༥. པ་ཉྩ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ ཨ་ཧོ དྷ་མྨཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི. ‘‘ཀུ་ལ་གེ་ཧེ’’ཏི པ་ན ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༡༧) ཝུ་ཏྟཾ. སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. སཱ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ག་ཏཱ་པི ག་བྦྷ་ས་ཎྛི་ཏ་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཏ་སྶཱ ག་བྦྷི་ནི་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ན ད་ས་བ་ལཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཝི་སཱ་ཁ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ‘‘པུ་རེ ལ་དྡྷོ ག་བྦྷོ, པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་རོ་གཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སུ་ཝ་ཎྞ་བི་མྦ་ས་དི་སཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལོ པོ་སེ་སི. ‘‘ཀ་སྶ་པོ’’ཏི ཙ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་སྶ་པཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐ, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ར་ཉྙོ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ་པི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ.
སོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མུ་ཁཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ད་ས པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྷེ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཏོ. སོ ཏེ པ་ཉྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཐེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༤.༡༥༠-༡༧༧) –
‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ;
ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏོ ཝཱི་རོ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ནཱ་མ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ, ཝི་སྶུ་ཏོ ཝེ་ད་པཱ་ར་གཱུ;
དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝི་ཙ་རཾ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཾ, བོ་དྷ་ཡ་ནྟཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ;
ཝི་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ན་གྒཾ, ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ.
‘‘ཏ་དཱ མུ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཧཾ, ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;
ནཱ་ནཱ་ར་ཏྟེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི, ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ་ན མ་ཎྜ་པཾ.
‘‘ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་པ་ཛྫོ་ཏཾ, ས་ས་ངྒྷཾ བྷོ་ཛ་ཡིཾ ཏ་ཧིཾ;
བྷོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ, ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི, པཱུ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ ས་སཱ་ཝ་ཀཾ;
ནི་པ་ཙྩ པཱ་ད་མཱུ་ལ་མྷི, ཏཾ ཋཱ་ན པ་ཏྠ་ཡིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏ་དཱ མུ་ནི་ཝ་རོ ཨཱ་ཧ, ཀ་རུ་ཎེ་ཀ་ར་སཱ་ས་ཡོ;
པ་སྶ་ཐེ་ཏཾ དི་ཛ་ཝ་རཾ, པ་དུ་མཱ་ན་ན་ལོ་ཙ་ནཾ.
‘‘པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལཾ, ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏ་ནཱུ་རུ་ཧཾ;
ཧཱ་ས་མྷི་ཏ་ཝི་སཱ་ལ་ཀྑཾ, མ་མ སཱ་ས་ན་ལཱ་ལ་སཾ.
‘‘པ་ཏི་ཏཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ མེ, ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཏྠ་སུ་མཱ་ན་སཾ;
ཨེ་ས པ་ཏྠེ་ཏི ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྟ་ནཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཝི་ཙི་ཏྟ་པུ་པྥ་དུ་སྶཱ་ནཾ, ར་ཏ་ནཱ་ན་ཉྩ ཝཱ་ཧ་སཱ;
ཝི་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ སོ, ཨ་གྒ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘པ་རི་བྦྷ་མཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ, ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡ་ཐཱ ན་ཊོ;
སཱ་ཁ་མི་ག་ཏྲ་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ, མི་གི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མོ་ཀྐ་མིཾ.
‘‘ཏ་དཱ མ་ཡི ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ, ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཝཱ་རོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ;
སཱ་ཁེ་ན ཙ་ཏྟཱ མེ མཱ་ཏཱ, ནི་གྲོ་དྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ.
‘‘ཏེ་ན སཱ མི་ག་རཱ་ཛེ་ན, མ་ར་ཎཱ པ་རི་མོ་ཙི་ཏཱ;
པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ས་པཱ་ཎཾ, མ་མེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དཱི ཏ་དཱ.
‘‘ནི་གྲོ་དྷ་མེ་ཝ སེ་ཝེ་ཡྻ, ན སཱ་ཁ་མུ་པ་སཾ་ཝ་སེ;
ནི་གྲོ་དྷ་སྨིཾ མ་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ཡ་ཉྩེ སཱ་ཁ་མྷི ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
‘‘ཏེ་ནཱ་ནུ་སི་ཊྛཱ མི་ག་ཡཱུ་ཐ་པེ་ན, ཨ་ཧ་ཉྩ མཱ་ཏཱ ཙ ཏ་ཐེ་ཏ་རེ ཙ;
ཨཱ་ག་མྨ ར་མྨཾ ཏུ་སི་ཏཱ་དྷི་ཝཱ་སཾ, ག་ཏཱ པ་ཝཱ་སཾ ས་གྷ་རཾ ཡ་ཐེ་ཝ.
‘‘པུ་ནོ ཀ་སྶ་པ་ཝཱི་ར་སྶ, ཨ་ཏྠ་མེ་ནྟ་མྷི སཱ་ས་ནེ;
ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ སེ་ལ་སི་ཁ་རཾ, ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ.
‘‘ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ, ཛཱ་ཏོ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧུཾ;
ཨཱ་པ་ནྣ་ས་ཏྟཱ མེ མཱ་ཏཱ, པ་བྦ་ཛི ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ས་ག་བྦྷཾ ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ་ན, དེ་ཝ་ད་ཏྟ་མུ་པཱ་ན་ཡུཾ;
སོ ཨ་ཝོ་ཙ ཝི་ནཱ་སེ་ཐ, པཱ་པི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨི་མཾ.
‘‘ཨི་དཱ་ནི་པི མུ་ནི་ནྡེ་ན, ཛི་ནེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏཱ;
སུ་ཁི་ནཱི ཨ་ཛ་ནཱི མ་ཡ྄ཧཾ, མཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ.
‘‘ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ མ་ཧཱི་པཱ་ལོ, ཀོ་ས་ལོ མཾ ཨ་པོ་ས་ཡི;
ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་ནེ་ན, ནཱ་མེ་ནཱ་ཧ་ཉྩ ཀ་སྶ་པོ.
‘‘མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་མཱ་ག་མྨ, ཨ་ཧཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ;
ཝ་མྨི་ཀ་ས་དི་སཾ ཀཱ་ཡཾ, སུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་སོ;
པཱ་ཡཱ་སིཾ ད་མ་ཡི་ཏྭཱ་ཧཾ, ཨེ་ཏ་ད་གྒ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༢༠༡. ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ ཨ་ཧོ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཧོ ནོ ས་ཏྠུ ས་མྤ་དཱ;
ཡ་ཏྠ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ དྷ་མྨཾ, སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཧི་ཏི.
༢༠༢. ‘‘ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻེ་སུ ཀ་པྤེ་སུ, ས་ཀྐཱ་ཡཱ་དྷི་ག་ཏཱ ཨ་ཧཱུ;
ཏེ་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་ཀོ, ཙ་རི་མོ་ཡཾ ས་མུ་སྶ་ཡོ;
ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སཾ་སཱ་རོ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧོཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བུ་དྡྷཱཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ, གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ས་མྦུ་དྡྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ན ས་དྡྷིཾ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཧོ ནོ ས་ཏྠུ ས་མྤ་དཱཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ཧོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སེ་ན. ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ དྷ་མྨཾ, སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཧི་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཱ་ཝ་ཧཾ ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨཾ སཱ་ཝ་ཀོ་པི ནཱ་མ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ, ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ, ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶ གུ་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཝེ་དེ་སཱི་ཏི. དྷ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ནེ་ནེ་ཝ ཧི ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཀི་ཏྟི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཾ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཾ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻེ་སཱུ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻེ་སཱུཏི ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་སུ མ་ཧཱ་ཀ་པྤེ་སུ. ས་ཀྐཱ་ཡཱཏི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏེ ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཧཱུཏི ནི་ཝ་ཏྟ་ནཱུ་པཱ་ཡ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་པ་ག་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཙ་རི་མོ་ཡཾ ས་མུ་སྶ་ཡོཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ་རི་མོ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎས་ཧི་ཏོ ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ས་ཉྙི་ཏོ སཾ་སཱ་རོ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ན་ཏྠི, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ ཧ་ཝེ ད་ཧ་རོ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝ་ན་ནྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པི་ལ་ཀྑ་ཕ་ལ་མ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཨ་ཝ་ནྟི་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པཱ་ལོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༢༡-༢༥) –
‘‘ཝ་ན་ནྟ་རེ བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ, ཨ་ཏྠ་ད་སྶིཾ མ་ཧཱ་ཡ་སཾ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, པི་ལ་ཀྑ་སྶཱ་ད་དིཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཡཾ ཕ་ལ་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ དྭེ སཱ་མ་ཎེ་རེ རུ་ཀྑ་གྒེ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ན་ནྟེ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་སཱ་ཁཱ་ཡ བྷ་གྒཱ་ཡ པ་ཏ་ནྟེ དི་སྭཱ ཐེ་རོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་རོ་གེ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༢༠༣. ‘‘ཡོ ཧ་ཝེ ད་ཧ་རོ བྷི་ཀྑུ, ཡུ་ཉྫ་ཏི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
ཛཱ་ག་རོ ས ཧི སུ་ཏྟེ་སུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
༢༠༤. ‘‘ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, པ་སཱ་དཾ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི. – ཨི་མཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡོཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧ་ཝེཏི ད་ལ༹ྷ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ད་ཧ་རོཏི ཏ་རུ་ཎོ. བྷི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ. ཡུ་ཉྫ་ཏཱིཏི གྷ་ཊ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཛཱ་ག་རོཏི ཛཱ་ག་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སུ་ཏྟེ་སཱུཏི སུ་པ་ནྟེ་སུ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ ད་ཧ་རོཝ ས་མཱ་ནོ ཏ་རུ་ཎོ ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ པ་ཙྪཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ སུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་དྡཱ་ཡ སུ་ཏྟེ་སུ པ་མ་ཏྟེ་སུ ས་དྡྷཱ་དི་ཛཱ་ག་ར་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན ཛཱ་ག་རོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་མོ་གྷཾ ཨ་ཝ་ཉྫྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཏ་དེ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷ་ཉྩ, ས་དྡྷཱུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ སཱི་ལ་སྶ ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིསཱི་ལ་ཉྩ, ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ཁཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཔྤ་སཱ་དཉྩ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩདྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཉྩ མེ་དྷཱ་ཝཱི དྷ་མྨོ་ཛ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཨཱ་དི་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ, ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. བྲ་ཧྨཱ་ལི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀ་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ཐ་ངྒ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྲ་ཧྨཱ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ད་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨཱ་ལཱིཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ སཾ་སཱ་རེ ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གོ ཏཱ་དི་སེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༡.༦༣-༦༧) –
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ;
ར་ཐི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ, པཱ་ད་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ མ་གྒ་སུ་ཁེ་ན ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་དྷཱ་ན་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཐེ་རེ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་དྡི་སྶ ཝུ་ཏྟཾ པ་དྷཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ –
༢༠༥. ‘‘ཀ་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ཐ་ངྒ་ཏཱ་ནི, ཨ་སྶཱ ཡ་ཐཱ སཱ་ར་ཐི་ནཱ སུ་ད་ནྟཱ;
པ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནཱ་ས་ཝ་སྶ, དེ་ཝཱ་པི ཀ་སྶ པི་ཧ་ཡ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ.
༢༠༦. ‘‘མ་ཡ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ཐ་ངྒ་ཏཱ་ནི, ཨ་སྶཱ ཡ་ཐཱ སཱ་ར་ཐི་ནཱ སུ་ད་ནྟཱ;
པ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནཱ་ས་ཝ་སྶ, དེ་ཝཱ་པི མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཧ་ཡ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝ་ས་ནྟེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཐེ་ར་སྶ ཝཱ ན་ཝ་སྶ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཝཱ ཚེ་ཀེ་ན སཱ་ར་ཐི་ནཱ སུ་ད་ནྟཱ ཨ་སྶཱ ཝི་ཡ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ཐཾ ད་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ་ནི. ཀ་སྶ ན་ཝ་ཝི་དྷ་མྤི མཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝ་སྶ ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱ་དི་ནོ དེ་ཝཱ་པི པི་ཧ་ཡ་ནྟི མ་ནུ་སྶཱ་པི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ཙ ཨཱ་ད་རེ་ན པ་ཏྠེ་ནྟཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙ གཱ་ཐཱ་ཡཾ པུ་རི་མ་ཌྜྷེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མོ པུ་ཊྛོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཐཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་ཏཾ ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏ་རེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་ར་ཧཱ ཧི ‘‘པ་ཧཱི་ན་མཱ་ནོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཏཱ་དཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ བྲ་ཧྨཱ་ལི པ་དྷཱ་ན་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི གཱ་ཐཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱ་སི. ཏ་ད་ཏྠཾ ཨ་ཏྟཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘མ་ཡ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, ཏ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི མ་མ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
བྲ་ཧྨཱ་ལི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཝི་པཱ་པ་ཀ ཙི་ཏྟ་བྷ་དྡ་ཀཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝེ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྠ་ད་སྶིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པི་ནོ ས་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཚ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་དྷུཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ས་ཏྠཱ མ་དྷུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཨ་མ་ཙྩོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་ཏྠུ ཨཱ་ན་ཡ་ན་ཏྠཾ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ན པེ་སི་ཏོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ བཱ་ཝ་རཱི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཛི་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏོ ཏེ་སཾ པ་ནྣ་ར་ས་མོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤.༦༤-༨༣) –
‘‘ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི ཏུ བྷ་ག་ཝཱ, ས་ཡ་མྦྷཱུ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ, ར་ཐི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ.
‘‘སི་སྶེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝུ་ཏོ, གྷ་ར་མྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མིཾ;
ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་ན་ཧཾ ཏ་ཏྠ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཨ་བྷི་ཝཱ་དི་ཡ ས་མྦུ་དྡྷཾ, སི་རེ ཀ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཉྫ་ལིཾ;
ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ས་ནྠ་ཝིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པི་ནོ ས་ཏྟཱ, ཨ་རཱུ་པཱི ཝཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ;
ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཝ ཉཱ་ཎ་མྷི, ཨ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ས་མོ་ག་དྷཱ.
‘‘སུ་ཁུ་མ་ཙྪི་ཀ་ཛཱ་ལེ་ན, ཨུ་ད་ཀཾ ཡོ པ་རི་ཀྑི་པེ;
ཡེ ཀེ་ཙི ཨུ་ད་ཀེ པཱ་ཎཱ, ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ལེ བྷ་ཝ་ནྟི ཏེ.
‘‘ཡེ་ས་ཉྩ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྠི, རཱུ་པི་ནོ ཙ ཨ་རཱུ་པི་ནོ;
ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཝ ཉཱ་ཎ་མྷི, ཨ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ས་མོ་ག་དྷཱ.
‘‘ས་མུ་དྡྷ་ར་སི་མཾ ལོ་ཀཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ;
ཏ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, ཀ་ངྑཱ་སོ་ཏཾ ཏ་ར་ནྟི ཏེ.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏེ ལོ་ཀེ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊེ;
ཏ་ཝ ཉཱ་ཎ་མྷི ཛོ་ཏ་ནྟེ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ པ་དྷཾ་སི་ཏཱ.
‘‘ཏུ་ཝཾ ཙ་ཀྑཱུ་སི ས་བྦེ་སཾ, མ་ཧཱ་ཏ་མ་པ་ནཱུ་ད་ནོ;
ཏ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཛྫ་ནོ.
‘‘པུ་ཊ་ཀཾ པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ་ན, མ་དྷུ་ཁུ་དྡ་མ་ནེ་ལ༹་ཀཾ;
ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་གྒ་ཡ྄ཧ, ཨུ་པ་ནེ་སིཾ མ་ཧེ་སི་ནོ.
‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ས་ཧ་ཏྠེ་ན མ་ཧཱ ཨི་སི;
བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཉྩ ས་བྦ་ཉྙཱུ, ཝེ་ཧཱ་སཾ ན་བྷ་མུ་གྒ་མི.
‘‘ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཋི་ཏོ ས་ཏྠཱ, ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི ན་རཱ་ས་བྷོ;
མ་མ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ནྟོ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཡེ་ནི་དཾ ཐ་ཝི་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛོ ཙ ཐོ་མི་ཏོ;
ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ན, དུ་གྒ་ཏིཾ སོ ན ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏུ་དྡ་ས་ཉྩ ཁ་ཏྟུཾ སོ, དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི;
པ་ཐ་བྱཱ ར་ཛྫཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ, ཝ་སུ་དྷཾ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩེ་ཝ ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྩ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
པ་དེ་ས་ར་ཛྫཾ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཾ, མ་ཧི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ མ་ནྟ་དྷ་རོ, ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི.
‘‘ག་མྦྷཱི་རཾ ནི་པུ་ཎཾ ཨ་ཏྠཾ, ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ཙི་ནི་སྶ་ཏི;
མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ་ཏི ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ས་མྤ་ནྣཾ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;
གོ་ཏ་མོ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ་གྒོ, ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སྶ་ཏི.
‘‘ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཡོ་གཾ, ཚེ་ཏྭཱ་ན བྷ་ཝ་བ་ནྡྷ་ནཾ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་ལཱུ་ཁཾ སུ་ཏྟ་ལཱུ་ཁཾ ར་ཛ་ན་ལཱུ་ཁ་ནྟི ཝི་སེ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན་པི ལཱུ་ཁེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷཱ་རེ་སི. ཏེ་ན ནཾ ས་ཏྠཱ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ ད་དྡུ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷིཾ་སུ. སོ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནཾ དུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཧེ་མ་ནྟེ་པི མ་ག་དྷ་ཀྑེ་ཏྟེ་སུ པ་ལཱ་ལ་ས་ནྠཱ་རཱ་ནི ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སེ་ཏི. ཏཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ཚ་ཝི་པཱ་པ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་ཙྪི.
༢༠༧. ཏ་ཏྠ ཚ་ཝི་པཱ་པ་ཀཱཏི ད་དྡུ་ཀ་ཙྪུ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་ཧི བྷི་ནྣ་ཙྪ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧཱི་ན་ཙྪ་ཝི་ཀ དུ་ཊྛ་ཙྪ་ཝི་ཀ. ཙི་ཏྟ་བྷ་དྡ་ཀཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ བྷ་དྡ་ཙི་ཏྟ སུ་ནྡ་ར་ཙི་ཏྟ. མོ་གྷ་རཱ་ཛཱཏི ཏ་སྶ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ས་ཏ་ཏཾ ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་མཱ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སོ. ཧེ་མ་ནྟི་ཀ་སཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ར་ཏྟི་ཡོཏི ཧེ་མ་ནྟ་ས་མ་ཡེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ར་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ར་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹. ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱཏི ཧེ་མ་ནྟོ་ག་དྷཱ ཧེ་མ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑུ ཏྭཾ སཱིཏི བྷི་ཀྑུ ཀོ ཏྭཾ ཨ་སི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ པ་རེ་སུ ཏ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དེ་ནྟེ་སུ ས་ངྒྷི་ཀ་ཉྩ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་པ་ཝི་ས་ནྟོ. ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སཱི་ཏི ས་ཏྠཱ པུ་ཙྪི. ཨེ་ཝཾ པ་ན པུ་ཊྛོ ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ –
༢༠༨. ‘‘ས་མྤ་ནྣ་ས་སྶཱ མ་ག་དྷཱ, ཀེ་ཝ་ལཱ ཨི་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
པ་ལཱ་ལ་ཙྪ་ནྣ་ཀོ སེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐ་ཉྙེ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ནོ’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣ་ས་སྶཱཏི ནི་པྥ་ནྣ་ས་སྶཱ. མ་ག་དྷཱཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛཾ ཝ་ད་ཏི. མ་ག་དྷཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན ‘‘མ་ག་དྷཱ’’ཏྭེ་ཝ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ. ཨི་ཏི མེ སུ་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ སུ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨ་དི་ཊྛོ པ་དེ་སོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན སུ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཨེ་དི་སེ ཀཱ་ལེ མ་ག་དྷེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི མ་ཡཱ ཝ་སི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ལཱ་ལ་ཙྪ་ནྣ་ཀོ སེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐ་ཉྙེ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ནོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་དྡྷཱ སུ་ནྡ་རེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎེ་ཧི སུ་ཁེ་ན ས་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི པ་ལཱ་ལ་ས་ནྠཱ་ར་མེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཏི་རི་ཡ་ཉྩ པ་ལཱ་ལ་ཙྪ་ད་ནེ་ནེ་ཝ ཚཱ་དི་ཏ་ས་རཱི་ར་ཏཱ་ཡ པ་ལཱ་ལ་ཙྪ་ནྣ་ཀོ སེ་ཡྻཾ ས་ཡིཾ, སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཝི་སཱ་ཁ་པ་ཉྩཱ་ལ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན ཨུ་ཀྑི་པེ ནོ ཙ པ་རི་ཀྑི་པེ པ་རེཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝི་སཱ་ཁ་སྶ པ་ཉྩཱ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙུ་དྡ་སེ ཀ་པྤེ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མེ ད་ལི་དྡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཕ་ལ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་ནྟེ་ཧི ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཏོ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཝ་ལླི་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཎྜ་ལི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ པ་ཉྩཱ་ལ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏུ་ཡཱ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཙྪཱ པ་ཉྩཱ་ལ་པུ་ཏྟོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ པི་ཏ་རི མ་ཏེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ས་ཏྠ་རི ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་མ་ས་མཱི་པ་ག་ཏེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༣༡-༣༦) –
‘‘ས་བྦེ ཛ་ནཱ ས་མཱ་ག་མྨ, ཨ་ག་མིཾ་སུ ཝ་ནཾ ཏ་དཱ;
ཕ་ལ་མ་ནྭེ་ས་མཱ་ནཱ ཏེ, ཨ་ལ་བྷིཾ་སུ ཕ་ལཾ ཏ་དཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ས་ཡ་མྦྷུཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ཝ་ལླི་ཕ་ལ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.