༢. ཛོ་ཏི་དཱ་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡེ ཁོ ཏེཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཛོ་ཏི་དཱ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་ཁི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་སུ་མཱ་རི་ཀ་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པཱ་དི་ཡ་ཏྠ་ཛ་ན་པ་དེ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཛོ་ཏི་དཱ་སོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ གྷ་ར་མཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་མ་ས་མཱི་པེ པ་བྦ་ཏེ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༡.༥༡-༥༦) –
‘‘ཀ་ཎི་ཀཱ་རཾ་ཝ ཛོ་ཏ་ནྟཾ, ནི་སི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ;
ཨ་དྡ་སཾ ཝི་ར་ཛཾ བུ་དྡྷཾ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ.
‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, སི་རེ ཀ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཉྫ་ལིཾ;
ཀཱ་སུ་མཱ་རི་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ སུ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ད་ས་ཝ་སྶི་ཀོ པ་རི་སུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་སྶ་མ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀཾ པ་ཉྩ་ཏ་པཾ ཏ་པ་ནྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཏ་པ་ནཱི་ཡེ ཨ་ཉྙཾ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀུ་པི་ཏོ, ‘‘བྷོ, མུ་ཎྜ་ཀ, ཀིཾ ཨ་ཉྙཾ ཏ་པ་ནཱི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་སྶ –
‘‘ཀོ་པོ ཙ ཨི་སྶཱ པ་ར་ཧེ་ཋ་ནཱ ཙ, མཱ་ནོ ཙ སཱ་ར་མྦྷ་མ་དོ པ་མཱ་དོ;
ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ བྷ་ཝ་ས་ངྒ་ཏཱི ཙ, ཏེ ཏ་པྤ་ནཱི་ཡཱ ན ཧི རཱུ་པ་ཁ་ནྡྷོ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྨིཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་རཱ་མེ ས་བྦེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཙ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མིཾ་ཡེ་ཝ ག་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་སུ ཉཱ་ཏ་ཀེ་སུ ནཱ་ནཱ་ལ་དྡྷི་ཀེ ཡ་ཉྙ་སུ་དྡྷི་ཀེ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ –
༡༤༣. ‘‘ཡེ ཁོ ཏེ ཝེ་ཋ་མི་སྶེ་ན, ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཙ ཀ་མྨུ་ནཱ;
མ་ནུ་སྶེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷ་ནྟི, ཕ་རུ་སཱུ་པ་ཀྐ་མཱ ཛ་ནཱ;
ཏེ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱི་ར་ནྟི, ན ཧི ཀ་མྨཾ པ་ན་སྶ་ཏི.
༡༤༤. ‘‘ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ན་རོ ཀ་མྨཾ, ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཡ་དི པཱ་པ་ཀཾ;
ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ དཱ་ཡཱ་དོ, ཡཾ ཡཾ ཀ་མྨཾ པ་ཀུ་བྦ་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡེཏི ཨ་ནི་ཡ་མུ་དྡེ་སོ. ཏེཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ. པ་ད་དྭ་ཡ་སྶཱ་པི ‘‘ཛ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཁོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཝེ་ཋ་མི་སྶེ་ནཱཏི ཝ་ར་ཏྟ་ཁ་ཎྜཱ་དི་ནཱ སཱི་སཱ་དཱི་སུ ཝེ་ཋ་དཱ་ནེ་ན. ‘‘ཝེ་དྷ་མི་སྶེ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཙ ཀ་མྨུ་ནཱཏི ཧ་ན་ན་གྷཱ་ཏ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་སེ་ལ༹་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཙ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ན པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན. མ་ནུ་སྶེཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡེ ཀེ་ཙི ས་ཏྟེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་པ་རུ་ནྡྷ་ནྟཱིཏི ཝི་བཱ་དྷེ་ནྟི. ཕ་རུ་སཱུ་པ་ཀྐ་མཱཏི དཱ་རུ་ཎ་པ་ཡོ་གཱ, ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ནཱཏི ས་ཏྟཱ. ཏེ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱི་ར་ནྟཱིཏི ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ པུ་གྒ་ལཱ ཡཱ་ཧི ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཧི ཨ་ཉྙེ བཱ་དྷིཾ་སུ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏཱ་སུ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱ་སུ ས་ཡ་མྤི ཀཱི་ར་ནྟི པ་ཀྑི་པཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱི་ར་ནྟཱི’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ, ཡ་ཐཱ ས་ཡཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི, དུ་ཀྑཾ པཱ་པཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཀ་སྨཱ? ན ཧི ཀ་མྨཾ པ་ན་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ན ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ན ཧི ཀ་མྨཾ པ་ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཡ་དི ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་ཏྟོ ཀ་རོ་ཏི, ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ ཕ་ལ་དཱ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཀུ་བྦ་ཏི ཨུ་པ་ཙི་ནོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ དཱ་ཡཱ་དོཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་སྶ ག་ཎྷ་ན་ཏོ ཏེ་ན ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དཱ་ཏ་བྦ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ, མཱ་ཎ་ཝ, ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༣.༢༨༩). ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ སུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
ཛོ་ཏི་དཱ་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.