༡. པ་ཋ་མ་ཝ་གྒོ

༡. སུ་ཝཱི་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤༧. ས་ཀྐ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་བྷི་ཡཾ་སཱུཏི ཀ་དཱ ཨ་བྷི་ཡཾ་སུ? ཡ་དཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་དཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ས་ཀྐོ ཀི་ར མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཙ་ལ་གཱ་མ་ཀེ མ་གྷོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས པུ་རི་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་པ་རི་སཾ སེ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ ད་ས་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ནེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ག་ནྡྷ་པཱ་ནཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. ས་ཀྐོ ས་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི – ‘‘མཱ་རི་སཱ མཱ ག་ནྡྷ་པཱ་ནཾ པི་ཝི་ཏྠ, པི་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨ་ཀཾ་སུ. ནེ་ཝཱ་སི་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ ག་ནྡྷ་པཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཡིཾ་སུ. ས་ཀྐོ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ པུ་ཏྟ་ཧ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟེ’’ཏི ཏེ པཱ་དེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ ཁི་པཱ་པེ་སི. ས་ཀྐ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་པི ས་བྦེ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏིཾ་སུ. ཏེ སི་ནེ་རུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཀཱ་ལེ ས་ཉྙཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ ན སུ་རཾ པི་ཝི་མྷ, ན སུ་རཾ པི་ཝི་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ སི་ནེ་རུ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི. ས་ཀྐོ ཏེ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་སི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ཨ་ནྟ་རཱ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷ་པུ་རཱ་ནཾ,

པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཋ་པི་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་ཀྑཱ;

ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་རོ་ཊི-པ་ཡ་སྶ ཙ ཧཱ་རཱི,

མ་ད་ན་ཡུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་རོ ཙ མ་ཧ་ཏྠཱ’’ཏི.

དྭེ ན་ག་རཱ་ནི ཧི ཡུ་དྡྷེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷ་པུ་རཱ་ནི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ནི དེ་ཝ་ན་ག་ར་ཉྩ ཨ་སུ་ར་ན་ག་ར་ཉྩ. ཡ་དཱ ཧི ཨ་སུ་རཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ དེ་ཝེ་ཧི པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རེ པི་ད་ཧི་ཏེ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་དཱ དེ་ཝཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐཱ་སུ་རེ་ཧི པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ར་ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་རེ པི་ད་ཧི་ཏེ ས་ཀྐཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ན་ག་རཱ་ནི ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷ་པུ་རཱ་ནི ནཱ་མ. ནེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཀྐེ་ན ཨཱ་ར་ཀྑཱ ཋ་པི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀས་དྡེ་ན ནཱ་གཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཧི ཨུ་ད་ཀེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སི་ནེ་རུ་སྶ པ་ཋ་མཱ་ལི་ནྡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. ཀ་རོ་ཊིས་དྡེ་ན སུ་པ་ཎྞཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སཾ ཀི་ར ཀ་རོ་ཊི ནཱ་མ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏེ་ན ཏཾ ནཱ་མཾ ལ་བྷིཾ་སུ. དུ་ཏི་ཡཱ་ལི་ནྡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. པ་ཡ་སྶ་ཧཱ་རཱིས་དྡེ་ན ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ ག་ཧི་ཏཱ. དཱ་ན་ཝ་ར་ཀྑ་སཱ ཀི་ར ཏེ. ཏ་ཏི་ཡཱ་ལི་ནྡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. མ་ད་ན་ཡུ་ཏས་དྡེ་ན ཡ་ཀྑཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཝི་ས་མ་ཙཱ་རི་ནོ ཀི་ར་ཏེ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་སོ་ཎྜཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ལི་ནྡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. ཙ་ཏུ་རོ ཙ མ་ཧ་ནྟཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཉྩ་མཱ་ལི་ནྡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. ཏ་སྨཱ ཡ་དི ཨ་སུ་རཱ ཀུ་པི་ཏཱ་ཝི་ལ་ཙི་ཏྟཱ དེ་ཝ་པུ་རཾ ཨུ་པ་ཡ་ནྟི ཡུ་དྡྷེ་སཱུ, ཡཾ གི་རི་ནོ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ, ཏཾ ཨུ་ར་གཱ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ སེ་སཱ.

ཏེ པ་ན ཨ་སུ་རཱ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་ཨི་སྶ་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ས་དི་སཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ པུ་པྥི་ཏཱ་ཡ, ‘‘ན ཨི་དཾ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ, ཏ་ཏྠ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ པུ་པྥ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཙི་ཏྟ་པཱ་ཊ་ལཱི, ཛ་ར་ས་ཀྐེ་ནཱ་མྷཱ་ཀཾ སུ་རཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཝ་ཉྩི་ཏཱ, དེ་ཝ་ན་ག་ར་ཉྩ ནོ ག་ཧི་ཏཾ, ག་ཙྪཱ་མ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་ཕ་ལ་ཀཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་སུ་ར་བྷེ་རི་ཡོ ཝཱ་དེ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ དྭི་དྷཱ བྷེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ ཝ་མྨི་ཀཾ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་ཋ་མཾ ནཱ་གེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཡུ་དྡྷེ ན ཀ་སྶ་ཙི ཚ་ཝི ཝཱ ཙ་མྨཾ ཝཱ ཚི་ཛྫ་ཏི, ན ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ནཾ དཱ་རུ་མེ་ཎྜ་ཀ་ཡུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ནྟཱ་ས་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ་པི ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་པི ནཱ་གཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏེ ཨ་སུ་ར་པུ་རཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི.

ཡ་དཱ པ་ན ཨ་སུ་རཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ནཱ་གཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ལི་ནྡེ སུ་པ་ཎྞེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ སུ་པ་ཎྞཱ་དཱི་སཱུ་པི. ཡ་དཱ པ་ན ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་པི ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་སུ་རཱ མ་དྡ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མྤི་ཎྜི་ཏཱ་ནི་པི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ཨོ་ས་ཀྐ་ནྟི. ཨ་ཐ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི. ས་ཀྐོ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཡཾ ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཝཱ པུ་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ པུ་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏཱ་ཏ སུ་ཝཱི་རཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡ་ནྟ་ཝཱ་ཏི ཁོཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ ཨི་ཏི ཁོ. པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སཱིཏི པ་མཱ་དཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཧཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧནྟི ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ. ཨ་ཝཱ་ཡཱ་མནྟི ཨ་ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ. ཨ་ལ་སྭ་སྶཱཏི ཨ་ལ་སོ ཨ་སྶ. ན ཙ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་ར་ཡེཏི ཀི་ཉྩི ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན ཀ་རེ་ཡྻ. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷ་སྶཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་མི་དྡྷོ ཨ་སྶ. ཏཾ མེ, ས་ཀྐ, ཝ་རཾ དི་སཱཏི, ས་ཀྐ དེ་ཝ་སེ་ཊྛ, ཏཾ མེ ཝ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ དི་སཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཧི སོ མ་གྒོཏི ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་གྒོ. པ་ཋ་མཾ.

༢. སུ་སཱི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤༨. དུ་ཏི་ཡེ སུ་སཱི་མནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟ་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དྷ་ཛ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤༩. ཏ་ཏི་ཡེ ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོཏི ས་མྤི་ཎྜི་ཏོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏོ. དྷ་ཛ་གྒཾ་ཨུ་ལློ་ཀེ་ཡྻ་ཐཱཏི ས་ཀྐ་སྶ ཀི་ར དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ཡཱ་མོ ར་ཐོ. ཏ་སྶ ཧི པ་ཙྪི་མ་ནྟོ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ, མ་ཛ྄ཛྷེ ར་ཐ་པ་ཉྫ་རོ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ, ར་ཐ་ས་ནྡྷི་ཏོ ཡཱ་ཝ ར་ཐ་སཱི་སཱ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཏ་དེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ དི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ཡཱ་མོ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨིཾ ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་པ་ལླ་ངྐོ ཨ་ཏྠ་ཏོ, ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་པི་ཏཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཡུ་གེ ས་ཧ་སྶ་ཨཱ་ཛ་ཉྙཱ ཡུ་ཏྟཱ, སེ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. དྷ་ཛོ པ་ན་སྶ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཏོ, ཡ་སྶ ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི, ཏཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ན་ཉྷི རཱ་ཛཱ ནོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་ཁཱ་ཏ་ཐ་མྦྷོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ, ཀ་སྶ མ་ཡཾ བྷཱ་ཡཱ་མཱ་ཏི བྷ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. པ་ཛཱ་པ་ཏི་སྶཱཏི སོ ཀི་ར ས་ཀྐེ་ན ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞོ ས་མཱ་ནཱ་ཡུ་ཀོ དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཝ་རུ་ཎོ ཨཱི་སཱ་ནོ ཙ. ཝ་རུ་ཎོ པ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨཱི་སཱ་ནོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. པ་ལཱ་ཡཱིཏི ཨ་སུ་རེ་ཧི པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཏ་སྨིཾ ར་ཐེ ཋི་ཏོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ར་ཛ་དྷ་ཛཾ དི་སྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ.

ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱཏི ཨི་དཾ དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ཡ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཧི ཡ་ཀྑ་བྷ་ཡ་ཙོ་ར་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨ་ཉྙ་དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མོ, ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཧི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏི.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – དཱི་གྷ་ཝཱ་པི་ཙེ་ཏི་ཡ་མྷི ཀི་ར སུ་དྷཱ་ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ད་ཧ་རོ མུ་དྡྷ་ཝེ་དི་ཀཱ་པཱ་ད་ཏོ པ་ཏི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀུ་ཙྪི་ཡཱ བྷ་སྶ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ཋི་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ‘‘དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཝ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཛྫི་ཏོ ‘‘དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟཾ མཾ ར་ཀྑ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ དྭེ ཨི་ཊྛ་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སོ་པཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཨུ་པ་རི་ཊྛི་ཏོ ཝ་ལླི་ནི་སྶེ་ཎིཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཾ ཋི་ཏེ ཨི་ཊྛ་ཀཱ ཡ་ཐཱ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༠. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝེ་པ་ཙི་ཏྟཱིཏི སོ ཀི་ར ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཡེ་ནཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ ནནྟི ཙ. ཀ་ཎྛ་པ་ཉྩ་མེ་ཧཱིཏི དྭཱི་སུ ཧ་ཏྠེ་སུ པཱ་དེ་སུ ཀ་ཎྛེ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི. ཏཱ་ནི པ་ན ན་ལི༹་ན་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་ཧི པ་ན ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཀྐོ་ས་ཏཱིཏི ཙོ་རོ་སི བཱ་ལོ་སི མཱུ་ལ༹ྷོ་སི ཐེ་ནོ་སི ཨོ་ཊྛོ་སི གོ་ཎོ་སི ག་དྲ་བྷོ་སི ནེ་ར་ཡི་ཀོ་སི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ་སི, ན་ཏྠི ཏུ་ཡ྄ཧཾ སུ་ག་ཏི, དུ་གྒ་ཏི་ཡེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི. པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི, ཛ་ར་ས་ཀྐ, ན ཏྭཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཛི་ནི་སྶ་སི, ཡ་དཱ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཛ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་མྤི ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ན་སྶ དྭཱ་རེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པོ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཛྫེ་ཏི. ས་ཀྐོ ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡོ ན ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཧཱ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ན་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཝི་དྷུ་ན་ནྟོ སུ་དྷ་མྨ་དེ་ཝ་ས་བྷཾ པ་ཝི་ས་ཏི ཙེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ཙ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ས ས་ཀྐོ ཨི་མཱ་ནི ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི བྷ་ཡེ་ན ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི? ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཨ་བྷཱ་སི.

དུ་བྦ་ལྱཱ ནོཏི དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ནུ. པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཛེཏི པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཛེ་ཡྻ པ་ཊི་པྥ་རེ་ཡྻ. པ་བྷི་ཛྫེ་ཡྻུནྟི ཝི་ར་ཛྫེ་ཡྻུཾ. པ་ཀུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. པ་རནྟི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ. ཡོ ས་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏཱིཏི ཡོ ས་ཏི་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མཾ་ཡེ་ཝཱ་ཧཾ བཱ་ལ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ནཾ མ་ཉྙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དཱ ནཾ མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ ཏཾ མ་ཉྙ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. གོ་ཝ བྷི་ཡྻོ པ་ལཱ་ཡི་ནནྟི ཡ་ཐཱ གོ་ཡུ་དྡྷེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ དྭེ གཱ་ཝོ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ གོ་ག་ཎོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཀོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཾ ས་བྦོ གོ་ག་ཎོ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་མྨེ་དྷོ ཁ་མ་ནྟཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ས་ད་ཏྠ་པ་ར་མཱཏི ས་ཀ་ཏྠ་པ་ར་མཱ. ཁ་ནྟྱཱ བྷི་ཡྻོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ས་ཀ་ཨ་ཏྠ་པ་ར་མེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཁ་ནྟི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠོ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏ་མཱ་ཧུ པ་ར་མཾ ཁ་ནྟིནྟི ཡོ བ་ལ་ཝཱ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཁ་ནྟིཾ པ་ར་མཾ ཨཱ་ཧུ. བཱ་ལ་བ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བ་ལཾ. ཏཾ ཡ་སྶ བ་ལཾ, ཨ་བ་ལ་མེ་ཝ ཏཾ བ་ལ་ནྟི ཨཱ་ཧུ ཀ་ཐེ་ནྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. དྷ་མྨ་གུ་ཏྟ་སྶཱཏི དྷ་མྨེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་སྶ, དྷ་མྨཾ ཝཱ ར་ཀྑ་ནྟ་སྶ. པ་ཊི་ཝ་ཏྟཱཏི པ་ཊི་པྥ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཱ, པ་ཊི་པྥ་རི་ཏྭཱ ཝཱ བཱ་ལ་བ་ལ་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻཱ་པི, དྷ་མྨ་ཊྛཾ པ་ན ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ན པཱ་པི་ཡོཏི ཏེ་ན ཀོ་དྷེ་ན ཏ་སྶེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་པཾ. ཀ་ཏ་ར་སྶ? ཡོ ཀུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏི་ཀི་ཙྪ་ནྟཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏི་ཀི་ཙྪ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ནཱ མ་ཉྙ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྠཾ ཏི་ཀི་ཙྪ་ནྟཾ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ནྟི. དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ཨ་ཚེ་ཀཱ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. ཁོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཛ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༡. པ་ཉྩ་མེ ཨ་སུ་རི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཚེ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘པ་ར་སྶ ནཱ་མ གཱ་ཧཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྟུཾ ག་རུ. པ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ པ་ན པ་ཙྪཱ སུ་ཁཾ ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. པུ་བྦ་དེ་ཝཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཙི་ར་ནི་ཝཱ་སི་ནོ པུ་བྦ་སཱ་མི་ཀཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཱ་ཝ པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏཾ བྷ་ཎ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ད་ཎྜཱ་ཝ་ཙ་རཱཏི ད་ཎྜཱ་ཝ་ཙ་ར་ཎ་ར་ཧི་ཏཱ, ད་ཎྜཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༢. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ཏ་སྶ ཀི་ར སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་སྶ ཛཱ་ཏ་སྶ ར་ཐ་ས་དྡོ ཙ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ས་དྡོ དྷ་ཛ་ས་དྡོ ཙ ས་མ་ནྟཱ ཨ་ས་ནི་པཱ་ཏ་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནེ བ་ལ་ཝ་སུ་པ་ཎྞཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ, ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཱ ཙེ་ཝ རོ་ག་དུ་བྦ་ལཱ ཙ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་ཀྑ་པོ་ཏ་ཀཱ ཙ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ, མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཛྫི་ཏཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝིཾ་སུ. ས་ཀྐོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྶ ས་དྡོ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? མཱ་ཏ་ལིཾ པུ་ཙྪི. ར་ཐ་ས་དྡཾ, ཏེ དེ་ཝ, སུ་ཏྭཱ སུ་པ་ཎྞཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱི་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཧ་ད་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཨཱི་སཱ་མུ་ཁེ་ནཱཏི ར་ཐ་སྶ ཨཱི་སཱ་མུ་ཁེ་ན. ཡ་ཐཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ཨཱི་སཱ་མུ་ཁཾ ན ས་ཉྩུ་ཎྞེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཨཱི་སཱ་མུ་ཁེ་ན ཏེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ. སོ ཧི ར་ཐོ པུ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏེ་པི སི་ནེ་རུ་མྷི་པི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི ན ས་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏ་ས་དི་སེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ ཏེ་ན སི་མྦ་ལི་ཝ་ནེ་ན ག་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊེ ཀ་ད་ལི་ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝཱ ཨེ་ར་ཎྜ་ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟེ ས་བྦ་ཝ་ནཾ ཝི་བྷ་གྒཾ ནི་མྨ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་མྤི སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ན་དུ་བྦྷི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༣. ས་ཏྟ་མེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཀྐོ ‘ཡོ་པི མེ ཨ་སྶ སུ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ, ཏ་སྶ པཱ་ཧཾ ན དུ་བྦྷེ་ཡྻ’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏི, མ་ཡཱ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ནཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ མཾ པ་སྶི་ཏྭཱ དུ་བྦྷ་ཏི, ན དུ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏི་ཊྛ ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི ག་ཧི་ཏོ་སཱིཏི ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛ, ག་ཧི་ཏོ ཏྭཾ མ་ཡཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཧ ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ་སྶ སོ ཀ་ཎྛ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ས་པ་སྶུ ཙ མེཏི མ་ཡི ཨ་དུ་བྦྷ་ཏྠཱ་ཡ ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཡཾ མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ཏོ པཱ་པནྟི ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀེ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་ར་ཉྙོ པཱ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དི་ནོཏི ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ པཱ་པཾ. མི་ཏྟ་དྡུ་ནོ ཙ ཡཾ པཱ་པ་ནྟི མ་ཧཱ་ཀ་པི་ཛཱ་ཏ་ཀེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པཱ་པཾ. ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ས་དི་ས་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ པཱ་པཾ. ཨི་མཱ་ནི ཀི་ར ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་པཱ་པཱ་ནི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཝེ་རོ་ཙ་ན་ཨ་སུ་རི་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༤. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཊྛཾ་སཱུཏི དྭཱ་ར་པཱ་ལ་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ཋི་ཏཱ. ནི་པྥ་དཱཏི ནི་པྥ་ཏྟི, ཡཱ་ཝ ཨ་ཏྠོ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ ས་ཀྐ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྟྱཱ བྷི་ཡྻོཏི ནི་པྥ་ནྣ་སོ་བྷ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཁ་ནྟི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཱཏི ཀི་ཙྩ་ཛཱ་ཏཱ. སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་ད་ཡོ་པི ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཛཱ་ཏོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ཏོ ཨེ་ཏྟོ ག་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་མཱ ཏྭེ་ཝ, ས་མྦྷོ་གཱ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནནྟི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཨོ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ས་མྦྷོ་གཱ་ར་ཧཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི པུ་ན ཨུ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི ས་མྦྷོ་གཱ་ར་ཧཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་མཱ ཏྭེ་ཝ, ས་མྦྷོ་གཱ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ན’’ནྟི. ནི་པྥ་ནྣ་སོ་བྷ་ནོ ཨ་ཏྠོཏི ཨི་མེ ཨ་ཏྠཱ ནཱ་མ ནི་པྥ་ནྣཱ་ཝ སོ་བྷ་ནྟི. པུ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་གཱ་ཐཱ ས་ཀྐ་སྶ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨི་སི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༥. ན་ཝ་མེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ས་མྨ་ནྟཱིཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ར་མ་ཎཱི་ཡེ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ནྣཱ་སུ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་སུ ཝ་ས་ནྟི. ས་ཀྐོ ཙ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི ཙཱཏི ཨི་མེ དྭེ ཛ་ནཱ ཛཱ་མཱ་ཏི་ཀ་ས་སུ་རཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀཱ་ལེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ་ར་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ་ར་ནྟི. པ་ཊ་ལི་ཡོཏི ག་ཎ་ངྒ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ. ཁ་གྒཾ ཨོ་ལ་གྒེ་ཏྭཱཏི ཁ་གྒཾ ཨཾ་སེ ཨོ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ. ཚ་ཏྟེ་ནཱཏི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན མ་ཏྠ་ཀེ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན. ཨ་པ་བྱཱ་མ་ཏོ ཀ་རི་ཏྭཱཏི བྱཱ་མ་ཏོ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. ཙི་ར་དི་ཀྑི་ཏཱ་ནནྟི ཙི་ར་ས་མཱ་དི་ཎྞ་ཝ་ཏཱ་ནཾ. ཨི་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མྨཱཏི ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཀྐ་མ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ, མཱ ཨུ་པ་རི་ཝཱ་ཏེ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ན ཧེ་ཏྠ དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ག་ནྡྷེ དེ་ཝཱ ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙི་ནོ, ཨི་ཊྛ་ཀ་ནྟ་མ་ནཱ་པ་ས་ཉྙི་ནོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ས་མུ་དྡ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥༦. ད་ས་མེ ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སཱུཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛི་ཡཾ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞེ ཝཱ་ལུ་ཀ་པུ་ལི༹་ནེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་སུ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་སུ ཝ་ས་ནྟི. སི་ཡཱ་པི ནོཏི སི་ཡཱ་པི ཨ་མྷཱ་ཀཾ. ཨ་བྷ་ཡ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻཱ་མ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀི་ར དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ ཧོ་ཏི. ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་ཝཱ་རེ པ་རཱ་ཛ་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ དེ་ཝེ་ཧི པ་རཱ་ཛི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཱ ཨི་སཱི་ནཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ ‘‘ས་ཀྐོ ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ནཱ་སེ་ཏི, ག་ཎྷ་ཐ པུ་ཏྟ་ཧ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟེ’’ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊ་ཙ་ངྐ་མ་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟི. ཨི་ས་ཡོ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ ནཾ དི་སྭཱ པུ་ན དུ་ཀྑེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ནཱ་སེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ས་ངྒཱ་མོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ.

ཀཱ་མཾ་ཀ་རོཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་ཀ་རོ. བྷ་ཡ་སྶ ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཝཱཏི བྷ་ཡཾ ཝཱ ཨ་བྷ་ཡཾ ཝཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ ཏྭཾ ཨ་བྷ་ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་བྷ་ཡཾ དཱ་ཏུཾ པ་ཧོ་སི. ས་ཙེ བྷ་ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. བྷ་ཡཾ དཱ་ཏུཾ པ་ཧོ་སི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི. དུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝི་རུ་དྡྷཱ་ནཾ. པ་ཝུ་ཏྟནྟི ཁེ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཾ.

ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་བྦི་ཛྫཱིཏི སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་མ་ནྟཱ ཋ་ཏྭཱ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན པ་ཧ་ཊོ ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་ནྟོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ ‘‘ཀི་མི་ད’’ནྟི ས་ངྑོ་བྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀི་མི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟི. སོ ‘‘ན ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཡཱ་མཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཏཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ལ་ཉྙ་ཛཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཝེ་པ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ‘‘ཝེ་པ་ཙི་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་པ་རཾ ནཱ་མཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.

པ་ཋ་མོ ཝ་གྒོ.