༡. ད་ཧ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༡༢. ཀོ་ས་ལ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དཱིཏི ཡ་ཐཱ ཁ་མ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནི པུ་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན, ཨེ་ཝཾ སོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མོ་དོ ཨ་ཧོ་སི. སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ས་མྨོ་དི་ཏཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཡཱ་ཡ ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི བྷོ་ཏོ ཙ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་མྨོ་དི, ཏཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་མྨོ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ ས་མྨོ་དི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཙི་ར་མྤི ཀཱ་ལཾ སཱ་རེ་ཏུཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་རཱུ་པ་ཏོ ས་རི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སུ་ཡྻ་མཱ་ན་སུ་ཁ་ཏོ ཙ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཡ་མཱ་ན་སུ་ཁ་ཏོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨ་ཏྠ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ གུ་ཎཱ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཡཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ནི་སྶ་ར་ཎ་བྷ་ཝོ་ཀྐ་ནྟི་པ་ཉྷཾ ས་ཏྠུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ བྷ་ཝ་མྤི ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་མྤཱིཏི པི-ཀཱ་རོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཏེ་ན ཙ ཚ ས་ཏྠཱ་རེ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པཱུ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་མྷཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་མྤི ནུ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ པ་ན རཱ་ཛཱ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཡཱ, ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ ཡཾ ཧི ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧཾ ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་བྦ་སེ་ཊྛཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་ཧཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ས་མ་ཎཱ, ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. ས་ངྒྷི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ངྒྷོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷི་ནོ. སྭེ་ཝ ག་ཎོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎི་ནོ. ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ག་ཎ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཉཱ་ཏཱཏི པ་ཉྙཱ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ. ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠ་མྤི ན ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་གྒ་ཏོ ཡ་སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡ་ས་སྶི་ནོ. ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱཏི ལ་དྡྷི་ཀ་རཱ. སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏཱཏི ‘‘ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ. བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶཱཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. པཱུ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི. པཱུ་ར་ཎོཏི ཧི ནཱ་མ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ, མ་ཀྑ་ལཱིཏི. སོ པ་ན གོ་སཱ་ལཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ གོ་སཱ་ལོཏི ཝུ་ཏྟོ. ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོཏི ནཱ་ཊ་སྶ པུ་ཏྟོ. བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོཏི བེ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་ཏྟོ. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོཏི པ་ཀུ་དྷ་སྶ གོ་ཏྟཾ. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་སྶ དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོཏི ཝུ་ཏྟོ.

ཏེ་པི མ་ཡཱཏི ཀ་པྤ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་ནྟི ཏཱི་ཎི ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཀ་པྤུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་པྤ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ལོ་ཀོ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏི, མེ་ཏྟཾ མཱ་རི་སཱ, བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཀ་རུ་ཎཾ མུ་དི་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑ’’ནྟི མ་ནུ་སྶ་པྤ་ཐེ དེ་ཝ་ཏཱ གྷོ་སེ་ནྟི་ཡོ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ན བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནེ་ན པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་གྒྷོ་སེ་ནྟི. ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཙ་ཏུ་དྡཱི་པི་སྶ་རོ ས་ཧ་སྶ པུ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝེ་ཧཱ་ས་ངྒ་མོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་གྒྷོ་སེ་ནྟི.

ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལེ་སུ ཨི་མེ ཚ ས་ཏྠཱ་རོ བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཙི་ནྟཱ་མཱ་ཎི་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ – ‘‘མ་ཡཾ བུ་དྡྷ་མྷཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཛ་ན་པ་དཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ…པེ… ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ བུ་དྡྷོ ཀི་ར ས་བྦ་ཉྙཱུ ཀི་རཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཝ ནེ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ཧི, ‘‘རཱ་ཛཱ ཝོ ནི་མ་ནྟེ་ཏི. ར་ཉྙོ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ག་ནྟུཾ ན ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ནི་སཱི་ད་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་གྒུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ རཱ་ཛུ་སྨཱ ནཱ་མ ཕ་ར་ཏི, ཏེ མ་ཧཱ་ར་ཧེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཕ་ལ་ཀེ་སུ ཙེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཙ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

རཱ་ཛཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ན་ཏྠི ཏེ་སཾ ཨ་ནྟོ སུ་ཀྐ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨ་ད་ཏྭཱ་ཝ ཏཱ་ལ་ཏོ པ་ཏི་ཏཾ མུ་གྒ་རེ་ན པོ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཏུ་མྷེ བུ་དྡྷཱ, ན བུ་དྡྷཱ’’ཏི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཏེ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཙེ ‘བུ་དྡྷ་མྷཱ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མ, རཱ་ཛཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ ‘ཏུ་མྷེ མ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཐཱ’ཏི ཛི་ཝ྄ཧ་མྤི ཚི་ནྡཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་ན་ཏྠཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་ཀ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ‘ན མ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ རཱ་ཛཱ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་སི. ཏེ རཱ་ཛ་གྷ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི? རཱ་ཛཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ ཏུ་མྷེ’’ཏི པུ་ཙྪི, ཏ་ཏོ མ་ཡཾ – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་མྷེ་སུ མ་ནཾ པ་དོ་སེ་སྶ་ཏི, བ་ཧུཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ‘ན མ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་དི་མྷཱ, མ་ཡཾ པ་ན བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ, ཨུ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ་པི ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི. ཨི་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ‘བུ་དྡྷ་མྷཱ’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ – ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ ‘ན མ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་དིཾ་སཱུ་ཏི, ཨི་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀིཾ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ད་ཧ་རོ ཙེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ན་ཝོ ཙ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀིནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏེ ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ལླ་ཀཱ ཙ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ ‘‘བུ་དྡྷ་མྷཱ’’ཏི ན པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ ད་ཧ་རོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙ ན་ཝོ ཀིཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི? མཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ན ཨུ་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱཏི ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ན པ་རི་བྷོ་ཏ་བྦཱཏི ན པ་རི་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཁ་ཏྟི་ཡོཏི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ. ཨུ་ར་གོཏི ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ. ཨ་གྒཱིཏི ཨ་གྒི་ཡེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ཧ་རཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ དི་སྭཱ, ཨུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཨ་དེ་ནྟོ, པཱ་རུ་པ་ནཾ ཨ་ན་པ་ནེ་ནྟོ, ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ, ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནོ་ཏ་ར་ནྟོ, ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ མ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཁ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ, མ་ཧཱ་ཀ་ཎྜོ མ་ཧོ་ད་རོ – ཀིཾ ནཱ་མ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཙོ་རཱུ་པ་དྡ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋཱ་ནེ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ པ་རི་བྷོ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་པོ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཎྞཱ་དཱི་སུ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནྟོ ཨ་ངྒུ་ལི་མྤི ཛི་ཝ྄ཧ་མྤི ཌཾ་སཱ་པེ་ནྟོ ཨུ་ར་གཾ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཨུ་ད་ཀ་དེ་ཌྜུ་བྷོ ཝི་ཡ ཀིཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཌཾ་སི་ཏུཾ ཀ་སྶ་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཝི་སཾ ཕ་རི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ པ་རི་བྷོ་ཏི ནཱ་མ. ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟོ བྷ་ཎྜུ་ཀྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁི་པ་ནྟོ ཙཱུ་ལཱ༹་ཡ ཝཱ ས་ཡ་ན་པི་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀ་པ་སི་བྦ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཋ་པེ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨ་གྒི ཀ་ཏ་རཾ ནུ ཁོ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་སྶ་ཏི, ཀ་ཏ་རཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ, ཀ་སྶ སཱི་ཏཾ ཝི་ནོ་དེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ པ་རི་བྷོ་ཏི ནཱ་མ. ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་མྤི པ་ན དི་སྭཱ ཨུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཨ་དེ་ནྟོ་ཏི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ མ་ཧཱ་ཀ་ཎྛོ མ་ཧོ་ད་རོ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་སི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་ཀཱ་ལེ མ་ནཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ པ་རི་བྷོ་ཏི ནཱ་མ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ན ཨུ་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ན པ་རི་བྷོ་ཏ་བྦོཏི ཨཱ་ཧ.

ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷཾ ཨ་ཝོ་ཙ. གཱ་ཐཱ ཙ ནཱ་མེ་ཏཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ་པི ཧོ་ནྟི ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ་པི, ཏ་ཏྲི་མཱ ཏ་ད་ཏྠ་མྤི ཝི་སེ་ས་ཏྠ་མྤི དཱི་པེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཏྟི་ཡནྟི ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ཁ་ཏྟི་ཡོ’ཏྭེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༡༣༡). ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ. ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏནྟི ཏཱི་ཎི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏཾ.

ཋཱ་ནཾ ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. མ་ནུ་ཛི་ནྡོཏི མ་ནུ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. རཱ་ཛ་ད་ཎྜེ་ནཱཏི ར་ཉྙོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ད་ཎྜེ་ན, སོ ཨ་པྤ་ཀོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨིཾ པ་ཀྐ་མ་ཏེ བྷུ་སནྟི ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ བ་ལ་ཝ་ཨུ་པ་ཀྐ་མཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི. ར་ཀྑཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་མཱ་ནོ ཏཾ ཁ་ཏྟི་ཡཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ ན གྷ་ཊྚེ་ཡྻ.

ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧཱིཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི. ཝ་ཎྞེ་ཧཱིཏི ས་ཎྛཱ་ནེ་ཧི. ཡེ་ན ཡེ་ན ཧི ཝ་ཎྞེ་ན ཙ་ར་ནྟོ གོ་ཙ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་དི ས་པྤ་ཝ་ཎྞེ་ན, ཡ་དི དེ་ཌྜུ་བྷ་ཝ་ཎྞེ་ན, ཡ་དི དྷ་མ་ནི་ཝ་ཎྞེ་ན, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན་པི ཙ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ས་ཛྫཱཏི པ་ཏྭཱ. བཱ་ལནྟི ཡེ་ན བཱ་ལེ་ན གྷ་ཊྚི་ཏོ, ཏཾ བཱ་ལཾ ན་རཾ ཝཱ ནཱ་རིཾ ཝཱ ཌཾ་སེ་ཡྻ.

པ་ཧཱུ་ཏ་བྷ་ཀྑནྟི བ་ཧུ་བྷ་ཀྑཾ. ཨ་གྒི་སྶ ཧི ཨ་བྷ་ཀྑཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཛཱ་ལི་ནནྟི ཛཱ་ལ་ཝ་ནྟཾ. པཱ་ཝ་ཀནྟི ཨ་གྒིཾ. པཱ་ཝ་ག་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཀ་ཎྷ་ཝ་ཏྟ་ནིནྟི ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཏི མ་གྒོ, ཨ་གྒི་ནཱ ག་ཏ་མ་གྒོ ཀ་ཎྷོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ༹་ཀོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་ཎྷ་ཝ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

མ་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ་ནཱཏི མ་ཧ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་གྒི ཧི ཨེ་ཀ་དཱ ཡཱ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཏྠ པཱ་རོ་ཧཱཏི ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷ་ཝ་ནེ པཱ་རོ་ཧཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི. པཱ་རོ་ཧཱཏི ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ཧི ཨ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷ་ཊྛཱ་ནེ མཱུ་ལ་མ་ཏྟེ་པི ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ པཱ་ད་ཏོ རོ་ཧ་ནྟི ཛཱ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱ་རོ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པུ་ན རོ་ཧ་ན་ཏྠེ་ན ཝཱ པཱ་རོ་ཧཱ. ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ན་མ་ཙྩ་ཡེཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ. ནི་དཱ་གྷེ་པི དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛ་མ་ཏྟེ ཛཱ་ཡ་ནྟི.

བྷི་ཀྑུ ཌ་ཧ་ཏི ཏེ་ཛ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཀྐོ་ས་ནྟོ བྷ་ཎྜ་ནྟཾ པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ནྟོ པ་ཧ་ར་ནྟཾ པ་ཊི་པ་ཧ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི བྷི་ཀྑུ་ཏེ་ཛ་སཱ ཌ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཾ ན པ་ཙྩ་ཀྐོ་ས་ཏི, བྷ་ཎྜ་ནྟཾ ན པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ཏི. པ་ཧ་ར་ནྟཾ ན པ་ཊི་པ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཏ་སྶ པུ་ཏྟཱ པ་ས་ཝོཏི ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ་པི གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ པ་ས་ཝོ་པི ན བྷ་ཝ་ནྟི, ཝི་ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ཡཱ་དཱ ཝི་ནྡ་རེ དྷ་ནནྟི ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ་པི དྷ་ནཾ ན ཝི་ནྡ་ནྟི. ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠཱུ བྷ་ཝ་ནྟི ཏེཏི ཏེ བྷི་ཀྑུ་ཏེ་ཛ་སཱ ད་ཌྜྷཱ ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟཱ་ཝ་སི་ཊྛོ མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་ནྟི, པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་མ་ཎ་ཏེ་ཛེ་ན ད་ཌྜྷཱ མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ. ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མཱ་ཙ་རེཏི ས་མྨཱ ས་མཱ་ཙ་རེ་ཡྻ. ས་མྨཱ ས་མཱ་ཙ་ར་ནྟེ་ན པ་ན ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི? ཁ་ཏྟི་ཡཾ ཏཱ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྦཾ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ནཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཨུ་ར་གཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ནེ་ན ལ་དྡྷ་བྦཾ ཝ་ཏྠ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་གྒིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་སཱི་ཏ་ཝི་ནོ་ད་ནཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ, བྷི་ཀྑུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་སུ་ཏ་ས་ཝ་ན་སུ་ཏ་པ་རི་ཡོ་ད་པ་ན-ས་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནེ་ན ‘‘ཨེ་ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་ཏྠི. ཀིཾ ཨི་མེ་ཧཱི’’ཏི? ན ས་བྦ་སོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཉྩ པ་རི་བྷ་ཝ་ན་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ཏོ་སེ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀེ་ན ཨུ་ར་གེ ཝི་སྶཱ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནཱ་ག་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ་པ་དེ་ན ད་ཎྜེ་ན གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཧ་རེ་ན མཱུ་ལེ་ན དཱ་ཋཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པེ་ལཱ༹་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ཡཱ་གུ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་གྒིཾ ཝི་སྶཱ་སེ་ན བྷ་ཎྜུ་ཀྑ་ལི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ནཱ་མ་ས་ནྟེ་ན གོ་མ་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ཨ་སུ་ཏ་ས་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན་པི བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཏི་ཝི་སྶཱ་སེ་ན ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་སུ་ཏ་པུ་བྦཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ཉྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཏི་སྶོ ཀུ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཚ ཀཱ་མ་ས་གྒཱ་ནི ན་ཝ ཙ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ན་མྤི ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མཱ་ཙ་རེཏི ཨཱ་ཧ.

ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ པ་སཱ་དཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟནྟི ཨ་བྷི་ཀ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཨི་ཊྛཾ ཨ་ཏི་མ་ནཱ་པཾ, ཨ་ཏི་སུ་ནྡ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡེ་ན དེ་ས་ནཾ ཐོ་མེ་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཱ་དཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ མ་མ པ་སཱ་དོ’’ཏི.

ཏ་ཏོ པ་རཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི དེ་ས་ནཾ་ཡེ་ཝ ཐོ་མེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏནྟི ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཋ་པི་ཏཾ, ཧེ་ཊྛཱ་མུ་ཁ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ. ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པ་རི་མུ་ཁཾ ཀ་རེ་ཡྻ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣནྟི ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དི་ཚཱ་དི་ཏཾ. ཝི་ཝ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཡྻ. མཱུ་ལ༹ྷ་སྶཱཏི དི་སཱ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ. མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱཏི ཧ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ས མ་གྒོ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེཏི ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་གྷ་ན་ཝ་ན་ས་ཎྜ མེ་གྷ་པ་ཊ་ལེ་ཧི ཙ་ཏུ་ར་ངྒེ ཏ་མེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝི་མུ་ཁཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ པ་ཏི་ཏཾ མཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ པ་བྷུ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ག་ཧ་ན་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སཱ་ས་ནཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཀུ་མྨ་གྒ་མི་ཙྪཱ་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ མེ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནི་མུ་གྒ་སྶ མེ བུ་དྡྷཱ་དི་ར་ཏ་ན་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྡྷཾ་ས་ཀ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ནྟེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཾ ཐོ་མེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་སཱ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་སཱ་ཧནྟི ཨེ་སོ ཨ་ཧཾ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏཱུཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཡ’ནྟི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཏུ, ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེཏི ཨ་ཛྫ་ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཛྫ་ད་གྒེ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ད-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ཨ་ཛྫ ཨ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཎུ་པེ་ཏནྟི པཱ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ ཡཱ་ཝ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་པེ་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ཏྠུ་ཀཾ ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ས་ར་ཎཾ ག་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟེ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.