༤. ཨི་སྶ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༥. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ནི་ཀྑེ་པོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་ད་པཱ་དི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ལེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཀ་ནྠེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ. མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’ནྟི. ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ས་ཡ་མྤི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ནི་སྶི་ཏེ་ན པ་རེ་སཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ’’ནྟི. སཱ ཀ་ཐཱ པ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ས་མྤ་ཏྟཱ. རཱ་ཛཱ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རེ་སཾ ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཡ་སཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནྟི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་ཏྠ, ན ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ སཱ ཀ་ཐཱ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟིཾ ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨི་མ་སྶ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ནཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཚ་ཎ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཚ་ཎེ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ལོ’’ཏི ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི – ‘‘ས་དྡྷཱ ཝཱ ཨ་སྶ་དྡྷཱ ཝཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ གེ་ཧ་ར་ཀྑ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཡེ ཝི་ཧཱ་རཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་སཾ ད་ཎྜོ’’ཏི. ས་ཡ་མྤི པཱ་ཏོ་ཝ ནྷ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ མ་ཧ་ཏཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ག་ཙྪ་ནྟོ ཙ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷེ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཐ ‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, པ་ཉྷ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ མེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ་དཾ བྷ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྨིཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ཡེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ, ཏེ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏེ ར་ཉྙཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན བྷཱུ་མིཾ ལེ་ཁ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. རཱ་ཛཱ – ‘‘ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ སཱ་ཝེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན ཨ་བྷཱ་སི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷཱ་སི་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ནི་ག་ཎྛཱ་ཙེ་ལ་ཀ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་སཱི་ད་ཏི, ཀ་ཏྠ པ་ན, བྷ་ནྟེ, དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཨ་ཉྙཾ ཁོ ཨེ་ཏནྟི, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྪཱ, ས་ལླ་ཀྑེ་ཧི ཨེ་ཏཾ, པ་ཉྷཱ་ཀ་ཐ་ནཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ ཏྱ་སྶཱཏི ཨི་དྷ ཏེ ཨ་སྶ. ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོཏི རཱ་སི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་སི་ཀྑི་ཏོཏི དྷ་ནུ་སི་པྤེ ཨ་སི་ཀྑི་ཏོ. ཨ་ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠོཏི མུ་ཊྛི་བ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཧ་ཏྠོ. ཨ་ཀ་ཏ་ཡོ་གྒོཏི ཏི་ཎ་པུ་ཉྫ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡོ. ཨ་ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནོཏི རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶི་ཏ་ས་ར་ཀྑེ་པོ. ཚ་མྦྷཱིཏི པ་ཝེ་དྷི་ཏ་ཀཱ་ཡོ.
ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན བྱཱ་པཱ་དོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཏ་ཏི་ཡེ་ནེ་ཝ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨ་སེ་ཀྑེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱཏི ཨ་སེ་ཀྑ་སྶ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་སེ་ཀྑོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ.
ཨི་སྶ་ཏྟནྟི ཨུ་སུ་སི་པྤཾ. བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ བ་ལཾ ནཱ་མ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ. བྷ་རེཏི བྷ་རེ་ཡྻ. ནཱ་སཱུ་རཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་སཱུ་རཾ ན བྷ་རེ་ཡྻ.
ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩནྟི ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི, སོ་ར་ཙྩནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏེ དྭེ དྷ་མྨཱ. ཨ་སྶ་མེཏི ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཝི་ཝ་ནེཏི ཨ་ར་ཉྙ་ཊྛཱ་ནེ, ནི་རུ་ད་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ར་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་གྒེཏི ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ. ས་ངྐ་མ་ནཱ་ནཱིཏི པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠ་ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཱ་ནི ས་མོ་ཀི་ཎྞ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ནི ས་ངྐ་མ་ནཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻ.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ར་ཉྙ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཱིཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི. ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ནཱཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ དེ་ནྟོ་པི ས་ཀ་ངྑེ་ན ཀི་ལེ་ས་མ་ལི་ནེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ད་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ད་དེ་ཡྻ. ཐ་ན་ཡནྟི ག་ཛྫ་ནྟོ. ས་ཏ་ཀྐ་ཀཱུཏི ས་ཏ་སི་ཁ་རོ, ཨ་ནེ་ཀ་ཀཱུ་ཊོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཙྩཱཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ.
ཨཱ་མོ་ད་མཱ་ནོཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ. པ་ཀི་རེ་ཏཱིཏི དཱ་ན་གྒེ ཝི་ཙི་ར་ཏི, པ་ཀི་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཝཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. པུ་ཉྙ་དྷཱ་རཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱ པུ་ཉྙ་དྷཱ་རཱ. དཱ་ཏཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་མེ་གྷ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ པ་ཐ་ཝིཾ སི་ནེ་ཧ་ཡ་ནྟཱི ཏེ་མེ་ནྟཱི ཀི་ལེ་ད་ཡ་ནྟཱི ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པུ་ཉྙ་དྷཱ་རཱ ཏ་མེ་ཝ དཱ་ཏཱ་རཾ ཨ་ནྟོ སི་ནེ་ཧེ་ཏི པཱུ་རེ་ཏི ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དཱ་ཏཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.