ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
༡. ག་ཧ་པ་ཏི་ཝ་གྒོ
༡. ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་མྤཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་སྶ ཧི ན་ག་ར་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཙ་མྤ་ཀ་རུ་ཀྑཱ་ཝ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་མྤཱ་ཏི ས་ངྑ་མ་ག་མཱ་སི. ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེཏི ཏ་སྶ ཙ་མྤཱ་ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ག་གྒ་རཱ་ཡ ནཱ་མ རཱ་ཛ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཁ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ ག་གྒ་རཱཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཏྠི. ཏ་སྶཱ ཏཱི་རེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ནཱི་ལཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་ཀུ་སུ་མ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སུ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷེ ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིནྟི ཨ་ད་སྶི་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ. པེ་སྶོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོཏི ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པུ་ཏྟོ. ཀ་ནྡ་ར་ཀོ ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོཏི ཀ་ནྡ་ར་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཚ་ནྣ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱཏི ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ནཾ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ལཱ་ཁཱ་ར་སེ ནི་མུ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, སི་ངྒཱི་སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ དུ་སྶ་ཝ་རཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣ་ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥཱ་ནི སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ, སི་ནེ་རུ་པཱ་དཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ ཨ་ལ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཕུ་ལླ་པ་དུ་མ་ས་སྶི་རི་ཀེ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱིཏི ཚ་ནི་ས་ཛྫ་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི.
ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏནྟི ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་པི ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཝཱ པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ས་བྦེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ གཱ་ར་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ག་ཏ་ས་ལླཱ་པཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡ་མྤི ཨ་ཀ་རོ་ནྟཱ སུ་ནི་ཁཱ་ཏ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ཝི་ཡ ནི་ཝཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡེ་ན་པི ནི་ཙྩ་ལཱ མ་ན་སཱ་པི ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ ར་ཏྟ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུ་ཀཱུ་ཊཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ པ་རི་སཾ དི་སྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཧ་ད་ཡ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྣི་ད་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནྡྷ་སྶ པ་བྦ་ཏཱ་རོ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ནི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་དྡ་ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ་གྒ་ནྟི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་བྦྷུ་ཏཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཝི་མྷ་ཡ་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ག་ར་ཧ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, པ་སཾ་སཱ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ན ཨ་བྦྷུ་ཏཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ་ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མ སོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་མེ་སྶ་ཏཱི་ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༣; ཨ. ནི. ༨.༢༠), ཨི་དཾ ག་ར་ཧ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི པ་རི་སོ་དྷེ་སྶ་སཱི་ཏི (ཨ. ནི. ༧.༥༣) ཨི་དཾ པ་སཾ་སཱ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ’’ ཨ་ཡ་ཉྷི ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཡཱ་ཝཱཏི པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཡཱ་ཝ ས་མྨཱ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ, ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ས་མྨཱ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ, ན ས་ཀྐཱ ཏ་སྶ ཝ་ཎྞེ ཝ་ཏྟུཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་མེ་ཝེ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏ་སྶཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ར་མོ་ཏི ཨེ་ཏ་པ་ར་མོ, ཏཾ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་དེ་སུཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོཏི ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཨ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཡོ་ཛི་ཏོ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ བུ་དྡྷེ ད་སྶེ་ཏི, ཀི་མ་སྶ ཏི་ཡ་དྡྷ་ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ན་ཏྠི, ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ པ་ན ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་སི་ནྣོ ད་ནྟོ ཝི་ནཱི་ཏོ ཨུ་པ་ས་ནྟོ, ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷཱ་པི ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་པི པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་པེ་སྶ་ནྟི, ན་ཏྠི ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༢. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཀ་ནྡ་ར་ཀཱཏི པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ནྡ་ར་ཀ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཝ་ད་སི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ, ན ཧི ཏྭཾ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, མ་ཡཱ པ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ བུ་དྡྷ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ ཀོ་ཊིཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ས་ནྟི ཧི ཀ་ནྡ་ར་ཀཱཏི ཨ་ཡ་མྤི པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཀུ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ས་ཎྛ་པེ་ནྟོ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟོ ན ཨུ་པ་ས་ནྟཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་པི ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ནྟཱ, པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ཏོ མུ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཨུ་པ་ས་ནྟཱ. ཏཾ ནེ་སཾ ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ནྟོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ནྟི ཧི ཀ་ནྡ་ར་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ཁ་པ་ཊི་པ་ད་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ས་ནྟ་ཏ་སཱི་ལཱཏི ས་ཏ་ཏ་སཱི་ལཱ ནི་ར་ནྟ་ར་སཱི་ལཱ. ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་ནྟ་ཏ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཝཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨིཾ ས་ནྟ་ཏ་སཱི་ལེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ན དུ་སྶཱི་ལྱཾ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ནི་པ་ཀཱཏི ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ནི་པ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ནོཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝུ་ཏྟི་ནོ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཚ་སུ ཨ་གོ་ཙ་རེ་སུ ཙ་ར་ཏི, ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཧོ་ཏི, ཝི་དྷ་ཝ་ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀ་པཱ་ནཱ་གཱ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་གོ་ཙ་རོ ཧོ་ཏི. སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ན (ཝི་བྷ. ༥༡༤), ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཧི་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ག་ཎྜཾ ཕཱ་ལེ་ཏི, ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཾ དེ་ཏི, ཨུ་དྡྷཾ་ཝི་རེ་ཙ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་དྷོ་ཝི་རེ་ཙ་ནཾ དེ་ཏི, ན་ཏྠུ་ཏེ་ལཾ པ་ཙ་ཏི, པི་ཝ་ན་ཏེ་ལཾ པ་ཙ་ཏི, ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནཾ, པ་ཏྟ་དཱ་ནཾ, པུ་པྥ་དཱ་ནཾ, ཕ་ལ་དཱ་ནཾ, སི་ནཱ་ན་དཱ་ནཾ, ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀ་དཱ་ནཾ, ཙུ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱཾ ཀ་རོ་ཏི, མུ་གྒ་སཱུ་པི་ཡཾ, པཱ་རི་བྷ་ཊུཾ, ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་ནི་པ་ཀ་ཝུ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་ཡ་ཀྑོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པི ཨཱ་དི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ, མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་པ་ཊི་པ་དཾ, མ་ཧཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ, ཨ་ན་ངྒ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཾ, དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་པ་ཊི་པ་དཾ, ནཱ་ལ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ, ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ, ཙ་ནྡོ་པ་མ་པ་ཊི་པ་ད་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ-ས་ནྟོ་ས-བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ-ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱི་ཀཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ཡཱུ་ཐཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ནི་པ་ཙྪཱ་བ་ནྡྷ་མ་ཧཱ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཙ ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫ་ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་ཊྛ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ. སེ་སཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༣. ཡཱ་ཝ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱཏི ཡཱ་ཝ སུ་ཊྛ་པི་ཏཱ སུ་དེ་སི་ཏཱ. མ་ཡ་མྤི ཧི, བྷ་ནྟེཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, མ་ཡ་མྤི ཧི, བྷ་ནྟེ, གི་ཧི…པེ… སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ན ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་སི ཙ བཱི་ཛ་ཉྩ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལ་ཉྩ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ན་ཉྩ, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, མ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མ, མ་ཡ་མྤི ཀཱ་ར་ཀཱ, ན ས་བྦ་སོ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. མ་ནུ་སྶ་ག་ཧ་ནེཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ག་ཧ་ནེ་ན ག་ཧ་ན་ཏཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶཱ་པི ནེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ནེ་ན ག་ཧ་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ས་ཊ་སཱ་ཋེ་ཡྻེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན ཀ་ས་ཊ་ཏཱ, ཀེ་རཱ་ཊི་ཡ་ཊྛེ་ན སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧ་ན་ཀ་ས་ཊ་ཀེ་རཱ་ཊི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ ཡཱ་ཝ སུ་ཊྛུ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་དི་དཾ པ་ས་ཝོཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦཱ་པི ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ཛཱ་ཏི པ་ས་ཝོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པ་ཧོ་མཱིཏི ས་ཀྐོ་མི. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན ཁ་ཎེ་ན. ཙ་མྤཾ ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙ་མྤཱ་ན་ག་ར་དྭཱ་རཱ ག་མ་ན་ཉྩ ཨཱ་ག་མ་ན་ཉྩ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ས་ཋ་ཏྟཱ་ནི. ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ཀཱུ་ཊ་ཏྟཱ་ནི. ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ཝ་ངྐ་ཏྟཱ་ནི. ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ཛི་མྷ་ཏྟཱ་ནི. པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་སེ་སྶ་ཏི ད་སྶེ་སྶ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཏེ་ན ཏཱ་ནི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ནྟ་རེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཏོ ཡཾ ཋཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཋ་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་ཁཱ་ཏ་ཏྠ་མྦྷོ ཝི་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དེ ནི་ཙྩ་ལེ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཋོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་ག་ཏཾ པཱ་ཏེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཏོ ཡཾ ཋཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཋཱ་ནེ མ་གྒཱ ཨུ་ཀྐ་མྨ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཊི་མ་གྒཾ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཏོ ཡཾ ཋཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་གྒཱ ཨུ་ཀྐ་མྨ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཊི་མ་གྒཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝ་ངྐོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ་མ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ཨུ་ཛུ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཏོ ཡཾ ཋཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ་མ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ཨུ་ཛུ་མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ལ་ཎྜཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཏོ ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ སུ་ས་མྨ་ཊྛཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཋཱ་ནེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཛི་མྷོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ཀི་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ཏེ ས་ཋཱ་ད་ཡོ ཏཱ་ནི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་དཱི་ནི པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟི ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ པ་སཱུ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ག་ཧ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དཱ་སཱཏི ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ ཝཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ ཝཱ ཀ་ར་མ་རཱ་ནཱི་ཏཱ ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱ དཱ་ས་བྱཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. པེ་སྶཱཏི པེ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ. ཀ་མྨ་ཀ་རཱཏི བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་བྷ་ཏཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ཨ་ཉྙེ་ན ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ ས་མྨུ་ཁཱ སཱ་མི་ཀེ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་ཏོ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨི་མཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ སེ་སཱ་ནི་པི ཨཱ་ས་ན-པ་ཉྙཱ་པ་ན-ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་བཱི་ཛ་ན-པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ར་མྨུ་ཁ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཏེ་ལ་མྤི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི, ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀེ་པི ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀེ་པི ཀ་མྨེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨི་མེ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀཱ་ཡེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཱ་མ. ཡེ པ་ན ས་མྨུ་ཁཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ པ་སཾ་ས་ནྟི, པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཝ་ད་ནྟི, ཨི་མེ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཱ་མ.
༤. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ པེ་སྶ་པུ་གྒ་ལཱཏི ཨ་ཡ་མྤི པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་ཡ་ཉྷི པེ་སྶོ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ག་ཧ་ཎེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ཀ་ས་ཊེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་སཱ་ཋེ་ཡྻེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་རི་མེ ཙ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ཨ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ, ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘པུ་རི་མེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པཱ་དེ་མཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ་པི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ས་ནྟོཏི ཨི་དཾ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཏི པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༤༢) ཨེ་ཏྠ ཧི ནི་རུ་དྡྷཱ ས་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ས་ནྟཱ ཨེ་ཏེ ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ (མ. ནི. ༡.༨༢) ནི་བྦུ་ཏཱ. ‘‘ས་ནྟོ ཧ་ཝེ ས་བྦྷི པ་ཝེ་ད་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ (ཛཱ. ༢.༢༡.༤༡༣) པ་ཎྜི་ཏཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་པ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. པ་རཾ ཏ་པ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པ་ར་ནྟ་པོ. པ་རེ་སཾ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ནི་ཙྪཱ་ཏོཏི ཚཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ, སཱ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་ཙྪཱ་ཏོ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ. ཨ་ནྟོ ཏཱ་པ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ སཱི་ཏ་ལོ ཛཱ་ཏོ་ཏི སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ. ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི, པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལནྟི དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་ཎྛི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༦. པ་ཎྜི་ཏོཏི ཨི་དྷ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོཏི ཨི་ད་མྤི མ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཏྠེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ག་མི་སྶཱཏི མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན ཡེ་སཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏེ་པི ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨཱ་མ ཧོ་ཏི, ན པ་ན བུ་དྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ, ཨ་ཐ ཁོ ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ ཧོ་ཏི ནཱ་མ – ས་ཙེ ཧི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི དྷ་ན་ཉྫཱ་ནི་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཨ་དེ་ས་ཡི་སྶཱ, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ ཧོ་ཏི. པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཧོ་ཏི ནཱ་མ – ས་ཙེ ཧི ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ནཱ་ཀ་རི་སྶཱ, སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཧཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ, ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟོ. ཨ་པི་ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི པེ་སྶོ་ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀ་ཏ་རེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན? དྭཱི་ཧི ཨཱ་ནི་སཾ་སེ་ཧི. སོ ཀི་ར ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ངྒྷེ ཙ པ་སཱ་དཾ པ་ཊི་ལ་བྷི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་སྶ ཨ་བྷི་ན་ཝོ ན་ཡོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི. ཀ་ནྡ་ར་ཀོ པ་ན ས་ངྒྷེ པ་སཱ་ད་མེ་ཝ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལོཏི ཨེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ན་སྶ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ.
༨. ཨོ་ར་བྦྷི་ཀཱདཱི་སུ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ལ༹་ཀཱ, ཨུ་ར་བྦྷེ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ. སཱུ་ཀ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལུ་དྡོཏི དཱ་རུ་ཎོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹. མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་ཀེ་ཝ་ཊྚོ. བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རི་ཀོཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་པ་ཀོ. ཀུ་རུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟཱ.
༩. མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ན་ག་ར་སྶཱཏི ན་ག་ར་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡ. ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ. ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ས་ཁུ་རཾ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. ས་པྤི་ཏེ་ལེ་ནཱཏི ས་པྤི་ནཱ ཙ ཏེ་ལེ་ན ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ས་པྤིཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཡོ ཀོ་ཙི སྣེ་ཧོ ཏེ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཎྜཱུ་ཝ་མཱ་ནོཏི ན་ཁཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་ཎྜཱུ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཏེ་ན ཀ་ཎྜཱུ་ཝ་མཱ་ནོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་ནྠ་ཏཱ་ཡ. ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡཱཏི ས་དི་ས་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. ས་ཙེ གཱ་ཝཱི སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྪོ་པི སེ་ཏ་ཀོ་ཝ. ས་ཙེ གཱ་ཝཱི ཀ་བ་རཱ ཝཱ ར་ཏྟཱ ཝཱ, ཝ་ཙྪོ་པི ཏཱ་དི་སོ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི སོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་ཝ་ཙྪཱ. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱིསུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཡ་ཉྙ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀེཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་མོཏི སོ ཧི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ སཱ་ར་པྤ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ ད་ས་མེ ཋཱ་ནེ ག་ཎཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ད་ས་མོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་རོཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི. ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏོ ཨཱ་རཱ་མོ.
༡༨. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… ཨ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏཱ, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ས་བྦཾ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་པི་ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཚ་ཧི ཝཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ག་ཏཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, པ་ར་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་དྷ་མྨེ ཝཱ ཛཱ་ན་ཏཱ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏཱ, ཀི་ལེ་སཱ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཐོ་མི་ཏེ་ན. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི.
༡༩. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི ཀ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏནྟི ཙེ་ཏ་ཡི་ཏཾ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོཏི སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ཧི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཧི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ར་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི. སོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀ་ཐཱ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི སོ ‘‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཀིཾ པ་ནི་དཾ སུ་ཏྟཾ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ’’ནྟི, ཨ་དྡྷཱ ནཱི་ཏ་ཏྠ་ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཏྠི་ཀེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཚ་ནྡ་རཱ་གེ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ‘‘མཱ སུ་ཏྟཾ མེ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ དཱི་པེ་ཧི. པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ར་སཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཧི ས་གྒེ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཝཱ ཨ་པཱ་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དོ་ས་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན མོ་ཧ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཡཱ ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི སུ་ག་ཏི་ཡོ, ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དོ་ས་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན མོ་ཧ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི དུ་གྒ་ཏི་ཡོ’’ཏི –
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏུ, ནོ ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ག་ཙྪ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱོ་ཝཱ་དེ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟེ་པི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ་པི ས་མ་ཐ་དྷུ་ར་མེ་ཝ དྷུ་རཾ, མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱོ་ཝཱ་དེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ དྷུ་རཾ, མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནུ་ཏྟ་རཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟཾ ས་མ་ཐུ་ཏྟ་ར་ནྟི.
ཨ་ཡཾ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི…པེ… ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་བྦཱ་ནི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཨ་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་ན ཝཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༢༡. ནི་དྷི་མུ་ཁཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོཏི ནི་དྷིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ. ས་ཀི་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན. ཀ་ཐཾ པ་ན ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ནི་དྷཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་དྷིཾ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ ཙ་ར་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀོ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ བྷོ ཙ་ར་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སོ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་མྨ ཨཱ་ག་ཙྪ, ཨེ་ཏཾ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཋ་པི་ཏཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀུ་མྦྷི་ཡོ པ་སྶེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ནི་དྷཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྶ སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ཝཱ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷ་ནཾ དེ་ནྟི. ཡེ་སཾ གེ་ཧེ ན་ཏྠི, ཏེ ཉཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑ་མྤི ཙ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱ་ཧནྟི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ ཏཱ་ཝ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ་པི སཱ་ས་ནེ སི་པྤ་མ་ཏྟ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི; ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀིཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཀ་རི་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. པ་ཙྩེ་ཀ་དུ་སྶ་ཡུ་གེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱིཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ དུ་སྶ་ཡུ་ག་མ་དཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཝི་ཧཱ་རནྟི པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ནི་ཀཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. སེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི སེ་ཁ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཨ་དྷུ་ནཱ ཀཱ་རི་ཏཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ, ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཙྪཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཧ་ཏྠཱི་སུ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶེ་སུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ར་ཐེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྠཾ ཀ་རོ་ནྟི, མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ གེ་ཧེ་སུ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ཝ དྭེ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་མྦྷ་ནྟཱི་ཏི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ག་ཎ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཧི ཏེ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ན ཚི་ཛྫ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ཚ་ནྡོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་ར’’ནྟི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝ་པི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཀི་ཙྩཱ་ནི ས་མྨ་ནྟ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་ར་ནྟཱི་ཏི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་ཊྛ་ཀ་མྨ-སི་ལཱ་ཀ་མྨ-ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷུ་ནཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཾ. ས་མ་ཎེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘དེ་ཝེ་ན ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ནི་ཊྛི་ཏ་ནྟི སུ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ་མ, ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ནྟྭཱ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མཾ ས་སྶི་རི་ཀཾ ཀེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨ་སྶཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛ་སྶ པ་ཋ་མཾ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་པི ས་ཏྠུ་ནོ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་པི ས་ཏྠུ་ནོ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་པེ་སྶཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མ, ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ མ་ཡཾ པ་ཙྪཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཡེ་ན ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཾ, བུ་དྡྷཱ་ར་ཧཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཾ. བུ་དྡྷཱ ཧི ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་རཱ་མཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སེ་ཡྻུཾ ཝཱ ནོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན མ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཡེ་ན ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ས་ནྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ. ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘གོ་མ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་མྤི བྷཱུ་མིཾ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡེ་ན ཨོ་པུ་ཉྪཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷེ་ཧི ལི་མྤཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝ་ཀེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་ར་ཀ-ཨ་སྶ་ཏྠ་ར་ཀ-སཱི་ཧ་ཏྠ་ར་ཀ-བྱ་གྒྷ་ཏྠ་ར་ཀ-ཙ་ནྡ་ཏྠ་ར་ཀ-སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ར་ཀ-ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦ་ཀ་ཡུ་ཏྟཾ ས་བྦོ་ཀཱ་སཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ཝ མ་ངྒ་ལ་ཏྠ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ མུ་དུ་ཀ་ཉྩ མ་ནོ་ར་མ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་པུ་པྥ་དཱ་མ་པ་ཏྟ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནེ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ལླ་ངྐ་པཱི་ཋ-ཨ་པ་སྶ་ཡ་པཱི་ཋ-མུ་ཎྜ་པཱི་ཋཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝ་ཀེ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ལོ་མཱ་དི་པཱུ་རི་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནི ཋ་པཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀི་ལ་མ་མཱ་ནཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀནྟི མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊིཾ. ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཧ་ཏྠེ ཝཱ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི པཱ་དེ ཝཱ, མུ་ཁཾ ཝཱ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ད་ལི་པ་ཎྞེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱཏི ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡ་ད་ཎྜཱ་སུ དཱི་པི་ཀཱ་སུ ཡོ་ན་ཀ་རཱུ་པ་ཀི་རཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡ་ཀ་པ་ལླ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཛ་ལ་ཡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ནྠཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་ཊྚེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན་ག་ར་ཝཱི་ཐི་ཡོ་པི ས་མྨ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཛེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་སུ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཙ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ དཱི་པ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་ར་པཱ་ཡ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ཁཱི་རཾ པཱ་ཡེ་ཐ, ད་ཧ་རེ ཀུ་མཱ་རེ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཡཱ་པེ་ཐ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི. ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཀཱ་ལེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་ཁཱ་ར་སེ་ན ཏི་ནྟ་ར་ཏྟ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ པ་དུ་མཾ ཀ་ནྟ་ནྟོ ཝི་ཡ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་མ་ངྒེ་ན པ་དུ་མ་ཀ་ལཱ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫུ་ལླ་ཏཱ་ས་སྶི་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན ག་ཛ་ཀུ་མྦྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ར་ཏ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷེ སུ་ཝ་ཎྞ་གྒྷི་ཀེ པ་ཝཱ་ལ༹་ཛཱ་ལཾ ཁི་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཀ་ཉྩ་ན་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ སུ་པ་ཀྐ་ལཱ་ཁཱ་ར་སཾ པ་རི་སི་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཝི་ཛྫུ་ལླ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ས་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་ཡུ་ག་ནྡྷ་རཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ནི་གྲོ་དྷ་པ་ལླ་ཝ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་ཝ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི ཀ་ཉྩ་ན་གུ་ཧ་ཏོ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཙ. ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ན ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་མུ་ཁེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ མེ་གྷ་མུ་ཁེ་ཧི ཝི་ཛྫུ་ཀ་ལཱ་པཱ ཝི་ཡ ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་པ་རི་སེ་ཀ་མ་ཉྫ་རི་པ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་ཝི་ཊ་པེ ཝི་ཡ ཨཱ་རཱ་མ་རུ་ཀྑེ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སི. ཏེ པ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མཱ ཙོ་ད་ཀཱ པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ས་ཎྜ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝེ་དི་ཀཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་སཱ་དོ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་པི ནཾ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་མྨ་ཝ་མྨི་ཀཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ ཝ་ནྟ་རཱ་གཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛ་ཊི་ཏ་ཛ་ཊཱ ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ ཨ་ལ་གྒཱ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་སེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧེ་ཧི, ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷེ་ཧི, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི, ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ, པ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རཾ, ཀེ་ས་ར་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ, ཨ་ཊྛ་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ, སེ་ན་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི, མ་རུ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ཨ་ས་མེ་ན བུ་དྡྷ་ཝེ་སེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན བུ་དྡྷ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨཱི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏོ, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨཱི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་ཀེ་སཱ་ཝ་ཏྟེ་ཧི མོ་ར་གཱི་ཝ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨཱི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨཱི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཀ་ཉྩ་ན་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ཧི ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཛཱ་ལཱ ཝི་ཡ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཝི་ཛྫུ་ལླ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝི་དྷཱ་ཝིཾ་སུ. ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་གཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥེ་ཧི ཝི་ཀི་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་ཧི སི་ཉྩ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཝི་ཡ, ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཀིཾ་སུ་ཀ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞ་ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ས་རཱི་རཾ ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ, ཝི་ཀ་སི་ཏ་མི་ཝ པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ, ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱུ་ཙ་ནྡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ སི་རི་ཡཱ སི་རིཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཧི སུ་པཱུ་རི་ཏཱ་ཧི ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ. ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ར་ཀྑི་ཏ་སཱི་ལཾ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཾ ས་མྦཱ་དྷ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ནཱ་ཝཱ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀ་ས་ཀ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ན་དཱི་ནཾ ཨོ་གྷ་སྶ ས་མྦྷི་ཛྫ མུ་ཁ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ རཱ་སཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྪ་ཏོ. ཝཱ་མ་པ་སྶེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ. ཛཱ་ཏི་ཀུ་སུ་མ་ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ན་མ་ལླི་ཀ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་མ་ཀུ་ལ་སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མེ་གྷ་ཝི་སྶ་ཊྛོ་ད་ཀ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སུ. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ནི་གྒྷོ་སཱ ཙེ་ཝ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཐུ་ཏི་གྷོ་སཱ ཙ ས་བྦ་དི་སཱ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་བྦ་ཡ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཧ་སྶེ་ན ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣོ, ཀ་མྤ་ཡ་ནྟོ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
ཨ་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ནི, ཡཱ་ཏི ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ.
ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ, ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ན་རཱ་ས་བྷོ;
ག་ཙྪ་ནྟོ སི་རི་ས་མྤ་ནྣོ, སོ་བྷ་ཏེ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ.
ག་ཙྪ་ཏོ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལཾ མུ་དུ;
ས་མཾ ས་མྥུ་ས་ཏེ བྷཱུ་མིཾ, ར་ཛ་སཱ ནུ་པ་ལི་པྤ་ཏི.
ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
ཨུ་ནྣ་ཏ་ཉྩ ས་མཾ ཧོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི ཙ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ.
པཱ་སཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ ཙེ་ཝ, ཀ་ཐ་ལཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ;
ས་བྦེ མ་གྒཱ ཝི་ཝ་ཛྫ་ནྟི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ.
ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ན་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཙ ནི་ཀྑི་པཾ;
ཨ་གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཨུ་བྷོ ཛཱ་ཎཱུ ཙ གོ་པྥ་ཀེ.
ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མྤ་ནྣ་ཙ་ར་ཎོ མུ་ནི;
ན ཙཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ ཡཱ་ཏི, ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ.
ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཙ ཏི་རི་ཡཾ, དི་ས་ཉྩ ཝི་དི་སཾ ཏ་ཐཱ;
ན པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ སོ ཡཱ་ཏི, ཡུ་ག་མ་ཏྟ་མྷི པེ་ཀྑ་ཏི.
ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་རོ སོ, ག་མ་ནེ སོ་བྷ་ཏེ ཛི་ནོ;
ཙཱ་རུཾ ག་ཙྪ་ཏི ལོ་ཀ་གྒོ, ཧཱ་ས་ཡ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀེ.
ཨུ་ལུ༹་རཱ་ཛཱ་ཝ སོ་བྷ་ནྟོ, ཙ་ཏུ་ཙཱ་རཱི་ཝ ཀེ་ས་རཱི;
ཏོ་ས་ཡ་ནྟོ བ་ཧཱུ ས་ཏྟེ, པུ་རཾ སེ་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་ག་མཱི’’ཏི.
ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཀི་རེ་ས, ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་སུ ཀཱ་ལེ་སུ བུ་དྡྷ་སྶ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ ཝཱ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ ཐཱ་མོ་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་དེ་ཧི ཝཱ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. དུ་ཀྐ་ཐི་ཏ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞཱ ཧི བུ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་པི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ སི་རི་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན ཛ་ནེ་ན ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ན་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ན མ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏེ པཱི་ཋེ ཋ་པི་ཏ་ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ན་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པོ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་མ་གྒོ –
‘‘ག་ནྟྭཱ་ན མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹ཾ, ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙ་ར་ཎོ;
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟོ ལོ་ཀ་གྒོ, ནི་སཱི་དི ཝ་ར་མཱ་ས་ནེ.
ཏ་སྨིཾ ནི་སི་ནྣོ ན་ར་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི,
དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝོ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ;
བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི,
སུ་ཝ་ཎྞ་ནེ་ཀྑཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ.
ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ནི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ;
ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཝཱི་ཏ་མ་ལོ, མ་ཎི་ཝེ་རོ་ཙ་ནོ ཡ་ཐཱ.
མ་ཧཱ་སཱ་ལོ་ཝ ས་མྥུ་ལློ, ནེ་རུ་རཱ་ཛཱ་ཝ་ལ་ངྐ་ཏོ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཡཱུ་པ་ས་ངྐཱ་སོ, པ་དུ་མོ ཀོ་ཀ་ན་དོ ཡ་ཐཱ.
ཛ་ལ་ནྟོ དཱི་པ་རུ་ཀྑོ་ཝ, པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཡ་ཐཱ སི་ཁཱི;
དེ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟོ་ཝ, ས་བྦ་ཕུ་ལློ ཝི་རོ་ཙ་ཐཱ’’ཏི.
ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེ ས་ཀྱེ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ས་ནྠཱ་གཱ་ར་ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝོ་ཛཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུཾ ཁ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ མ་དྷུ་བྷ་ཎྜཾ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟེ་ན པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ མ་དྷུ་པཱ་ནཾ པཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་ནཾ ས་ཀྱཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ མ་ཧ་ནྟཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ མ་ཡཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟོ མ་ཡཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ པ་ན དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནེ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟོ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ན་སྨི་ཉྷི དི་ནྣེ ས་བྦ་དཱ་ནཾ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པ་སྶ ཝཱ་པི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ནཱ་མ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ན་ཡ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ བ་ཧུཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ –
‘‘སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཧ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་ནི ཙ;
ས་རཱི་ས་པེ ཙ མ་ཀ་སེ, སི་སི་རེ ཙཱ་པི ཝུ་ཊྛི་ཡོ.
ཏ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ གྷོ་རོ, ས་ཉྫཱ་ཏོ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི;
ལེ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ, ཛྷཱ་ཡི་ཏུ་ཉྩ ཝི་པ་སྶི་ཏུཾ.
ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་གྒཾ བུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ.
ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ར་ཡེ ར་མྨེ, ཝཱ་ས་ཡེ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ;
ཏེ་སཾ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ, ཝ་ཏྠ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཙ.
ད་དེ་ཡྻ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;
ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༥) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི བ་ཧུ་དེ་ཝ་ར་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡཱ་མཾ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ན ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི. ས་ནྡ་སྶེ་སཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་ར་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི. པ་རི་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི ཨཱ་ན་ནྡོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒོ, པ་ཧོ་སི པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ནྟི སཱ་ཀི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ སུ་ཏ་པུ་བྦཱ, ཨོ་རོ་དྷཱ པ་ན ནེ་སཾ ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པྤཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་ར་མ་ཀཱ་སི.
སེ་ཁོ པཱ་ཊི་པ་དོཏི པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ སེ་ཁ་ས་མ་ཎོ. སོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ, ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་ཧཱི་ཏི པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡ་མེ་སི? བ་ཧཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨི་མེ ཏཱ་ཝ ས་ཀྱཱ མ་ངྒ་ལ་སཱ་ལཱ་ཡ མ་ངྒ་ལཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི ཝ་ཌྜྷིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ སེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ མ་ངྒ་ལ་པ་ཊི་པ་དཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི་པི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡ་མེ་སི. ཏ་སྶ་ཉྩ པ་རི་ས་ཏི སེ་ཁཱ་ཝ བ་ཧཱུ ནི་སི་ནྣཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཐཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟཱ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི་པི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡ་མེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ སེ་ཁ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟོ་ཝ, སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷེ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡ་མེ་སི. སེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ ཏི་སྶོ་པི སི་ཀྑཱ ཨོ་ས་ཊཱ, ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡོ ཙ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རོ, སོ པ་ཧོ་ཏི ཏཱི་ཧི པི་ཊ་ཀེ་ཧི ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏེ ས་ཀྱཱ་ནཾ མ་ངྒ་ལ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡ་མེ་སི.
པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ནྟ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པི་ཊྛི་ཝཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ. པ་ཧོ་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མྤི དྭེ་པི ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏུཾ. ས་ནྠཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཾ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཏྠ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ དྷ་མྨཱ་ས་ནཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ག་མ་ནཾ ནི་པྥ་ནྣཾ. དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟོ ཐོ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནཾ. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡཱ་མཾ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་ས་ཛྫཱ ནི་པྥ་ནྣཱ. ཨི་དཱ་ནི ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་པ་ནྣེ ས་ཡ་ནཾ ནི་པྥ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་ར་ཉྩ ནཱ་མ ‘‘ནོ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཙི་རཾ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི ས་ནྠཱ་གཱ་ར་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཊྚ་སཱ་ཎིཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ-ཏཱ་ར་ཀ-ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ-དཱ་མ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པ་ཡིཾ་སུ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མ་ནྟོ ཨི་དྷ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཨི་མཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ.
༢༣. མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི སོ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ པཱ་མོ་ཀྑོ, ཏ་སྨིཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ སེ་ས་པ་རི་སཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཐེ་རོ ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣོ, ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལོ པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷ་མྨེ་ཧཱིཏི སུ་ནྡ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི, ས་ཏཾ ཝཱ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨེ་ཧི.
༢༤. ཀ་ཐ་ཉྩ མ་ཧཱ་ནཱ་མཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན སེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༥. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཧི་རི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི་རི་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནི་དྡེ་སེ ཧེ་ཏྭ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏ་མཱ་ན་སོ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཐཱ་མ་ཝཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཐཱ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ཐི་ར་པ་ར་ཀྐ་མོ. ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནོ་རོ་པི་ཏ་དྷུ་རོ ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ. པ་ར་མེ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན. ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ནཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙ ནི་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཏི་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡེ པ་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི? ས་ཏི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི ས་ཏི དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་ཏི.
ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙི་ར་ཀ་ཏཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དི ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎཾ. ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་དྡི་ས་ན-ཨུ་དྡི་སཱ་པ་ན-དྷ་མྨོ་སཱ་ར་ཎ-དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ-ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཱ-ཨ་ནུ་མོ་ད་ནི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཙི་ར་ཀ་ཏེ ‘‘ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏེ ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི རཱུ་པཾ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཨ་རཱུ་པཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ས་ར་ཏི ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཙ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཧི ས་ཏི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ས ས་ཀི་མྤི ས་ར་ཎེ་ན ས་རི་ཏཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ ཋི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ. ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡཱཏི སཱ་ཡེ་ཝ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ‘‘ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི ཨི་དྷཱ་པི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ‘‘ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཁེ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི ནཱ་མ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཁེ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨེ་སཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༦. ཨ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཙི་ཏྟཾ སེ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ སི་ཏཱ་ནཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནནྟི ཨ་པྤི་ཏ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ སུ་ཁ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ. ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ. ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི ནི་དུ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཝི་པུ་ལ་ལཱ་བྷཱི. པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀོ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་དྷ་མྨེ པ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་དྷ་མྨེ ཙ ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, སོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ.
༢༧. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧཱ་ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སེ་ཁོ པཱ་ཊི་པ་དོཏི མ་ཧཱ་ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སེ་ཁོ པཱ་ཊི་པ་དོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པུ་ཙྩ་ཎྜ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་པཱུ་ཏི་ཨ་ཎྜ་ཏཱ་ཡ. བྷ་བྦོ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ བྷ་བྦོ. ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མོ ནཱ་མ, ཏ་ད་བྷི་ག་མཱ་ཡ བྷ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡཱ པ་ནཱ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ, སཱ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཧི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་པ་ནྣ་ར་སེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏཾ ཨི་དྷ ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ནྣ་ར་སེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༢༨. ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིནྟི ཨི་མཾ པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཨ་ས་དི་སཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ. པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱཏི པ་ཋ་མོ ཉཱ་ཎ་བྷེ་དོ. དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ་ཏི དྭེ ཝཱ་རེ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཏཱ་ཡོ ཝཱ་རེ ཛཱ་ཡ་ཏི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཋ་མཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ཛཱ་ཡ་ཏི.
༢༩. ཨི་ད་མྤི་སྶ ཧོ་ཏི ཙ་ར་ཎ་སྨིནྟི ཨི་ད་མྤི སཱི་ལཾ ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བ་ཧུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ནྣ་ར་ས་དྷ་མྨཱ, ཏ་ཏྠ ཨི་ད་མྤི ཨེ་ཀཾ ཙ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་ཏྠོ པ་ན ཙ་ར་ཏི ཏེ་ན ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཙ་ར་ཎཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨི་ད་མྤི་སྶ ཧོ་ཏི ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཏ་སྶ ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ བ་ཧུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ, ཝི་པ་སྶ་ན་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ཨི་ད་མྤི ཉཱ་ཎཾ ཨེ་ཀཱ ཝི་ཛྫཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་ཏྠོ པ་ན ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པཱིཏི ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི. ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པཱིཏི པ་ཉྩ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི. ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན པ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པཱི་ཏི.
༣༠. ས་ན་ངྐུ་མཱ་རེ་ནཱཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཀུ་མཱ་རེ་ན, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་མཱ་རོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཏེ་ན. སོ ཀི་ར མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ པ་ཉྩ་ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ལེ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ སོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི མ་ནཱ་པོ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ར་ཏི, ཏེ་ན ནཾ ས་ན་ངྐུ་མཱ་རོཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཛ་ནེ་ཏ་སྨིནྟི ཛ་ནི་ཏ་སྨིཾ, པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོཏི ཡེ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ གོ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ར་ནྟི ‘‘ཨ་ཧཾ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཧཾ ཀ་སྶ་པོ’’ཏི, ཏེ་སུ ལོ་ཀེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རཱི་སུ ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ. ཨ་ནུ་མ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི མ་མ པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི, ཨ་མྦ་ཊྛ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི –
‘ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ’ཏི’’. (དཱི. ནི. ༡.༢༧༧) –
ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏཱ. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི, བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་མ་ནྟོ་ཝ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན སེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཛི་ན་བྷཱ་སི་ཏཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སཱུཏི ཨ་ངྒཱ་ཡེ་ཝ སོ ཛ་ན་པ་དོ, མ་ཧི་ཡཱ པ་ན་སྶ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ, ཏཱ་སཾ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་མ་ཧི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ་ཏི, མ་ཧཱ་མ་ཧི་ཡཱ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་མཱ་ཎོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎོ པ་དེ་སོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ ས་མུ་དྡོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ས་ནྟི. ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཧི་མ་ཝཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀཱུ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡ་མཱ་ན་པ་ཉྩ་ས་ཏ་ན་དཱི་ཝི་ཙི་ཏྟོ, ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཎྞཱ་ས་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧོ ཀ་ཎྞ་མུ་ཎྜ་ད་ཧོ ར་ཐ་ཀཱ་ར་ད་ཧོ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧོ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནཱི་ད་ཧོ སཱི་ཧ་པ་པཱ་ཏ་ད་ཧོ་ཏི ས་ཏྟ མ་ཧཱ་ས་རཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ་སུ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧོ སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱུ་ཊཾ ཙི་ཏྲ་ཀཱུ་ཊཾ ཀཱ་ལ༹་ཀཱུ་ཊཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཀཱུ་ཊཾ ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་བྦ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱུ་ཊཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་ངྐཾ ཀཱ་ཀ་མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཏ་མེ་ཝ ས་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཙི་ཏྲ་ཀཱུ་ཊཾ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ. ཀཱ་ལ༹་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ཉྫ་ན་མ་ཡཾ. ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཀཱུ་ཊཾ སཱ་ནུ་མ་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞཾ, མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ སཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཕེ་གྒུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ པ་པ་ཊི་ཀ་ག་ནྡྷོ ར་ས་ག་ནྡྷོ པ་ཏྟ་ག་ནྡྷོ པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ ཕ་ལ་ག་ནྡྷོ ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་སྶ་ནྣཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཨོ་ས་དྷ་ས་ཉྪ་ནྣཾ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་ཏྟ་མི་ཝ ཨ་ངྒཱ་རཾ ཛ་ལ་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ. ས་བྦཱ་ནི སུ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མཱ་ནུ་བྦེ་དྷ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, ཏ་མེ་ཝ ས་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་གཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝ་སྶ་ནྟི, ན་དི་ཡོ ཙ ཏེ་སུ ས་ནྡ་ནྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ་ན ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་ཛུཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ནྟི ས་ངྑཱ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ཏ་ཏྠ མ་ནོ་ཧ་ར་སི་ལཱ་ཏ་ལཱ་ནི ནི་མྨ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་ནི ཕ་ལི་ཀ་ས་དི་ས་ནི་མྨ་ལུ་ད་ཀཱ་ནི ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠཱ་ནི སུ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡེ་སུ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཙ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཙ ཨི་ས་ཡོ ནྷཱ་ཡ་ནྟི, དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹་ཀཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟི.
ཏ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ སཱི་ཧ་མུ་ཁཾ ཧ་ཏྠི་མུ་ཁཾ ཨ་སྶ་མུ་ཁཾ ཨུ་ས་བྷ་མུ་ཁ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི མུ་ཁཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡེ་ཧི ཙ་ཏ་སྶོ ན་དི་ཡོ ས་ནྡ་ནྟི. སཱི་ཧ་མུ་ཁེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ སཱི་ཧཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཧ་ཏྠི་མུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨུ་ས་བྷཱ. པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ ན་དི་ཡོ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ པཱ་ཙཱི་ན་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ཏི. པ་ཙྪི་མ་དི་ས་ཏོ ཙ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ས་ཏོ ཙ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དི་ཡོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་ར་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ད་ཀྑི་ཎ་དི་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི པ་ན ཏཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཨུ་ཛུ་ཀཾ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ་ནེ་ཝ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཀྑེ་པེ་ན ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལེ༹ ནཱ་མ པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཏི་ཏཱ, པཱ་སཱ་ཎོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ཝེ་གེ་ན བྷི་ནྣོ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལཱ༹ ནཱ་མ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཛཱ་ཏཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཀཱུ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏཱ. ཏ་ཏོ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་མ་ངྒེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཝི་ཉྫྷུཾ ནཱ་མ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ས་དི་སཱ པ་ཉྩ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ག་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ཀཾ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཎྷ་ག་ངྒཱ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཱ་ཏི, ཏི་ཡ་གྒ་ལ༹་པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལ༹་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི, ཀཱུ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧ་ལ་ག་ངྒཱ་ཏི, ཨུ་མ་ངྒེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་མ་ངྒ་ག་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཉྫྷུཾ ནཱ་མ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ས་ར་བྷཱུ མ་ཧཱི་ཏི པ་ཉྩ་དྷཱ ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ པ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་སུ ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མཱི མ་ཧཱི ནཱ་མ, སཱ ཨི་དྷ མ་ཧཱ་མ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྶཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ, ཏཱ་སཾ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཏྟཱ སོ ཛ་ན་པ་དོ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ.
ཨཱ་པ་ཎཾ ནཱ་མཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ནི་ག་མེ ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་པ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨི་ཏི སོ ཨཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏ་སྶ ཙ ནི་ག་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ གྷ་ན་ཙྪཱ་ཡོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ན ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན་ཉྙ་ཏ་རོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི པོ་ཏ་ལི་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. པོ་ཏ་ལི་ཡོ་པི ཁོ ག་ཧ་པ་ཏཱིཏི པོ་ཏ་ལི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི. ས་མྤ་ནྣ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎོཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎོ, ཨེ་ཀཾ དཱི་གྷ་ད་སཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྠོ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཧཱིཏི ཚ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ནཱ་ནཱིཏི པ་ལླ་ངྐ་པཱི་ཋ་པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀཱ་དཱི་ནི. ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒ་མྤི ཧི ཨཱ་ས་ན་ནྟེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱཏི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན. ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ, གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ན་ཙྪ་ནྣནྟི ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པནྟི ན སཱ་རུ་པྤཾ. ཨཱ་ཀཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. དཱི་གྷ་ད་ས་ཝ་ཏྠ་དྷཱ་ར་ཎ-ཀེ་ས་མ་སྶུ་ན་ཁ་ཋ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཧི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ གི་ཧི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཏ་སྶ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཀཱ་རཱ, གི་ཧི་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ས་ཎྛི་ཏ་ཏྟཱ ལི་ངྒཱ, གི་ཧི་བྷཱ་ཝ་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ. ཏེ་ན ཏཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་རཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ སོ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ཝཱ་དཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ནི་ཡྻཱ་ཏནྟི ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ. ཨ་ནོ་ཝཱ་དཱི ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དཱིཏི ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀ་ས་ཐ, ཝ་པ་ཐ, ཝ་ཎི་པྤ་ཐཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ན་ཡེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨོ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ ན ཀ་ས་ཐ, ན ཝ་པ་ཐ, ན ཝ་ཎི་པྤ་ཐཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཐ, ཀ་ཐཾ ཛཱི་ཝི་སྶ་ཐ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཝཱ བྷ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟོ ཨུ་པ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏཾ ན ཀ་རོ་མི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནོ་ཝཱ་དཱི ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་པ་ར་མོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི གྷཱ་ས་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་ཉྩ པ་ར་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ན་ཏྠི, ན ཙ པ་ཏྠེ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༣༢. གི་དྡྷི་ལོ་བྷོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོཏི གེ་དྷ་བྷཱུ་ཏོ ལོ་བྷོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སནྟི ཨ་ནི་ནྡཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་གྷ་ཊྚ་ནཾ. ནི་ནྡཱ་རོ་སོཏི ནི་ནྡཱ་གྷ་ཊྚ་ནཱ. ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་རོཏི བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ་པི པ་ཎྞ་ཏྟི་པི ཝ་ཙ་ན་མྤི ཙེ་ཏ་ནཱ་པི. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཝཱ་ཎི་ཛོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི. (མ. ནི. ༢.༤༥༧) –
ཨ་ཡཾ བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༣༡༣-༡༣༡༥) ཨ་ཡཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་རཱ་མ་ས’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༣༢) ཨ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཊྛ ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧ་རཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༦༧) ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ, ཨ་ཡ་མི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གི་ཧཱི་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི བྱ་ཝ་ཧཱ་རོ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝཱ བྱ་ཝ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ ལ་བྦྷ་ནྟི.
༣༣. ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶེ་ཝ ཧི ཧེ་ཏུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན བ་ཧུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སཱ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ ཨ་ཧཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀ་མྤི ནཱ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཨ་ཝོ་རོ་པ་ན་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་ཎྜི་ཏཱ ག་ར་ཧེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཏཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎནྟི ད་ས་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མྤི ‘‘ཨ་ཊྛ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’’ཏི དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཊྚ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཧི ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཊྛེ་ན ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ས་ཝཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱཏི ཝི་གྷཱ་ཏཱ ཙ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཝི་གྷཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ག་ཧི་ཏཾ, པ་རི་ལཱ༹་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན་པི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ག་ཧི་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༤-༤༠. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏེ་སཱ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ ཨི་མི་ནཱ དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་གི་དྡྷི་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ན་ཏི་མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུནྟི ཨི་མེ་སུ པ་ན པ་དེ་སུ ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀ་མྤི ནཱ་མ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཝི་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུཾ? ཧ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ་པི ནཱ་མ ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པི་སུ་ཎཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི གི་དྡྷི་ལོ་བྷཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི. ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཨ་ངྒེ་སུ ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ་པི ནཱ་མ པ་རེ་སཾ ནི་ནྡཱ་རོ་སཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཚི་ནྣ་ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ནཱ་མ ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་དྷི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་མ མཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཙ, གི་དྡྷི་ལོ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙ, ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཏི་མཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙཱ་ཏི དྭེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ པུ་ན ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – པུ་རི་མེ་སུ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པ་ཙྪི་མེ་སུ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སེ་སུ ཙ ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་སུ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, གི་དྡྷི་ལོ་བྷེ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, ཨ་ཏི་མཱ་ནེ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ སཱི་ལཾ, ཨ་མུ་སཱ ཨ་པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སཾ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན་པི གྷ་ཊྚེ་ཏི རོ་སེ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སོ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཡཱ་ཏི, ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་མྤི ཧོ་ཏི ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་མྤི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན གི་ཧི་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་དོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀཱ་མཱ་དཱི་ན་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ཏ་མེ་ནཾ ད་ཀྑོཏི པ་ད་སྶ ཨུ་པ་སུ་མྦྷེ་ཡྻཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཀུ་ཀྐུ་རཾ ཨུ་པ་སུ་མྦྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ ཁི་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལནྟི ཨུ་ར་ཊྛིཾ ཝཱ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཝཱ སཱི་ས་ཊྛིཾ ཝཱ. ཏ་ཉྷི ནི་མྨཾ་ས་ཏྟཱ ཀ་ངྐ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ནི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་ཀྐ་ནྟནྟི ཡ་ཐཱ སུ་ནི་ཀྐ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་ལླི་ཁི་ཏཾ, ཡ་དེ་ཏྠ ཨ་ལླཱི་ན་མཾ་སཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ ནི་ལླི་ཁི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་མྨཾ་ས’’ནྟི. ལོ་ཧི་ཏཾ པ་ན མ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི.
བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. ཡཱ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཏཱ་ནེ་ཝ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པེ་ཀྑཱ, ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ, སཱ ཧི དི་ཝ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཏ་དེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཡ་ཏྠ ས་བྦ་སོ ལོ་ཀཱ་མི་སཱུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡཾ ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ལོ་ཀཱ་མི་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་མི་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་མི་སཱཏི ཙ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ, ག་ཧ་ཎ་ཊྛེ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་མེ་ཝཱུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཏཾ ལོ་ཀཱ་མི་སཱུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི.
༤༣. ཨུ་ཌྜཱི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཝི་ཏ་ཙྪེ་ཡྻུནྟི མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཌཾ་ས་ནྟཱ ཏ་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻུནྟི མཾ་ས་པེ་སིཾ ན་ཁེ་ཧི ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཡྻུཾ.
༤༧. ཡཱ་ནཾ ཝཱ པོ་རི་སེ་ཡྻནྟི པུ་རི་སཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཡཱ་ནཾ. པ་ཝ་ར་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མ་མ་ཎི་ཉྩ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཉྩ. སཱ་ནི ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟི.
༤༨. ས་མྤ་ནྣ་ཕ་ལནྟི མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཾ. ཨུ་པ་པ་ནྣ་ཕ་ལནྟི ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཾ བ་ཧུ་ཕ་ལཾ.
༤༩. ཨ་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ.
༥༠. ཨཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི པ་ཐ་ཝི་ཏོ ན་བྷཾ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ པ་ར་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ཙ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཧཾ. ཨ་ནཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེཏི གི་ཧི་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀེ. ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ. ཨ་ནཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཛཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཛཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ. ཀུ་མཱ་རེ་ན བྷ་ཏོ་ཏི ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞ་ནྟི? དཱ་ར་ཀོ དེ་ཝཱ་ཏི. ཛཱི་ཝ་ཏི བྷ་ཎེ་ཏི? ཛཱི་ཝ་ཏི དེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི བྷ་ཎེ ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ནེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱི་ནཾ དེ་ཐ པོ་སེ་ཏུ་ནྟི. ཏ་སྶ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཀུ་མཱ་རེ་ན པོ་སཱ་པི་ཏོ་ཏི ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༢༨). ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ན ཛཱི་ཝ་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་པི་སྶ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དོ་སཱ་བྷི་ས་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ ཝི་རེ་ཙེ་ཏྭཱ སཱི་ཝེ་ཡྻ་ཀཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་ནུ་མོ་ད་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཱ དི་ཝ་ས་སྶ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ, ཨི་ད་ཉྩ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཨ་ཏི་དཱུ་རེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧ་མེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ལེ་ཎ་ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷེ་ན ཏ་མྦ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞེ་ན པཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཙཱི་ཝ་ར་བྷ་ཏྟེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི.