༡. ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཁ་ནྡྷཱ མ་ཡཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ སཱ་ས་ནེ ལ་དྡྷ་པྤ་སཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི. སོ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ས་མྦྷ་རི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཀེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཏོ ཀ་ཎྜ་མྦ་མཱུ་ལེ ཀ་ཏཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟདེ་ས་ནཱ་ཡ (ཨ. ནི. ༤.༢༤) ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༩.༡༠༦-༡༡༠) –
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷི, སི་དྡྷ་ཏྠེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
མ་མ ཉཱ་ཏཱི ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ, དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ དྷཱ་ཏུ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པི་ཏ’’ནྟི པུ་ཊྛོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༡༦༡. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ མ་ཡཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏ་ཎྷཱ མེ སུ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;
བྷཱ་ཝི་ཏཱ མ་མ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, པ་ཏྟོ མེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ.
༡༦༢. ‘‘སོ་ཧཾ ཁ་ནྡྷེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་བྦ་ཧི་ཏྭཱ་ན ཛཱ་ལི་ནིཾ;
བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ, ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཾ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱཏི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཉཱ་ཏཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ. ཏེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཎྷཱཏི ཏ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་ས་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ. སུ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱཏི ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ཝ་ད་ཏི. བྷཱ་ཝི་ཏཱ མ་མ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི བོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཨཱ་དི་དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ, ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཝཱ བོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ མ་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཏཾ་ས་ཧ་ཙ་རི་ཏ་ཏཱ་ཡ ས་བྦེ མ་གྒ་དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཙ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ མ་གྒ་ས་ཙྩ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་ཏྟོ མེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོཏི ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨོ མ་ཡཱ པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སོ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – སོ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཁ་ནྡྷེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཏ་ཐཱ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ར་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ སཾ་སི་བྦ་ནཱ་ཀཱ་རཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཛཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཛཱ་ལི་ནཱིཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཏ་ཎྷཾ ཨ་བྦ་ཧི་ཏྭཱ་ན མ་མ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ, ཏ་ཐཱ ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ་ན ཏེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨི་དཱ་ནི ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ནི་རོ་དྷེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.