༦. ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༢༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པི་ལ་ཀྑ་གུ་ཧཱ་ཡནྟི ཏ་སྶཱ གུ་ཧཱ་ཡ དྭཱ་རེ པི་ལ་ཀྑ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ པི་ལ་ཀྑ་གུ་ཧཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. དེ་ཝ་ཀ་ཏ་སོ་བྦྷོཏི ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ. གུ་ཧཱ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ གུ་ཧཱཏི པཾ་སུ་གུ་ཧཱ. སཱ ཨུ་ནྣ་མེ ཨུ་ད་ཀ་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་མ་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཙ པཾ་སུ་ཉྩ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཐ་མྦྷེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ད་ར་ཙྪ་ནྣ་གེ་ཧ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཀ་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཝ་ས་ནྟི. སཱ ཝ་སྶཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་པུ་ཎྞཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་དཱ་གྷེ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘གུ་ཧཱ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝི་ཧཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྷི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་པ་བྦ་ཏ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝཱ་པི ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.

ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱཏི ཨུ་ཙྩཾ ན་ད་མཱ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ན་ད་མཱ་ནཱ་ཡ ཙ་སྶཱ ཨུ་དྡྷ་ངྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཙྩོ, དི་སཱ་སུ པ་ཏྠ་ཊ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ས་དྡོ་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡོ, ཏཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ. ཏེ་སཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་མ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ བོ་དྷི་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཏེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ བཱ་ལཱ་ཏ་པེ ནི་སི་ནྣཱ, སཱ་ཡཾ ཝཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཧ་ཏྠོ སོ་བྷ་ཎོ ཨི་མ་སྶ པཱ་དོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་དཱ་ར་ཀ་དཱ་རི་ཀཱ་ཝ་ཎྞེ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་བྷ་ཝ་སྶཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. སཱ ཧི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་ཐཱ་ཏི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ མ་ནྡྷཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ་སོ་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙོ་ར་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ.

ཏེ་སུ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ རཱ་ཛཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ‘‘སོ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཁ་ཡཾ ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཙོ་རེ་སུ་པི ‘‘མཱུ་ལ་དེ་ཝོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, མེ་གྷ་མཱ་ལོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཏེ་སཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཧོ སཱུ་རཱ་ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ཡུ་དྡྷེ་པི བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཨ་སུ་ཀོ ཨེ་ཝཾ མཱ་རི་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝི་དྡྷོ’’ཏི ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ‘‘ཏེ་པི ནཱ་མ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཀ་ཐཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནྣཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷ་ཝ་ནྟཾ ར་ས་ཝ་ནྟཾ ཕ་སྶ་ས་མྤ་ནྣཾ ཁཱ་དི་མྷ བྷུ་ཉྫི་མྷ པི་ཝི་མྷ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ – ‘‘པུ་བྦེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ས་ཡ་ནཾ མཱ་ལཾ ག་ནྡྷཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ད་མྷ, ཙེ་ཏི་ཡེ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.

ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་བྦེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྲེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཙ་རི་མྷཱ’’ཏི ཝཱ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་པི ནོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་བྦེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. གཱ་མ་ཀ་ཐཱ་པི སུ་ནི་ཝི་ཊྛ་དུ་ནྣི་ཝི་ཊྛ་སུ་བྷི་ཀྑ་དུ་བྦྷི་ཀྑཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ་ཏི ཝཱ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ ག་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཱ་པི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱུ་ར་ཀ་ཐཱ་པི ན་ནྡི་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཡོ་དྷོ སཱུ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི ཁ་ཡཾ ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཱ་པི ཨ་སུ་ཀཱ ཝི་སི་ཁཱ སུ་ནི་ཝི་ཊྛཱ དུ་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.

ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱཏི ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀུ་མྦྷ་དཱ་སི་ཀ་ཐཱ ཝཱ. སཱ་པི ‘‘པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ན་ཙྩི་ཏུཾ གཱ་ཡི་ཏུཾ ཚེ་ཀཱ’’ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.

ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཱཏི པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ. ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཀེ་ན ནི་མྨི་ཏོ, ཨ་སུ་ཀེ་ན ནཱ་མ ནི་མྨི་ཏོ, ཀཱ་ཀཱ སེ་ཏཱ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཏྟཱ, བ་ཀཱ ར་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ར་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏ་ཎྜ་ས་ལླཱ་པ་ཀ་ཐཱ.

ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ ཀ་སྨཱ ས་མུ་དྡོ སཱ་ག་རོ, སཱ་ག་ར་དེ་ཝེ་ན ཁ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ག་རོ, ཁ་ཏོ མེ་ཏི ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ནི་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ས་མུ་དྡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀ་ཀ་ཐཱ. ཨི་ཏི བྷ་ཝོ, ཨི་ཏི ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཀ་ཐཱ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ བྷ་ཝོ་ཏི ས་སྶ་ཏཾ, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་དཾ. བྷ་ཝོ་ཏི ཝ་ཌྜྷི, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཧཱ་ནི. བྷ་ཝོ་ཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཚ་བྦི་དྷཱ་ཡ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

ཏ་ཏོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་མེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, མ་ཡ་ཉྩ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཛཱ་ཏཱ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ་པི ནོ པ་རི་ཧཱི་ནོ. ས་ཙེ པ་ན ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ གི་ཧི་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་པི ཝཱ་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ལ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་རི་ས་དོ་སོ ཁོ པ་ན པ་རི་ས་ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཨཱ་རོ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཐེ་རཾ ཨ་དྡ་ས. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ནྡ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ…པེ… ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུནྟི.

ཏ་ཏྠ ས་ཎྛ་པེ་སཱིཏི སི་ཀྑཱ་པེ་སི, ཝ་ཛྫ་མ་སྶཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ སུ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཋ་པེ་སི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ པུ་རི་སོ ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, པཱ་རུ་པ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ར་ཛོ་ཀི་ཎྞ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཉྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ’’ཏི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ སུ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཋ་པེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱཏི ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཀཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཀཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ན ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ནྟི. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏཱཏི ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ནི་ར་ཝེ་ན བུ་དྡྷེ་ན ཝི་ནཱི་ཏཱ. ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོཏི ཡཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ནི་སྶ་དྡཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱཏི ཨི་དྷཱ་ག་ནྟ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ.

ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་དྡྷིཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཀི་ར བུ་དྡྷེ་སུ ཝཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ – ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཏོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཏོ, ན ཁོ པ་ནེ་ཏེ ཡ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་སྶ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟི ཨུ་ཙྩེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ་པི གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་པི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མ་གྒཱ. ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་མྷེ ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་སྶི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཐ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཐ, ཀིཾ ཝོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ – ‘‘བུ་དྡྷཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ དི་སྭཱ ན་པྤ་མ་ཛྫ་ནྟི. ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུནྟི ས་ནྡ་ཀཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སྶ་དྡཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

༢༢༤. སྭཱ་ག་ཏཾ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶཱཏི སུ་ཨཱ་ག་མ་ནཾ བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ. བྷ་ཝ་ནྟེ ཧི ནོ ཨཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ན་ནྡོ ཧོ་ཏི, ག་ཏེ སོ་ཀོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཙི་ར་སྶཾ ཁོཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཐེ་རོ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མཾ ཙཱ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་མ་ག་མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ན མཱ་ན་ཏྠ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟནྟི ཨཱ་ཧ.

ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱཏི ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཝོ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མ་མཱ་ག་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཀཱ ནཱ་མ ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ, མ་མཱ་ག་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཏ་མཱ ཀ་ཐཱ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ན ག་ཏཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨ་ཐ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ‘‘ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ ཨེ་སཱ ནི་སྶཱ་རཱ ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི དཱི་པེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནེ་སཱ བྷོ་ཏོཏི ས་ཙེ བྷ་ཝཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྪཱ་པེ་སཱ ཀ་ཐཱ ན དུ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ནི་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི. བྷོ་ཏོ པ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ སུ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་མྷཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ སཱ་དྷུ ཝ་ཏ བྷ་ཝ་ནྟཾ ཡེ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་མ་ཡེ. ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་སྶཱ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནི. ས་ས་ཀྐནྟི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ས་ནྟོ ཙ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻཱཏི ན ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ན པ་རི་པཱུ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལནྟི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ.

༢༢༥. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. ན་ཏྠི དི་ནྣནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༤༤༠) ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོཏི ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཡོ. པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ བཱ་ཧི་ར་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུཾ. ཨ་ནུ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཨུ་པེ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་པཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི. ཨཱ་ས་ནྡི་པ་ཉྩ་མཱཏི ནི་པ་ནྣ་མ་ཉྩེ་ན པ་ཉྩ་མཱ, མ་ཉྩོ ཙེ་ཝ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཉྩ་པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་སཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཱཏི ཡཱ་ཝ སུ་སཱ་ནཱ. པ་དཱ་ནཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ཝཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ དུ་སྶཱི་ལོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི གུ་ཎ་པ་དཱ་ནི. ས་རཱི་ར་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏྠ པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཀཱ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཱིཏི ཀ་པོ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི, པཱ་རཱ་ཝ་ཏ་པ་ཀྑ་ཝ་ཎྞཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

བྷ་སྶ་ནྟཱཏི བྷ་སྨ་ནྟཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ལི༹. ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོཏི ཡཾ པ་ཧེ་ཎ་ཀ་ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་བྷེ་དཾ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཝ་སཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ཏྟུ་པ་ཉྙ་ཏྟནྟི ད་ཏྟཱུ་ཧི བཱ་ལ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བཱ་ལེ་ཧི ཨ་བུ་དྡྷཱི་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟ་མི་དཾ དཱ་ནཾ, ན པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི. བཱ་ལཱ དེ་ནྟི, པ་ཎྜི་ཏཱ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དནྟི ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ དི་ནྣ་ཕ་ལ་ནྟི ཨི་མཾ ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ད་ནྟི ཏེ་སཾ ཏུ་ཙྪཾ ཝ་ཙ་ནཾ མུ་སཱ་ཝི་ལཱ་པོ. བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙཱཏི བཱ་ལཱ ཙ པ་ཎྜི་ཏཱ ཙ.

ཨ་ཀ་ཏེ་ན མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏནྟི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཀ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་མ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྶ ས་མ་ཡེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝུ་སི་ཏེ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་སི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ. ས་མ་ས་མཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མཱ, ས་མེ་ན ཝཱ གུ་ཎེ་ན ས་མཱ. སཱ་མ་ཉྙཾ པ་ཏྟཱཏི ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ.

༢༢༦. ཀ་ར་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ན་ཏྠི ཧེ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དཱི་ནི.

༢༢༨. ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སེ ཨ་ཀ་ཊཱཏི ཨ་ཀ་ཏཱ. ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་དྷཱ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་རཱ་པི་ཏཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་མྨི་ཏཱཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ་པི ན ནི་མྨི་ཏཱ. ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱཏི ཨ་ནི་མྨཱ་པི་ཏཱ. ཀེ་ཙི ཨ་ནི་མྨི་ཏ་བྦཱ་ཏི པ་དཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ, ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཝ་ཉྫྷཱཏི ཝ་ཉྫྷ་པ་སུ་ཝ་ཉྫྷ་ཏཱ་ལཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཕ་ལཱ, ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཛ་ན་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པཱ་དི་ཛ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཱ ཝི་ཡ ཋི་ཏཱ་ཏི ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ. ཨཱི་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱཏི མུ་ཉྫེ ཨཱི་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཋི་ཏཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་མི་དཾ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ མུ་ཉྫ་ཏོ ཨཱི་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སུ་ནི་ཁཱ་ཏོ ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷོ ནི་ཙྩ་ལོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཏེ་སཾ ཝི་ནཱ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ན ཨི་ཉྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷོ ཝི་ཡ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ན ཙ་ལ་ནྟི. ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟཱིཏི པ་ཀ་ཏིཾ ན ཛ་ཧ་ནྟི. ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ན ཨུ་པ་ཧ་ན་ནྟི. ནཱ་ལནྟི ན ས་མ་ཏྠཱ.

པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཐ་ཝཱི་ཡེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ, པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཱུ་ཧོ ཝཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཛཱི་ཝ་ས་ཏྟ་མེ་སུ ཀཱ་ཡེ་སུ. ན་ཏྠི ཧ་ནྟཱ ཝཱཏི ཧ་ནྟུཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏུཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ནནྟི ཡ་ཐཱ མུ་གྒ་རཱ་སི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཧ་ཊཾ ས་ཏྠཾ མུ་གྒ་རཱ་སི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ་ན པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཚི་དྡེ་ན ཝི་ཝ་རེ་ན ས་ཏྠཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་མཱི’’ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཉྙཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱིཏི པ་མུ་ཁ་ཡོ་ནཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཡོ་ནཱི་ནཾ ཙུ་དྡ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ས་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཚ་ས་ཏཱ་ནི. པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ ཀ་མྨ་ས་ཏཱ་ནི ཙ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ དི་ཊྛིཾ དཱི་པེ་ཏི. པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ པ་ཉྩ ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཎ་ཏི. ཏཱི་ཎཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་ནྟི ལ་དྡྷི, མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་མྨ་ནྟི. དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱཏི དྭཱ་ས་ཊྛི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ དྭེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ.

ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོཏི མ་ནྡ་བྷཱུ་མི ཁི་ཌྜཱ་བྷཱུ་མི ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་བྷཱུ་མི སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི ས་མ་ཎ་བྷཱུ་མི ཛི་ན་བྷཱུ་མི པ་ནྣ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨི་མཱ ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ནྟི མོ་མཱུ་ཧཱ. ཨ་ཡཾ མ་ནྡ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཡེ པ་ན དུ་གྒ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ རོ་ད་ནྟི ཙེ་ཝ ཝི་ར་ཝ་ནྟི ཙ. སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཧ་ས་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁི་ཌྜཱ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ད་ནི་ཀྑི་པ་ནཾ ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. པ་ད་སཱ་ཝ ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. སི་པྤཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ན་ཀཱ་ལོ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛ་ན་ཀཱ་ལོ ས་མ་ཎ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལོ ཛི་ན་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ ཙ པ་ནྣ་ཀོ ཛི་ནོ ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ལཱ་བྷིཾ ས་མ་ཎཾ པ་ནྣ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.

ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་ཏེཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝུ་ཏྟི་ས་ཏཱ་ནི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེཏི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫ་ས་ཏཱ་ནི. ནཱ་གཱ་ཝཱ་ས་ས་ཏེཏི ནཱ་ག་མ་ཎྜ་ལ་ས་ཏཱ་ནི. ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེཏི ཝཱི་ས ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི. ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེཏི ཏིཾ་ས ནི་ར་ཡ་ས་ཏཱ་ནི. ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ར་ཛ་ཨོ་ཀི་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛི་པཱ་ད་པི་ཊྛཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱཏི ཨོ་ཊྛ་གོ་ཎ་ག་དྲ་བྷ་ཨ་ཛ་པ་སུ་མི་ག་མ་ཧིཾ་སེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱཏི སཱ་ལི་ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མ་མུ་གྒ་ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱཏི ནི་ག་ཎྛི་མྷི ཛཱ་ཏ་ག་བྦྷཱ, ཨུ་ཙྪུ་ཝེ་ལུ༹་ན་ལཱ༹་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ས་ཏྟ དེ་ཝཱཏི བ་ཧཱུ དེ་ཝཱ, སོ པ་ན ས་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. མཱ་ནུ་སཱ་པི ཨ་ན་ནྟཱ, སོ ས་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཏྟ པི་སཱ་ཙཱཏི པི་སཱ་ཙཱ མ་ཧ་ནྟཱ, ས་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.

ས་རཱཏི མ་ཧཱ་ས་རཱ. ཀ་ཎྞ་མུ་ཎྜ-ར་ཐ་ཀཱ་ར-ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ-སཱི་ཧ་པ་པཱ་ཏ་ཀུ་ལི༹་ར-མུ་ཙ་ལི་ནྡ-ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. པ་ཝུ་ཊཱཏི ག་ཎྛི་ཀཱ. པ་པཱ་ཏཱཏི མ་ཧཱ་པ་པཱ་ཏཱ. པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི. སུ་པི་ནཱཏི མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ. སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོཏི མ་ཧཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མྷཱ ས་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཀུ་ས་གྒེ་ན ཨེ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏ་མྷི ས་རེ ནི་རུ་ད་ཀེ ཀ་ཏེ ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤོ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཁེ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཱ ཙ པ་ཎྜི་ཏཱ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ ལ་དྡྷི. པ་ཎྜི་ཏོ་པི ཀི་ར ཨ་ནྟ་རཱ སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བཱ་ལོ་པི ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན ག་ཙྪ་ཏི.

སཱི་ལེ་ནཱཏི ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི. ཝ་ཏེ་ནཱཏི ཏཱ་དི་སེ་ན ཝ་ཏེ་ན. ཏ་པེ་ནཱཏི ཏ་པོ་ཀ་མྨེ་ན. ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏི ནཱ་མ ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་རི་པ་ཀྐཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟིཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཏི. ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཝཾ ན་ཏྠི. ཏ་ཉྷི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. དོ་ཎ་མི་ཏེཏི དོ་ཎེ་ན མི་ཏཾ ཝི་ཡ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑེཏི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེཏི ཝུ་ཏྟ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཀ་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེཏི ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ནི. ན སཾ་སཱ་རོ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཧཱ་ཡ་ཏི, ན བཱ་ལ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེཏི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སཱ, ཧཱ་པ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ཏི ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སུ་ཏྟ་གུ་ལ༹ཾ. ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏཱིཏི པ་བྦ་ཏེ ཝཱ རུ་ཀྑ་གྒེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཁི་ཏྟཾ སུ་ཏྟ་པ་མཱ་ཎེ་ན ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སུ་ཏྟེ ཁཱི་ཎེ ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛ་ཏི ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

༢༢༩. ཀི་མི་དནྟི ཀི་མི་དཾ ཏ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀིཾ ས་བྦ་ཉྙུ ནཱ་མ ཏྭ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནི་ཡ་ཏི་ཝཱ་དེ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ སུ་ཉྙཾ མེ ཨ་གཱ་རནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༢༣༠. ཨ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ས་ཙྩོཏི ས་ཝ་ནཾ ས་ཙྩ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཝ་གྒ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཱ་ཡ པི་ཊ་ཀ་ག་ནྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ.

༢༣༢. མ་ནྡོཏི མ་ནྡ་པ་ཉྙོ. མོ་མཱུ་ཧོཏི ཨ་ཏི་མཱུ་ལ༹ྷོ. ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀཱི་དི་སཾ? ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ, ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་མ་རཱ ནཱ་མ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི. སཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ནི་མྨུ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་མཱ་ནཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི ཝཱ་དོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏི, གཱ་ཧཾ ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ.

ཨེ་ཝ་ནྟི་པི མེ ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨེ་ཝ་ནྟི་པི མེ ནོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀིཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི་པི མེ ནོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཏི་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ ལ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཀིཾ ནོ ནོ་ཏི ཏེ ལ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ནོ ནོ་ཏི་པི མེ ནོ’’ཏི ཝི་ཀྑེ་པ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི པ་ཀྑེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཨེ་ས ས་ཏྠཱ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ཏི. པུ་རི་མེ་སུ་པི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༢༣༤. ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུནྟི ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ གི་ཧི་བྷཱུ་ཏོ ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི. ནོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན པ་ནེ་ས ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཀ་ཐ་ནྟི. ཏ་སྶཱ་པི པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ས་བྦ་སོ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ, དྷ་མྨེ་ན པ་ན ལ་དྡྷཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི.

༢༣༦. པུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཱཏི སོ ཀི་ར ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ མ་ཏཱ ནཱ་མཱ་ཏི ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ མ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏེ་སཾ མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟ་མ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ པུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེཏི ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ས་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.