༨. ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་བྷི་ནཱི་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་རི.
སོ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཝ་ཀྐ་ལཱིཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ‘‘ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟོ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལ་ཉྩ སེ་ས་ཀཱ་ལེ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ བ་ཧུ་ཀཱ་ལཾ ཏ་སྨིཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཝ་ཀྐ་ལི, ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ན དི་ཊྛེ་ན? ཡོ ཁོ, ཝ་ཀྐ་ལི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏི. ཡོ མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི. དྷ་མྨ་ཉྷི, ཝ་ཀྐ་ལི, པ་སྶ་ནྟོ མཾ པ་སྶ་ཏི, མཾ པ་སྶ་ནྟོ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༧) ཨཱ་ཧ.
ས་ཏྠ་རི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟེ་པི ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏྠཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ སཾ་ཝེ་གཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི ཐེ་རཾ པ་ཎཱ་མེ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ པ་ཎཱ་མི་ཏོ ས་མྨུ་ཁེ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན, ཡོ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ པ་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ –
‘‘པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ བྷི་ཀྑུ, པ་ས་ནྣོ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ པ་དཾ ས་ནྟཾ, ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༨༡) –
གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ད་ས་བ་ལོ མེ དི་ཊྛོ, ‘ཨེ་ཧཱི’ཏི ཨ་ཝ྄ཧཱ་ན་མྤི ལ་དྡྷ’’ནྟི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟོ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ་ན པ་བྦ་ཏེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ པཱི་ཏིཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༠༨) དྷ་མྨ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༡) ཨཱ་ག་ཏཾ.
ཨི་དྷ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱི་ཐིཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. པུ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏཾ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷེ་ན པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ –
༣༥༠. ‘‘ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་བྷི་ནཱི་ཏོ ཏྭཾ, ཝི་ཧ་རཾ ཀཱ་ན་ནེ ཝ་ནེ;
པ་ཝི་དྡྷ་གོ་ཙ་རེ ལཱུ་ཁེ, ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ –
༣༥༡. ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ཝི་པུ་ལེ་ན, ཕ་ར་མཱ་ནོ ས་མུ་སྶ་ཡཾ;
ལཱུ་ཁ་མྤི ཨ་བྷི་ས་མྦྷོ་ནྟོ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
༣༥༢. ‘‘བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བ་ལཱ་ནི ཙ;
བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ཙ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
༣༥༣. ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟེ, ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མེ;
ས་མ་གྒེ ས་ཧི་ཏེ དི་སྭཱ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
༣༥༤. ‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨ་གྒཾ ད་ནྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ;
ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ’’ཏི. –
ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་བྷི་ནཱི་ཏོཏི ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷེ་ན ཨ་སེ་རི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ, ཝཱ་ཏ་བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཏྭནྟི ཐེ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཝི་ཧ་རནྟི ཏེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ཀཱ་ན་ནེ ཝ་ནེཏི ཀཱ་ན་ན་བྷཱུ་ཏེ ཝ་ནེ, མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝི་དྡྷ་གོ་ཙ་རེཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་གོ་ཙ་རེ དུ་ལླ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡེ. ཝཱ་ཏ་རོ་ག་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནཾ ས་པྤི་ཨཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཕ་རུ་ས་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཙ ལཱུ་ཁེ ལཱུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ. ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རི་སྶ་སཱིཏི བྷི་ཀྑུ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ནི་རཱ་མི་ས་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ནཱཏི ཨུ་བྦེ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཙ པཱི་ཏི་ཡཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཁེ་ན ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་པུ་ལེ་ནཱ’’ཏི ཨུ་ལཱ༹་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཕ་ར་མཱ་ནོ ས་མུ་སྶ་ཡནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ས་ཀ་ལཾ ཀཱ་ཡཾ ཕ་རཱ་པེ་ནྟོ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ལཱུ་ཁ་མྤི ཨ་བྷི་ས་མྦྷོ་ནྟོཏི ཨ་ར་ཉྙཱ་ཝཱ་ས་ཛ་ནི་ཏཾ ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ དུ་སྶ་ཧ་མྤི པ་ཙྩ་ཡ་ལཱུ་ཁཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟོ. ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེཏི ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁེ་ན ཙ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སི’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༡༡).
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི ཙ. (དྷ. པ. ༣༧༤);
བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེཏི མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཙ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཨེ་ཝ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. བ་ལཱ་ནཱིཏི ཏ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཏ་ཐཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི. ཙ-ས་དྡེ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ མ་གྒ་སུ་ཁེ་ན ཏ་ད་དྷི་ག་མ་སི་དྡྷེ་ན ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡེ. པ་ཧི་ཏ་ཏྟེཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏི་པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟེ. ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མེཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་སི་ཐི་ལ་ཝཱི་རི་ཡེ. ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མ་གྒེ. དི་ཊྛི་སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ས་ཧི་ཏེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི དི་སྭཱ. ཨེ་ཏེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ས་མྦུ་དྡྷནྟི ས་མྨཱ སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ས་བྦ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ, ཨ་གྒཾ ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ད་མ་ཐེ་ན ད་ནྟཾ, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ ཨ་ན་ལ་སོ ཧུ་ཏྭཱ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མཱ་ཧ, པུ་རི་མེ་ན པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༤.༢༨-༦༥) –
‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མོ ཨ་མི་ཏོ, ནཱ་མེ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ.
‘‘པ་དུ་མཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ད་ནོ, པ་དུ་མཱ་མ་ལ་སུ་ཙྪ་ཝཱི;
ལོ་ཀེ་ནཱ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ་ཝ, ཏོ་ཡེ་ན པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཝཱི་རོ པ་དུ་མ་པ་ཏྟ་ཀྑོ, ཀ་ནྟོ ཙ པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ;
པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ག་ནྡྷོ་ཝ, ཏ་སྨཱ སོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ.
‘‘ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོ ཙ ནི་མྨཱ་ནོ, ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ན་ཡ་ནཱུ་པ་མོ;
ས་ནྟ་ཝེ་སོ གུ་ཎ་ནི་དྷི, ཀ་རུ་ཎཱ་མ་ཏི་སཱ་ག་རོ.
‘‘ས ཀ་དཱ་ཙི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, བྲ་ཧྨཱ་སུ་ར་སུ་ར་ཙྩི་ཏོ;
ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་ཛཱ་ཀི་ཎྞེ, ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཛི་ནུ་ཏྟ་མོ.
‘‘ཝ་ད་ནེ་ན སུ་ག་ནྡྷེ་ན, མ་དྷུ་རེ་ན རུ་ཏེ་ན ཙ;
ར་ཉྫ་ཡཾ པ་རི་སཾ ས་བྦཾ, ས་ནྠ་ཝཱི སཱ་ཝ་ཀཾ ས་ཀཾ.
‘‘ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ སུ་མ་ཏི, མ་མ ད་སྶ་ན་ལཱ་ལ་སོ;
ན་ཏྠི ཨེ་ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཉྙོ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཀྐ་ལི.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ, ན་ག་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏྲ་ཛོ;
ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཏྭཱ ཙ ཏཾ ཝཱ་ཀྱཾ, ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་རོ་ཙ་ཡིཾ.
‘‘ས་སཱ་ཝ་ཀཾ ཏཾ ཝི་མ་ལཾ, ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;
ས་ཏྟཱ་ཧཾ བྷོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ་ན, དུ་སྶེ་ཧ་ཙྪཱ་ད་ཡིཾ ཏ་དཱ.
‘‘ནི་པ་ཙྩ སི་ར་སཱ ཏ་སྶ, ཨ་ན་ནྟ་གུ་ཎ་སཱ་ག་རེ;
ནི་མུ་གྒོ པཱི་ཏི་ས་མྤུ་ཎྞོ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
‘‘ཡོ སོ ཏ་ཡཱ ས་ནྠ་ཝི་ཏོ, ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མ་ཀེ མུ་ནི;
བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷཱ་ཝ་ཏཾ ཨ་གྒོ, ཏཱ་དི་སོ ཧོ་མ་ཧཾ མུ་ནེ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནོ;
ཨི་མཾ ཝཱ་ཀྱཾ ཨུ་དཱི་རེ་སི, པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་མུ་ནི.
‘‘པ་སྶ་ཐེ་ཏཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ, པཱི་ཏ་མ་ཊྛ་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ;
ཧེ་མ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་ངྒཾ, ཛ་ན་ནེ་ཏྟ་མ་ནོ་ཧ་རཾ.
‘‘ཨེ་སོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྡྷཱ་ནེ, གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཨ་གྒོ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ, ས་བྦ་ས་ནྟཱ་པ་ཝ་ཛྫི་ཏོ;
ས་བྦ་བྷོ་ག་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ, སུ་ཁི་ཏོ སཾ་ས་རི་སྶ་ཏི.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཝ་ཀྐ་ལི ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ས་བྦ་ཏྠ སུ་ཁི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, སཾ་ས་ར་ནྟོ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ;
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པུ་རེ ཛཱ་ཏོ, ཀུ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ ཨ་ཧཾ.
‘‘ནོ་ནཱི་ཏ་སུ་ཁུ་མཱ་ལཾ མཾ, ཛཱ་ཏ་པ་ལླ་ཝ་ཀོ་མ་ལཾ;
མ་ནྡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡ་ནཾ, པི་སཱ་ཙ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ.
‘‘པཱ་ད་མཱུ་ལེ མ་ཧེ་སི་སྶ, སཱ་ཡེ་སུཾ དཱི་ན་མཱ་ན་སཱ;
ཨི་མཾ ད་དཱ་མ ཏེ ནཱ་ཐ, ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཧི ནཱ་ཡ་ཀ.
‘‘ཏ་དཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི སོ མཾ, བྷཱི་ཏཱ་ནཾ ས་ར་ཎོ མུ་ནི;
ཛཱ་ལི་ནཱ ཙ་ཀྐ་ངྐི་ཏེ་ན, མུ་དུ་ཀོ་མ་ལ་པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཏ་དཱ པ་བྷུ་ཏི ཏེ་ནཱ་ཧཾ, ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻེ་ན ར་ཀྑི་ཏོ;
ས་བྦ་ཝེ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ, སུ་ཁེ་ན པ་རི་ཝུ་དྡྷི་ཏོ.
‘‘སུ་ག་ཏེ་ན ཝི་ནཱ བྷཱུ་ཏོ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀཾ;
ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ་ཧཾ, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, ནཱི་ལ་ཀྑི་ན་ཡ་ནཾ ཝ་རཾ;
རཱུ་པཾ ས་བྦ་སུ་བྷཱ་ཀི་ཎྞཾ, ཨ་ཏི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མ་ཧཾ.
‘‘བུ་དྡྷ་རཱུ་པ་ར་ཏིཾ ཉ་ཏྭཱ, ཏ་དཱ ཨོ་ཝ་དི མཾ ཛི་ནོ;
ཨ་ལཾ ཝ་ཀྐ་ལི ཀིཾ རཱུ་པེ, ར་མ་སེ བཱ་ལ་ན་ནྡི་ཏེ.
‘‘ཡོ ཧི པ་སྶ་ཏི ས་དྡྷ་མྨཾ, སོ མཾ པ་སྶ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨ་པ་སྶ་མཱ་ནོ ས་དྡྷ་མྨཾ, མཾ པ་སྶ་མྤི ན པ་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ན་ནྟཱ་དཱི་ན་ཝོ ཀཱ་ཡོ, ཝི་ས་རུ་ཀྑ་ས་མཱུ་པ་མོ;
ཨཱ་ཝཱ་སོ ས་བྦ་རོ་གཱ་ནཾ, པུ་ཉྫོ དུ་ཀྑ་སྶ ཀེ་ཝ་ལོ.
‘‘ནི་བྦི་ནྡི་ཡ ཏ་ཏོ རཱུ་པེ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
པ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ, སུ་ཁེ་ན་ནྟཾ ག་མི་སྶ་སི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཏེ་ནཱ་ནུ་སི་ཊྛོ་ཧཾ, ནཱ་ཡ་ཀེ་ན ཧི་ཏེ་སི་ནཱ;
གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ས་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ, ཛྷཱ་ཡཱ་མི གི་རི་ཀ་ནྡ་རེ.
‘‘ཋི་ཏོ པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་མྷི, ཨ་སྶཱ་ས་ཡི མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཝ་ཀྐ་ལཱི་ཏི ཛི་ནོ ཝཱ་ཙཾ, ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་དི་ཏོ ཨ་ཧཾ.
‘‘པ་ཀྑ་ནྡིཾ སེ་ལ་པ་བྦྷཱ་རེ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པོ་རི་སེ;
ཏ་དཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, སུ་ཁེ་ནེ་ཝ མ་ཧིཾ ག་ཏོ.
‘‘པུ་ནོ་པི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ཏ་མ་ཧཾ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘སུ་མ་ཧཱ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ, ཏ་དཱ མཾ ཙ་ར་ཎ་ནྟ་གོ;
ཨ་གྒཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ཉྙ་པེ་སི མ་ཧཱ་མ་ཏི.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཀ་མྨ་མ་ཀ་རིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཐེ་རོ ཨི་མཱ ཨེ་ཝ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.