༡. མི་ག་སི་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མི་ག་སི་ར་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀུ་ས་ཊྛ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་ག་སི་ར་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ མི་ག་སི་རོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ཚ་ཝ་སཱི་ས་མ་ནྟཾ ནཱ་མ སི་ཀྑི, ཡཾ པ་རི་ཛ་པྤེ་ཏྭཱ ཏི་ཝ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ མ་ཏཱ་ན་མྤི སཱི་སཾ ན་ཁེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི.
སོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཛྫཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལོ་ཀེ་ན ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཏཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཚ་ཝ་སཱི་སཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནྟཾ པ་རི་ཛ་པྤེ་ཏྭཱ ན་ཁེ་ན སཱི་སཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟོ ནི་ར་ཡཱ་དི་ཀཾ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་ཐེ་ཧི ཏཱ་ཝ ཏ་སྶ ག་ཏིཾ, ཡ་སྶི་དཾ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ཀ་པཱ་ལཾ མ་ནྟཾ པ་རི་ཛ་པྤེ་ཏྭཱ ན་ཁེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ ཨ་ནྟཾ ན ཀོ་ཊིཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ་རཱ, ‘‘ན ས་ཀྐོ་སི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ་པི ན པ་སྶ་ཏེ་ཝ. བཱ་ཧི་ར་ཀ་མ་ནྟེ་ན ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ག་ཏིཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཀ་ཙྪེ་ཧི ཙ སེ་དོ མུ་ཙྩི. སོ ལ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀི་ལ་མ་སི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཨཱ་མ, ཀི་ལ་མཱ་མི, ན ཨི་མ་སྶ ག་ཏིཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏུ་མྷེ པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་མྤི ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏོ སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ‘‘ཨི་མཾ ཝི་ཛྫཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་བྦ་ཛཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དི་སི. སོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༨.༥༦-༦༠) –
‘‘ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ཀུ་ས་ཊྛ་ཀ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤ་སྨིཾ, ཀུ་ས་ཊྛ་ཀ་མ་དཱ་ས་ཧཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཀུ་ས་ཊྛ་ཀ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༡༨༡. ‘‘ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨུ་གྒ་ཙྪིཾ, ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གཾ.
༡༨༢. ‘‘བྲ་ཧྨུ་ནོ པེ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ, ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེ;
ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེཏི ཡ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨུ་གྒ་ཙྪིནྟི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ.
བྲ་ཧྨུ་ནོ པེ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ, ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེཏི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨུ་ནོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡོ་གེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ མ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན མ་མ ཙི་ཏྟཾ ས་བྦ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ མུ་ཙྩི. ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཱཏི ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
མི་ག་སི་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.