༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཝ་ཏ་པ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༧. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནཱིཏི ཝ་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནི. ས་མ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི. ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནཱིཏི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡཱིཏི ཀུ་ལ་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པི་ཏཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཏཱ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏཱ ཙཱུ་ལ༹་མཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ལོ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀོ. ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙོཏི པི་ཡ་མུ་དུ་མ་དྷུ་ར་ཝཱ་ཙོ. མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙཱ་གོ. པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎཱིཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་དཱ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ. ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོཏི ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ ར་ཏོ. ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི པ་རེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ་ར་ཧོ, ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི ཝཱ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ ཡུ་ཏྟོ. དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོཏི དཱ་ནེ ཙ སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ ཙ ར་ཏོ. པ་ཋ་མཾ.
༢. ས་ཀྐ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༨. དུ་ཏི་ཡེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཙ་ལ་གཱ་མེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཨ་དཱ་སཱིཏི ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ནནྟི ས་ཧ་སྶ་མྤི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ, ཛ་ན་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ ཝ་ཙ་ན་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ ཨོ་སཱ་རི་ཏེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཀ་པ་དེ ཋི་ཏོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༩. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ཏི ཀ་ཐེ་ནྟི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ སོ ས་ཀྐོ, ཡེ་ན སོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་ས་བ་ལཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ ཙ དྷ་མྨེ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྐོ ཀི་ར ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཙ་ལ་གཱ་མེ མ་གྷོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ ཙ ཏ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏེ་ཏྟིཾ་ས པུ་རི་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ་སུ ཨ་པ་བྱཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. པུ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་སི. པུ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སི. གཱ་མ་ཏོ ཙ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གཱ་ཝུ་ཏ་མྤི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མྤི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་མྤི ཡོ་ཛ་ན་མྤི ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ས་མཾ ས་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སེ་ཏུ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ སེ་ཏུཾ, མ་ཎྜ་པ་སཱ་ལཱ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་རོ་པ་ན་པ་དཱི་ནཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ མ་ཎྜ་པ་སཱ་ལཱ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་རོ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙ་མ་ཀཾ་སུ. མ་གྷོ ས་ཏྟ ཝ་ཏ་པ་དཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི. ཨ་ཡཾ ས་ཀྐ་སྶ ས་ཀྐ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མེ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ཀྐ་པ་ཎྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ད་ལི་དྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠. ཙ་ཏུ་ཏྠེ མ་ནུ་སྶ་ད་ལི་དྡོཏི མ་ནུ་སྶ་ཨ་དྷ་ནོ. མ་ནུ་སྶ་ཀ་པ་ཎོཏི མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶ་ཝ་རཱ་ཀོཏི མ་ནུ་སྶ་ལཱ་མ་ཀོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ, ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ནེ. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ལཱ་མ་ཀ་ཏོ ཙི་ནྟེ་ནྟི. ཁི་ཡ་ནྟཱིཏི ཀ་ཐེ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱིཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་སོ ཁོ མཱ་རི་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – སོ ཀི་ར ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་མུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀ་ནཱ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན སུ་ཊྛུ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སི ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏ་ནེ་ཏྟེ་ན ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ་ན ས་མུ་ལློ་ཀི་ཡ་མཱ་ནོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་པ་བྦ་ཏཱ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི, ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡོ ས་ནྟ་མཱ་ན་སོ ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ་པི རཱ་ཛ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. རཱ་ཛཱ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཀོ་པི མཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི? ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨ་དྡ་ས. སོ་པི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཧོ་ཏི པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ ཋི་ཏོ. ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི་པི་སྶ ཛི་ཎྞཱ་ནི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ སུ་ཏྟཱ་ནི ག་ལ༹་ནྟི. ར་ཉྙོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མིཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ནཱ་ཧོ་སི. སོ རཱ་ཛཱ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ མ་ཉྙེ ཨེ་ས ཨུ་སཱུ་ཡཱ་ཡ མཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀྭཱ་ཡཾ ཀུ་ཊྛི་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པཱ་རུ་ཏོ’’ཏི ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་ར་མ་ཀ་པ་ཎཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཀ་ཉྫི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨུ་ད་ར་པཱུ་རཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. ཏ་སྶ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ ཝི་ལཱི་ནཱ, ས་ངྑ་པ་ལི་ཏ་ཀུ་ཊྛཱི ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན་སྶ མཱ་ཏཱ ཡཱ་ཝ ཀ་པཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ཀ་ཉྫི་ཀ་མྤི ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ པ་ན་སྶ ཀ་པཱ་ལཾ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སི ས་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ མཾ་སཱ་ནི ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟི, ཡཱུ་སཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི, མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡཾ ཡཾ ར་ཙྪཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཡ་ཏི, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ མ་ཧཱ་ར་ཝེ་ན ར་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་རུ་ཉྙ་པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་ས་དྡེ་ན ས་ཀ་ལ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་སྶ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏེ པ་བོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི སུ་པྤ་བུ་དྡྷོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ས་མྤ་ཏྟེ ནཱ་ག་རཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. སུ་པྤ་བུ་དྡྷོ་པི ཀུ་ཊྛཱི ག་ནྟྭཱ དཱ་ན་གྒ་མ་ཎྜ་པ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སཱི་དི. ནཱ་ག་རཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱ ཏ་སྶཱ་པི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི དཱི་པེ་སི, སུ་པྤ་བུ་དྡྷོ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ས་ཏྠཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ. སོ་པི ཙུ་མྦ་ཊཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་པཱ་ལ་མཱ་དཱ་ཡ ད་ཎྜ་མོ་ལུ་བྦྷ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་བྦྷ་ནྟཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏོ མ་ཏྟི་ཀ་པཱ་ཏིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟོ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨེ་སོ ཁོ མཱ་རི་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ས་དྡྷཱཏི མ་གྒེ་ནཱ་ག་ཏ་ས་དྡྷཱ. སཱི་ལ་ཉྩ ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི ཀ་ལྱཱ་ཎ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟ་སཱི་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སཱི་ལ་མྤི ཨ་ཀ་ནྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༡. པ་ཉྩ་མེ ཨཱ་རཱ་མ་ཙེ་ཏྱཱཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི. ཝ་ན་ཙེ་ཏྱཱཏི ཝ་ན་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏ་ཊྛེ་ན ཙེ་ཏྱཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ནུ་སྶ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་སྶཱཏི མ་ནུ་སྶ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཨི་དཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཝ་སེ་ན བྷཱུ་མི་ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ གཱ་མེ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཡ་ཛ་མཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༢. ཚ་ཊྛེ ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཡ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ. ཏ་དཱ ཀི་ར ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སི་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དཱ་རཱུ་ནཾ ས་ཊྛི་མ་ཏྟེ ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ པ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཡ་ཛཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎ་ཕ་ལཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ནེ་སཾ ལ་དྡྷི. ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ ས་བྦ་ཨ་གྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཡ་ཛཱ་མཱ’ཏི ཨ་གྒི་མྷི ཛྷཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཕ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, མ་ཡི པ་སྶ་ནྟེ མཱ ན་སྶ་ནྟུ, ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཙེ་ཝ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ད་ཏྭཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དཱ་རུ་རཱ་སིཾ ཛ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ བྲ་ཧྨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཡ་ཉྙཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ, ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཏུ་མྷེ ‘མ་ཡཾ ཏ་ཀྐེ་ན ཀ་ཐེ་མཱ’ཏི མ་ཉྙ་ཐ, ཨི་དཱ་ནི པ་སྶ་ཐ, ཨ་ཡཾ ཝོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཡ་ཉྙཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དཱ་རུ་ཙི་ཏ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཡཾ ས་ཀྐཱ་རོ’’ཏི པུ་ཙྪི? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ ནོ ཡ་ཉྙ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ, མཱ ཏུ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཏུ་ལ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྠཱ དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, ཏཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ ‘‘ཀ་སྶ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ཨུ་བྷ་ཡ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ནནྟི པུ་ཉྙཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ. ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙནྟི ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པཱ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ. ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལནྟི ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ ས་བྦཱ་ནི ཨ་གྒ་དཱ་ནཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དཾ་སུ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. བུ་དྡྷ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༣. ས་ཏྟ་མེ ཨུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ཨུ་ཊྛ་ཧ, གྷ་ཊ, ཝཱ་ཡ་མ. ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་སྶ ཙ མཱ་ར་བ་ལ་སྶ ཛི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. པ་ནྣ་བྷཱ་རཱཏི ཨོ་རོ་པི་ཏ་ཁ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ར. པ་ནྣ་ར་སཱ་ཡ ར་ཏྟིནྟི པ་ནྣ་ར་སཱ་ཡ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟིཾ. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ག་ཧ་ཊྛ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༤. ཨ་ཊྛ་མེ པུ་ཐུ་དྡི་སཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནུ་དི་སཱ ཙ. བྷུ་མྨཱཏི བྷཱུ་མི་ཝཱ་སི་ནོ. ཙི་ར་ར་ཏྟ་ས་མཱ་ཧི་ཏེཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཧི ཙི་ར་ར་ཏྟ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ. ཝ་ནྡེཏི ཝ་ནྡཱ་མི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎེཏི ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི་པི ཝ་སྶཱ་ནི…པེ… ས་ཊྛི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀཾ ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཉྙ་ཀ་རཱཏི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ནཾ ཀུ་སུ་མྦྷ་སུ་མ་ན་པཱུ་ཛཱ དཱི་པ་ས་ཧ་སྶ་ཛཱ་ལ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀཱ. སཱི་ལ་ཝ་ནྟོཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི་པི ད་ས་ཧི་པི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. དྷ་མྨེ་ན དཱ་རཾ པོ་སེ་ནྟཱིཏི ཨུ་མ་ངྒ་བྷི་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པོ་སེ་ནྟི. པ་མུ་ཁོ ར་ཐ་མཱ་རུ་ཧཱིཏི དེ་ཝཱ་ནཾ པ་མུ་ཁོ སེ་ཊྛོ ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཧི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ས་ཏྠཱ་ར་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༥. ན་ཝ་མེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཡཾ དུ་ཀུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ, བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ཎུ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་ཏི. སོ ཡ་ཀྑོཏི སོ ས་ཀྐོ. ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མནྟི ས་བྦ་གུ་ཎེ་ཧི ཨོ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟ་ཀེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན. སེ་ཀྑཱཏི ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ. ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་རཱ་མཱཏི ཝ་ཊྚ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནེ ར་ཏཱ. སི་ཀྑ་རེཏི སི་ཀྑ་ནྟི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ས་ངྒྷ་ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༦. ད་ས་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨེ་ས པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི? ས་ཀྐ་སྶ ཀི་ར དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ས་དྡོ མ་དྷུ་རོ, སུ་ཕ་སི་ཏཾ ད་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎཾ, ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀི་ངྐི་ཎི་ཀ་ས་དྡོ ཝི་ཡ ནི་ཙྪ་ར་ཏི. ཏཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷཱ་ས་ཏི. པཱུ་ཏི་དེ་ཧ་ས་ཡཱཏི པཱུ་ཏི་མྷི མཱ་ཏུ་ས་རཱི་རེ ཝཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ས་ཡ་ན་ཏོ པཱུ་ཏི་དེ་ཧ་ས་ཡཱ. ནི་མུ་གྒཱ ཀུ་ཎ་པ་མྷེ་ཏེཏི ད་ས་མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀུ་ཎ་པ་སྨིཾ ཨེ་ཏེ ནི་མུ་གྒཱ. ཨེ་ཏཾ ཏེ་སཾ པི་ཧ་ཡཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པི་ཧ་ཡཱ་མི པ་ཏྠ་ཡཱ་མི. ན ཏེ སཾ ཀོ་ཊྛེ ཨོ་པེ་ནྟཱིཏི ན ཏེ སཾ ས་ནྟ་ཀཾ དྷ་ཉྙཾ ཀོ་ཊྛེ པ་ཀྑི་པ་ནྟི. ན ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠི. ན ཀུ་མྦྷཱིཏི ན ཀུ་མྦྷི་ཡཾ. ན ཀ་ལོ༹་པི་ཡནྟི ན པ་ཙྪི་ཡཾ. པ་ར་ནི་ཊྛི་ཏ་མེ་སཱ་ནཱཏི པ་རེ་སཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ར་གྷ་རེ པ་ཀྐཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན ཨེ་ས་མཱ་ནཱ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནཱ. ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡི་ཊྛེ་ན. སུ་བྦ་ཏཱཏི ད་ས་པི…པེ… ས་ཊྛི་པི ཝ་སྶཱ་ནི སུ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སུ་ནྡ་ར་ཝ་ཏཱ.
སུ་མ་ནྟ་མ་ནྟི་ནོཏི དྷ་མྨཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་སྶཱ་མ, དྷུ་ཏ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་མ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་སི་ནོ. ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ས་མ་ཉྩ་རཱཏི ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཨ་ས་ནི་གྷོ་སེ་ན གྷོ་སི་ཏཱ ཝི་ཡ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་པི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ས་མཾ ཙ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཀ་སྨཱ? ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་སྶཱ་བྷཱ་ཝཱ. པུ་ཐུ་མ་ཙྩཱ ཙཱཏི བ་ཧུ་ས་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་རུ་དྡྷཱ. ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜེ་སུ ནི་བྦུ་ཏཱཏི པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཏྠཾ ག་ཧི་ཏ་ད་ཎྜེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ནི་བྦུ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ད་ཎྜཱ. སཱ་དཱ་ནེ་སུ ཨ་ནཱ་དཱ་ནཱཏི ས་ག་ཧ་ཎེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཙ བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶཱ་པི ཨ་ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ག་ཧ་ཎཱ. ད་ས་མཾ.
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.