ཝ་ནྟཱི མེ ནི་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི.
ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཡ དུ་པྤ་ཀ་མྤཱ, སི་ནེ་རུ ཝི་ཡ དུ་པྤ་རི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. སཱ ཏེ་ན ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –
‘‘ས་ཙེ མེ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནི, ཀཱ་མཾ ཚེ་ཛྫ་སི བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཝི་ར་མི་སྶཱ་མི, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ སཱ་ས་ནཱ.
‘‘ནཱ་ཧཾ ཨོ་ཀྐཱ ཝ་ར་དྷ་རཱ, ས་ཀྐཱ རོ་དྷ་ཡི་ཏུཾ ཛི་ནཱ;
དྷཱི་ཏཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, ཚི་ནྡ ཝཱ མཾ ཝ་དྷ་སྶུ ཝཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ དྷ་ན་ཉྫཱ་ནི་ག་ཛྫི་ཏཾ ནཱ་མ ག་ཛྫ་ནྟཱི པ་ཉྩ གཱ་ཐཱ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་བྷཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏུཾ ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘བྷོ་ཏི ཡཾ ཏེ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ས་ཡ་ནེ ཁི་པི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ གེ་ཧཾ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ལཱ་ཛཱ་པུ་ཎྞ་གྷ་ཊ་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཏཱ་ནཾ ན་ཝ་ས་པྤི་ས་ཀྑ་ར་མ་དྷུ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་པི པཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ས་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་རི་ཝི་ས་མཱ་ནཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པ་ནྟི་ཡཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟཱི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟེ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜེ པ་ཀྑ་ལི. པ་ཀྑ་ལ་ན་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ད་ས་བ་ལཾ ས་རི. ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ན པཱ་ཡཱ་ས་པཱ་ཏིཾ ཨ་ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཏཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ, ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཏེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཀེ་ཙི བྷུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཙི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ, ཀེ་ཙི ཧ་ཏྠེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཏ་མ་ཏྟཱ, ཀེ་ས་ཉྩི བྷོ་ཛ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ སི་ནེ་རུ་མ་ཏྟེ་ན མུ་གྒ་རེ་ན སཱི་སེ པ་ཧ་ཊཱ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞེ་སུ སཱུ་ལེ་ན ཝི་དྡྷཱ ཝི་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙ་ལ་དྡྷི་ཀེ་ན མ་ཡཾ གྷ་རཾ པ་ཝེ་སི་ཏཱ’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ པི་ཎྜཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ དྷ་ནུཾ དི་སྭཱ ཀཱ་ཀཱ ཝི་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཀྐོ་ས་མཱ་ནཱ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ སཱི་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ བྷ་ཡཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ མ་ཡཾ ཧི་ཡྻོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷོ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ ན ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ, ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ར་ཊྛ་པཱུ་ཛི་ཏོ, ན ས་ཀྐཱ ག་ནྟྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ས་ནྟ་ཛྫེ་ཏུཾ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ ‘‘ཀིཾ་སུ ཚེ་ཏྭཱ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ ‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ཝ་དྷཾ རོ་ཙེ་མཱི’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ‘ཡེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ན རུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི, ལོ་ཀ་ཝ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’ཏི? ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ‘ན ཀ་སྶ་ཙི ཝ་དྷཾ རོ་ཙེ་མཱི’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ‘ཏྭཾ རཱ་གཱ་དཱི་ན་མྤི ཝ་དྷཾ ན ཨི་ཙྪ་སི. ཀ་སྨཱ ས་མ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་སཱི’ཏི? ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀོ་ཊི་ཀཾ པ་ཉྷཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནེ་ཝ གི་ལི་ཏུཾ ན ཨུ་གྒི་ལི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ས་མྨོ་དཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ས་མྨོ་དི. པ་ཉྷོ དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་ས་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.