༦. པུ་ཎྞ་མཱ་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཧི་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་མཱ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཏི་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠ་རི ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ དུ་མ་སཱ་ཁཱ་ཡ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ དྷ་ནུ་ཧ་ཏྠོ ག་ཧ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ ས་ཏྠུ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ དྷ་ནུཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝ་ནྡི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཏ་སྨིཾ གེ་ཧེ ས་བྦ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཏ་ན་མ་ཡེ་ཧི མཱ་སེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན་སྶ པུ་ཎྞ་མཱ་སོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ དཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟོ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༩.༡-༨) –
‘‘ཏི་སྶོ ནཱ་མཱ་སི བྷ་ག་ཝཱ, ས་ཡ་མྦྷཱུ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ;
པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ན, ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱི ཛི་ནོ.
‘‘ཝི་ན་ཏཾ དྷ་ནུ་མཱ་དཱ་ཡ, བྷ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་རིཾ ཨ་ཧཾ;
མ་ཎྜ་ལ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཀཱ་ན་ནཾ པཱ་ཝི་སིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏ་ཏྠ་དྡ་སཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, དུ་མ་གྒེ ལ་གྒི་ཏཾ ཏ་དཱ;
ཙཱ་པཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཀྑི་པྤ, སི་རེ ཀ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཉྫ་ལིཾ.
‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ཝི་པུ་ལཱ་ཡ ཙ པཱི་ཏི་ཡཱ;
བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཾ ས་རི་ཏྭཱ་ན, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་ཝ་ནྡ་ཧཾ.
‘‘དྭེ་ན་ཝུ་ཏེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་མ་ཝ་ནྡ་ཧཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སུ་སཱ་ནེ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཙི་རཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. དཱ་ར་ཀ་མཱ་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘མཱ ཨི་དཾ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི ཏཾ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ལོ་བྷེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༡༧༡. ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཧི་ཏྭཱ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ;
དྷ་མྨཱ་དཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ནོ.
༡༧༢. ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑིཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ས་བྦཾ ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཾ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, ཏུ་ཙྪོ ཀཱ་ཡོ ཨ་དི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཧི་ཏྭཱཏི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཀེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་སྶ ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ. དྷ་མྨཱ་དཱ་སནྟི དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་སཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨཱ་དཱ་སོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ གུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ ཨཱ་དཾ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ཏོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨཱ་དཱ་སོ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་སཱ་དྷ་ནེ་ན ཙ ཝི་སེ་ས་ཏོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ གུ་ཎཾ ཨཱ་དཾ་སེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘དྷ་མྨཱ་དཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ནོ;
པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑིཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ས་བྦཾ ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་ར’’ནྟི. –
ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧཾ མ་མ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཾ ས་བྦཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ དྷ་མྨཱ་དཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི་པི ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི་པི ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི་པི པ་ཏི་ཨ་ཝེ་ཀྑིཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶིཾ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏཱ ཙ མ་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ཙ ཏུ་ཙྪོ ཀཱ་ཡོ ཨ་དི་སྶ་ཐ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཏུ་ཙྪོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ཡོ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་སྶི་ཏྠ. ས་ཀ་ལ་མྤི ཧི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ས་མུ་དཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༢.༡༩) ‘‘ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་དི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཡ་དེ་ཝ ཀཱ་ཡེ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏཾ དི་ཊྛཾ, ན དཱ་ནི་སྶ ཀི་ཉྩི མ་ཡཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ ས་མྤ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
པུ་ཎྞ་མཱ་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.