༩. ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨོ་ལ་གྒེ་སྶཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནོ་ཧ་རཱ་ནི མ་དྷུ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་སི, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ནོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་ལཱ སེ་ནོ ཙ ཨུ་པ་སེ་ནོ ཙཱ་ཏི དྭེ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱ་ས་དྷུ་རཾ པཱུ་རེ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ནོ་པི ཧ་ཏྠི་སི་པྤེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཨ་ལ་གྒ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠུ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ མཱ་ཏུ་ལ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ –
༣༥༥. ‘‘ཨོ་ལ་གྒེ་སྶཱ་མི ཏེ ཙི་ཏྟ, ཨཱ་ཎི་དྭཱ་རེ་ཝ ཧ་ཏྠི་ནཾ;
ན ཏཾ པཱ་པེ ནི་ཡོ་ཛེ་སྶཾ, ཀཱ་མ་ཛཱ་ལཾ ས་རཱི་ར་ཛཾ.
༣༥༦. ‘‘ཏྭཾ ཨོ་ལ་གྒོ ན ག་ཙྪ་སི, དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་རཾ ག་ཛོ་ཝ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ;
ན ཙ ཙི་ཏྟ་ཀ་ལི པུ་ན་པྤུ་ནཾ, པ་ས་ཀྐ པཱ་པ་ར་ཏོ ཙ་རི་སྶ་སི.
༣༥༧. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀུ་ཉྫ་རཾ ཨ་ད་ནྟཾ, ན་ཝ་གྒ་ཧ་མ་ངྐུ་ས་གྒ་ཧོ;
བ་ལ་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཨ་ཀཱ་མཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཾ ཏཾ.
༣༥༨. ‘‘ཡ་ཐཱ ཝ་ར་ཧ་ཡ་ད་མ་ཀུ་ས་ལོ, སཱ་ར་ཐི་པ་ཝ་རོ ད་མེ་ཏི ཨཱ་ཛ་ཉྙཾ;
ཨེ་ཝཾ ད་མ་ཡི་སྶཾ ཏཾ, པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ཉྩ་སུ བ་ལེ་སུ.
༣༥༩. ‘‘ས་ཏི་ཡཱ ཏཾ ནི་བ་ནྡྷི་སྶཾ, པ་ཡུ་ཏྟོ ཏེ ད་མེ་སྶཱ་མི;
ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ར་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ, ན ཡི་ཏོ དཱུ་རཾ ག་མི་སྶ་སེ ཙི་ཏྟཱ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨོ་ལ་གྒེ་སྶཱ་མཱིཏི སཾ་ཝ་རི་སྶཱ་མི ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མི. ཏེཏི ཏཾ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ ག་མ་ན་ནྟི ཝཱ ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. ཧ་ཏྠི་ནནྟི ཙ ཧ་ཏྠི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏྟཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཎི་དྭཱ་རེ་ཝ ཧ་ཏྠི་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཎི་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ པཱ་ཀཱ་ར་བ་དྡྷ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ཁུ་དྡ་ཀ་དྭཱ་རཾ, ཡཾ གྷ་ཊི་ཀཱ་ཚི་དྡེ ཨཱ་ཎི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟེ ཡ་ནྟེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི་པི ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཡེ་ན མ་ནུ་སྶ་ག་ཝ་སྶ་མ་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ ན ནི་གྒ་ནྟུཾ ས་ཀྐཱ. ན་ག་ར་ཏོ བ་ཧི ནི་གྒ་ནྟུ་ཀཱ་མ་མྤི ཧ་ཏྠིཾ ཡ་ཏོ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡོ ག་མ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ཎི་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ པ་ལི་གྷ་དྭཱ་རཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཏི་རི་ཡཾ པ་ལི་གྷཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་སཱུ་ཙི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཎིཾ པ་ལི་གྷ་སཱི་སེ ཨཱ་ཝུ་ཎ་ནྟི. པཱ་པེཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པཱ་པ་དྷ་མྨེ ཏཾ ན ནི་ཡོ་ཛེ་སྶཾ ན ནི་ཡོ་ཛི་སྶཱ་མི. ཀཱ་མ་ཛཱ་ལཱཏི ཀཱ་མ་སྶ ཛཱ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་མི་ག་ལུ་དྡཱ་ནཾ ཛཱ་ལཾ ནཱ་མ མ་ཙྪཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་ར་སཱ་དྷ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནུ་པཱ་ཏི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ མཱ་ར་སྶ ཀཱ་མ་ཀཱ་ར་སཱ་དྷ་ནཾ. ཏེ་ན ཧི སོ ས་ཏྟེ ཨ་ན་ཏྠེ་སུ པཱ་ཏེ་ཏི. ས་རཱི་ར་ཛཱཏི ས་རཱི་རེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཧི ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་རཱི་ར་ཛ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏྭཾ ཨོ་ལ་གྒོ ན ག་ཙྪ་སཱིཏི ཏྭཾ, ཙི་ཏྟ་ཀ་ལི, མ་ཡཱ ས་ཏི་པ་ཉྙཱ་པ་ཏོ་ད་ཨ་ངྐུ་སེ་ཧི ཝཱ་རི་ཏོ ན དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ ག་མི་སྶ་སི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ལ་བྷི་སྶ་སི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་རཾ ག་ཛོ་ཝ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན་ག་ར་ཏོ ག་ཛ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝཱ ནི་གྒ་མ་ནཱ་ཡ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ. ཙི་ཏྟ་ཀ་ལཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི. པུ་ན་པྤུ་ནནྟི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ. པ་ས་ཀྐཱཏི ས་ར་ཎ་ས་མྤ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན. པཱ་པ་ར་ཏོཏི པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནི་ར་ཏོ པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཨི་དཱ་ནི ན ཙ་རི་སྶ་སི ཏ་ཐཱ ཙ་རི་ཏུཾ ན ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ད་ནྟནྟི ཨ་ད་མི་ཏཾ ཧ་ཏྠི་སི་ཀྑཾ ཨ་སི་ཀྑི་ཏཾ. ན་ཝ་གྒ་ཧནྟི ཨ་ཙི་ར་ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ངྐུ་ས་གྒ་ཧོཏི ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡོ. བ་ལ་ཝཱཏི ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན ཙ བ་ལ་ཝཱ. ཨཱ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཨ་ཀཱ་མནྟི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་མེ་ཝ ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶནྟི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠིཾ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ལིཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི.
ཝ་ར་ཧ་ཡ་ད་མ་ཀུ་ས་ལོཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ད་མྨཱ་ནཾ ད་མ་ནེ ཀུ་ས་ལོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སཱ་ར་ཐི་པ་ཝ་རོ ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི་སུ ཝི་སི་ཊྛོ ད་མེ་ཏི ཨཱ་ཛ་ཉྙཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་སྶ་ད་མྨཾ དེ་ས་ཀཱ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་ཎྷ་ཕ་རུ་སེ་ཧི ད་མེ་ཏི ཝི་ནེ་ཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ཉྩ་སུ བ་ལེ་སཱུཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ བ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དི་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ཏཾ ད་མ་ཡི་སྶཾ ད་མེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ཏི་ཡཱ ཏཾ ནི་བ་ནྡྷི་སྶནྟི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧི ག་ནྟུཾ ཨ་དེ་ནྟོ ས་ཏི་ཡོ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཐ་མྦྷེ, ཙི་ཏྟ་ཀ་ལི, ཏཾ ནི་བ་ནྡྷི་སྶཱ་མི ནི་ཡ་མེ་སྶཱ་མི. པ་ཡུ་ཏྟོ ཏེ ད་མེ་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་ཏྠ ནི་བ་ནྡྷ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ ད་མེ་སྶཱ་མི, སཾ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཏོ ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་སྶཱ་མི. ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ར་ནི་གྒ་ཧི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཚེ་ཀེ་ན སུ་སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཡུ་གེ ཡོ་ཛི་ཏོ ཡུ་ག་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཡུ་ག་ནྟ་ར་ག་ཏོ ཏཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏྭ་མྤི ཙི་ཏྟ, མ་མ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རེ ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨི་ཏོ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏོ དཱུ་རཾ བ་ཧི ན ག་མི་སྶ་སི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ས་ནྣ་མྤི ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༥.༢༢-༣༠) –
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ;
ཝི་པི་ན་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ, སཱ་ལ་རཱ་ཛཾ་ཝ ཕུ་ལླི་ཏཾ.
‘‘ཏི་ཎ་ཏྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཾ ཨ་ཡཱ་ཙ་ཧཾ;
ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏུ མཾ བུ་དྡྷོ, བྷི་ཀྑཾ ཨི་ཙྪཱ་མི དཱ་ཏ་ཝེ.
‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ཨོ་རཱུ་ཧི མ་མ ཨ་སྶ་མེ.
‘‘ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷོ, ནི་སཱི་དི པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ;
བྷ་ལླཱ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘མ་མ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, པ་རི་བྷུ་ཉྫི ཏ་དཱ ཛི་ནོ;
ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ཨ་བྷི་ཝ་ནྡིཾ ཏ་དཱ ཛི་ནཾ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཡཾ ཕ་ལ་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.