༦. སེ་ལ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སེ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ག་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པུ་རི་ས་ས་ཏཱ་ནི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སུ ཨཱ་པ་ཎེ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སེ་ལོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏཱི་སུ ཝེ་དེ་སུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ཙ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ནྟྭཱ ཏཱི་ཎི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཎེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་ས་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ སེ་ལ་སྶ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཀེ་ཎི་ཡོ ནཱ་མ ཛ་ཊི་ལོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཀེ ཨ་སྶ་མེ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ སེ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་དྡྷིཾ ཏཱི་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཀེ་ཎི་ཡ་སྶ ཨ་སྶ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཛ་ཊི་ལེ ཀ་ཊྛ་ཕཱ་ལ་ནུ་དྡྷ་ན་ས་མྤཱ་ད་ནཱ་དི་ནཱ དཱ་ནཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཛྫེ་ནྟེ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ, ཀེ་ཎི་ཡ, མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡེ བཱ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི, བུ་དྡྷོ ཝཱ ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ, ཨ་ཡཾ པ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ནོ ཙ ཁོ ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི ‘བུ་དྡྷོ ཝཱ, ནོ ཝཱ’, སུ་ཏཾ ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ ‘ཡེ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ ས་ཀེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧི ས་མྨུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝཱི་ཡ་མཱ་ནོ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མ་ཏྟཱ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་མྨུ་ཁཱ སཱ་རུ་པྤཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ –
༨༡༨. ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡོ སུ་རུ་ཙི, སུ་ཛཱ་ཏོ ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་སི བྷ་ག་ཝཱ, སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོ་སི ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ.
༨༡༩. ‘‘ན་ར་སྶ ཧི སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ, ཡེ བྷ་ཝ་ནྟི ཝི་ཡ་ཉྫ་ནཱ;
ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ.
༨༢༠. ‘‘པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ སུ་མུ་ཁོ, བྲ་ཧཱ ཨུ་ཛུ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;
མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཎ་ས་ངྒྷ་སྶ, ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་སི.
༨༢༡. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་ད་སྶ་ནོ བྷི་ཀྑུ, ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོ;
ཀིཾ ཏེ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཎྞི་ནོ.
༨༢༢. ‘‘རཱ་ཛཱ ཨ་ར་ཧ་སི བྷ་ཝི་ཏུཾ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ར་ཐེ་ས་བྷོ;
ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི, ཛ་མྦུ་ས་ཎྜ་སྶ ཨི་སྶ་རོ.
༨༢༣. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྷོ་གཱི རཱ་ཛཱ་ནོ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏེ;
རཱ་ཛཱ་བྷི་རཱ་ཛཱ མ་ནུ་ཛི་ནྡོ, ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཧི གོ་ཏ་མཱ’’ཏི. –
ཚ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི.
ཏ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡོཏི ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧཱི་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་རཱི་རོ. སུ་རུ་ཙཱིཏི སུ་ནྡ་ར་ས་རཱི་ར་པྤ་བྷོ. སུ་ཛཱ་ཏོཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ སུ་ནི་བྦ་ཏྟོ. ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོཏི སུ་ཙི་ར་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཛ་ན་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཙཱ་རུ ཨེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ. ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ་ཏི སུ་ནྡ་ར་ནེ་ཏྟོ’’ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞོ. ཨ་སཱིཏི བྷ་ཝ་སི, ཨི་དཾ པ་དཾ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོཏི སུ་ཊྛུ སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི དཱ་ཋཱ་ཧི ཙ་ནྡ་ཀི་ར་ཎཱ ཝི་ཡ དྷ་ཝ་ལ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི. ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཡུ་ཏྟོ.
ན་ར་སྶ ཧི སུ་ཛཱ་ཏ་སྶཱཏི ས་མ་ཏིཾ་སཱ་ཡ པཱ་ར་མཱི་ནཾ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ཝ་ཏྟ་སྶ པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཊྛུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་སྶ ན་ར་སྶ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ ཏེཏི ཡེ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝཾ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་བྷཱ་ཝཾ བྱ་ཉྫ་ཡ་ནྟཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་ར་སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་ཏཱ་དི་བཱ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་མྦ་ན་ཁ་ཏུ་ངྒ་ན་ཁ་ཏཱ་དི་ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙ རཱུ་པ་གུ་ཎཱ, ཏེ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ, ཏ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ.
མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ནྟ་རེ་ན ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི་ཏེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ‘‘པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི པ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་པ་སཱ་ད་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་ས་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ སུ་མུ་ཁོ. ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ བྲ་ཧཱ. བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཛུ. ཛུ་ཏི་མ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ པ་ཏཱ་པ་ཝ་ནྟ་ཏཾ ཨཱ་དི་ཙྩཱུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཎ་ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་དི་ཙྩོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦཾ ཏ་མ་ག་ཏཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏྭ་མྤི ཨ་ནྟོ ཙེ་ཝ བ་ཧི ཙ ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་མཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་རོ་ཙ་སི.
ད་སྶ་ནཱི་ཡ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཨ་ངྒཱི་ག་ཏཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ད་སྶ་ནེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ད་སྶ་ནོ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཎྞི་ནོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ.
ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱིཏི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐེ་ཧི ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ་ཧི ཙ པ་རེ ཝ་ཏྟེ་ཏི. པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན པ་རེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཝ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ར་ཐེ་ས་བྷོཏི ར་ཐི་ཀེ་སུ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཨུ་ས་བྷ་པུ་རི་སོ, མ་ཧཱ་ར་ཐི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོཏི ཙ་ཏུ་ས་མུ་དྡ་ནྟཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨི་སྶ་རོ. ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱིཏི ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡོ. ཛ་མྦུ་ས་ཎྜ་སྶཱཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ, པཱ་ཀ་ཊེ་ན ཧི ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི པ་ན ས་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི མ་ཧཱ་དཱི་པཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རོ་ཝ.
ཁ་ཏྟི་ཡཱཏི ཛཱ་ཏི་ཁ་ཏྟི་ཡཱ. བྷོ་གཱིཏི བྷོ་གི་ཡཱ. རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཡེ ཀེ་ཙི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱ. ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱཏི ཨ་ནུ་གཱ་མི་ནོ སེ་ཝ་ཀཱ. རཱ་ཛཱ་བྷི་རཱ་ཛཱཏི རཱ་ཛཱུ་ནཾ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ནུ་ཛི་ནྡོཏི མ་ནུ་སྶཱ་དྷི་པ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ར་མི་སྶ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ སེ་ལེ་ན ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡེ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ ས་ཀེ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མཾ སེ་ལ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐཾ པཱུ་རེ་ནྟོ –
༨༢༤. ‘‘རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི སེ་ལ, (སེ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ) དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི, ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ’’ནྟི. – ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡཾ མཾ ཏྭཾ, སེ་ལ, ཡཱ་ཙ་སི, ‘‘རཱ་ཛཱ ཨ་ར་ཧ་སི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི, ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཧོ་ཧི, རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི, ས་ཏི ཙ རཱ་ཛ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙོ རཱ་ཛཱ ས་མཱ་ནོ་པི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, དྭེ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཝཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཧུ་ཏྭཱ་པི ཙ་ཏུ་དཱི་པ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མ་ཏྟཾ ཝཱ, ནཱ་ཧ་མེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཝི་ས་ཡོ. ཨ་ཧ་ཉྷི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ བྷ་ཝ་གྒ་ཏོ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ནུ་སཱ་སཱ་མི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ཨ་པ་དཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་ཏྟཱ, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ. ན ཧི མེ ཀོ་ཙི སཱི་ལེ་ན ཝཱ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝཱ ས་དི་སོ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ བྷི་ཡྻོ. སྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་ད་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི, ‘‘ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡) པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་མེ་ཝ ཝཱ. ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཡཾ ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ…པེ… ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་མཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ སེ་ལོ པུ་ན ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ –
༨༢༥. ‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སི, (ཨི་ཏི སེ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ) དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི, ཨི་ཏི བྷཱ་ས་ཐ གོ་ཏ་མ.
༨༢༦. ‘‘ཀོ ནུ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷོ་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏྠུ་ར་ནྭ་ཡོ;
ཀོ ཏེ་ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ’’ནྟི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཀོ ནུ སེ་ནཱ་པ་ཏཱིཏི དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ བྷོ་ཏོ དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀོ ནཱུ་ཏི པུ་ཙྪི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་ཉྫོ ཝི་ཡ སི་རི་ཡཱ སོ་བྷ་མཱ་ནོ. ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ –
༨༢༧. ‘‘མ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐཾ, (སེ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ) དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;
སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ ག་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ཀོ ནུ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷོ་ཏོ’’ཏི སེ་ལེ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྷཾ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ སེ་ལོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ནཾ ནི་ཀྐ་ངྑཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བུ་དྡྷོ’’ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ –
༨༢༨. ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཾ, བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཉྩ བྷཱ་ཝི་ཏཾ;
པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཧཱི་ནཾ མེ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ་སྨི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྷི ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ན་ཉྩ སཱ་མ་ཉྙ་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཡ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏེ་སཾ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་ནི་པི ག་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཧེ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཕ་ལ་སི་དྡྷི་ཏོ. ཏེ་ན ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་བྦ་སྶ་པི ཉེ་ཡྻ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཾ ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཉྩ བྷཱ་ཝི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཧཱི་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཀི་ཏྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ་སྨི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧི ས་བྦ་སོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཕ་ལཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝཾ ས་དྡྷིཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ད་སྶེ་ནྟོ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཾ ས་བྦཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཉཱ་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཏྠཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ནྟོ –
༨༢༩. ‘‘ཝི་ན་ཡ་སྶུ མ་ཡི ཀ་ངྑཾ, ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་སྶུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
དུ་ལླ་བྷཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ.
༨༣༠. ‘‘ཡེ་སཾ ཝེ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀེ, པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ;
སོ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ བུ་དྡྷོ་སྨི, ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ.
༨༣༡. ‘‘བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏི་ཏུ་ལོ, མཱ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནོ;
ས་བྦཱ་མི་ཏྟེ ཝ་སེ ཀ་ཏྭཱ, མོ་དཱ་མི ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡོ’’ཏི. – གཱ་ཐ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཡ་སྶཱུཏི ཝི་ནེ་ཧི ཚི་ནྡ. ཀ་ངྑནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ. ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་སྶཱུཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཾ ཀ་ར ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ས་དྡ་ཧ. དུ་ལླ་བྷཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནནྟི ཡ་ཏོ ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་མྤི བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ ཧོ་ཏི. ས་ལླ་ཀ་ཏྟོཏི, རཱ་གཱ་དི་ས་ལླ་ཀ་ཏྟ་ནོ. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཏི་ཏུ་ལོཏི ཏུ་ལཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ, ནི་རུ་པ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནོཏི ‘‘ཀཱ་མཱ ཏེ པ་ཋ་མཱ སེ་ནཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༤༣༨; མ་ཧཱ་ནི. ༢༨; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༤༧) ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ མཱ་ར་སེ་ནཱ་ཡ པ་མ་དྡ་ནོ. ས་བྦཱ་མི་ཏྟེཏི ཁ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཙྩུ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ. ཝ་སེ ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཀ་ཏྭཱ. མོ་དཱ་མི ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡོཏི ཀུ་ཏོ་ཙི ནི་བྦྷ་ཡོ ས་མཱ་དྷི་སུ་ཁེ་ན, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཙ མོ་དཱ་མི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སེ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དོ པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ –
༨༣༢. ‘‘ཨི་དཾ བྷོ་ནྟོ ནི་སཱ་མེ་ཐ, ཡ་ཐཱ བྷཱ་ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སཱི་ཧོ་ཝ ན་ད་ཏཱི ཝ་ནེ.
༨༣༣. ‘‘བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏི་ཏུ་ལཾ, མཱ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནཾ;
ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀོ.
༨༣༤. ‘‘ཡོ མཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཨ་ནྭེ་ཏུ, ཡོ ཝཱ ནི་ཙྪ་ཏི ག་ཙྪ་ཏུ;
ཨི་དྷཱ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ཝ་ར་པ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. –
གཱ་ཐ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི, ནཱི་ཙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཏ་མོ་ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ.
ཏ་ཏོ ཏེ་པི མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ –
༨༣༥. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཙེ རུ་ཙྩ་ཏི བྷོ་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ;
མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མ, ཝ་ར་པ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཐ སེ་ལོ ཏེ་སུ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་སུ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ –
༨༣༦. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏི་ས་ཏཱ ཨི་མེ, ཡཱ་ཙ་ནྟི པ་ཉྫ་ལཱི་ཀ་ཏཱ;
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ སེ་ལོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ པུ་རི་ས་ས་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ཛེ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ རོ་པི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལོ, ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཉཱ་ཎ་ཉྩ་སྶ ཏེ་ས་ཉྩ པ་རི་པ་ཀྐཾ, ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟོ –
༨༣༧. ‘‘སྭཱ་ཁཱ་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, (སེ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ) ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ;
ཡ་ཏྠ ཨ་མོ་གྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ སི་ཀྑ་ཏོ’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀནྟི པ་ཙྩ་ཀྑཾ. ཨ་ཀཱ་ལི་ཀནྟི མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ན ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ པ་ཏྟ་བྦ་ཕ་ལཾ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡཾ་ནི་མི་ཏྟཱ. མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནི་མི་ཏྟཱ ཧི པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་མོ་གྷཱ ཨ་ནི་པྥ་ལཱ, ཡ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཡ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑ་ཏོ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏེ ས་བྦེ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་པ་རི་སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤༠.༢༠༨-༣༠༣) –
‘‘ན་ག་རེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཱ, ཝཱི་ཐི་སཱ་མཱི ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ;
མ་མ ཉཱ་ཏཱི ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
‘‘བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ས་མུ་པྤ་ནྣོ, པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཨཱ་སི སོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོ.
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ག་མཱ ཙེ་ཝ, མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛཱ, ར་ཐི་ཀཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཨུ་གྒཱ ཙ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ ཙ, ཝེ་སི་ཡཱ་ནཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཨཱ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཀ་པྤ་ཀཱ ཙ, ནྷཱ་པ་ཀཱ མཱ་ལ་ཀཱ་ར་ཀཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ར་ཛ་ཀཱ པེ་ས་ཀཱ་རཱ ཙ, ཙ་མྨ་ཀཱ་རཱ ཙ ནྷཱ་པི་ཏཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཨུ་སུ་ཀཱ་རཱ བྷ་མ་ཀཱ་རཱ, ཙ་མྨ་ཀཱ་རཱ ཙ ཏ་ཙྪ་ཀཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཀ་མྨཱ་རཱ སོ་ཎྞ་ཀཱ་རཱ ཙ, ཏི་པུ་ལོ་ཧ་ཀ་རཱ ཏ་ཐཱ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘བྷ་ཏ་ཀཱ ཙེ་ཊ་ཀཱ ཙེ་ཝ, དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ བ་ཧཱུ;
ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ཐཱ་མེ་ན, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཨུ་ད་ཧཱ་རཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རཱ, ཀ་སྶ་ཀཱ ཏི་ཎ་ཧཱ་ར་ཀཱ;
ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ཐཱ་མེ་ན, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘པུ་པྥི་ཀཱ མཱ་ལི་ཀཱ ཙེ་ཝ, པ་ཎྞི་ཀཱ ཕ་ལ་ཧཱ་ར་ཀཱ;
ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ཐཱ་མེ་ན, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ག་ཎི་ཀཱ ཀུ་མྦྷ་དཱ་སཱི ཙ, པཱུ་ཝི་ཀཱ མ་ཙྪི་ཀཱ་པི ཙ;
ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ཐཱ་མེ་ན, པཱུ་ག་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ཨེ་ཐ ས་བྦེ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ, ག་ཎཾ བ་ནྡྷཱ་མ ཨེ་ཀ་ཏོ;
ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ.
‘‘ཏེ མེ སུ་ཏྭཱ་ན ཝ་ཙ་ནཾ, ག་ཎཾ བ་ནྡྷིཾ་སུ ཏཱ་ཝ་དེ;
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཾ སུ་ཀ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་ར་ཡུཾ.
‘‘ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ན ཏཾ སཱ་ལཾ, ཨུ་ད་གྒོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ;
པ་རེ་ཏོ ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི, ས་མྦུ་དྡྷ་མུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ.
‘‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ;
ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ནོ པཱ་དེ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
‘‘ཨི་མེ ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ ཝཱི་ར, པུ་རི་སཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཎཱ;
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཾ སུ་ཀ་ཏཾ, ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟི ཏུ་ཝཾ མུ་ནི.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པུ་ར་ཏོ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏྭ ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཏི་ཎྞཾ ས་ཏཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཏི་ས་ཏཱ་པི ཙ ཛེ་ཊྛོ ཙ, ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ;
ས་མྤ་ཏྟི་ཉྷི ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཐ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེ, སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་མ་ནུ་ཏྟ་རཾ;
ཨ་ཛ་རཾ ཨ་མ་ཏཾ ས་ནྟཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཕ་སྶ་ཡི་སྶ་ཐ.
‘‘ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷོ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི, ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་མ་ཎུ་ཏྟ་རོ;
བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་ད་ཡིཾ.
‘‘ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ར་མིཾ ཨ་ཧཾ;
དེ་ཝཱ་དྷི་པོ པ་ཉྩ་ས་ཏཾ, དེ་ཝ་ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུཾ རཱ་ཛཱ ཙ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ;
དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, མ་ཧཱ་དེ་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྡི་སུཾ.
‘‘ཨི་དྷ མཱ་ནུ་ས་ཀེ ར་ཛྫཾ, པ་རི་སཱ ཧོ་ནྟི བ་ནྡྷ་ཝཱ;
པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེ, ཝཱ་སེ་ཊྛོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི ནི་ཙ་ཡོ, ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ;
སེ་ལོ ཨི་ཏི མ་མཾ ནཱ་མཾ, ཚ་ལ༹་ངྒེ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོ.
‘‘ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝི་ཙ་རཾ, ས་སི་སྶེ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ;
ཛ་ཊཱ་བྷཱ་རི་ཀ་བྷ་རི་ཏཾ, ཀེ་ཎི་ཡཾ ནཱ་མ ཏཱ་པ་སཾ.
‘‘པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ཧུ་ཏིཾ དི་སྭཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ;
ཨཱ་ཝཱ་ཧོ ཝཱ ཝི་ཝཱ་ཧོ ཝཱ, རཱ་ཛཱ ཝཱ ཏེ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ ཡི་ཊྛུ་ཀཱ་མོ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ དེ་ཝ་ས་མྨ་ཏེ;
ན ནི་མ་ནྟེ་མི རཱ་ཛཱ་ནཾ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ན ཙ་ཏྠི མ་ཡ྄ཧ་མཱ་ཝཱ་ཧོ, ཝི་ཝཱ་ཧོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ས་ཀྱཱ་ནཾ ན་ནྡི་ཛ་ན་ནོ, སེ་ཊྛོ ལོ་ཀེ ས་དེ་ཝ་ཀེ.
‘‘ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ, ས་བྦ་ས་ཏྟ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ;
སོ མེ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཨ་ཛྫ, ཏ་སྶེ་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་ད་ནཾ.
‘‘ཏི་མྦ་རཱུ་ས་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་བྷོ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ནཱུ་པ་མོ;
རཱུ་པེ་ནཱ་ས་དི་སོ བུ་དྡྷོ, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁ་པ་ཧ་ཊྛོ་ཝ, ཁ་དི་ར་ངྒཱ་ར་ས་ནྣི་བྷོ;
ཝི་ཛྫཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཡ་ཐཱ ཨ་ཙྩི, པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ;
ན་ལ༹་གྒི་ཝ་ཎྞ་ས་ངྐཱ་སོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཨ་ས་མྦྷཱི་ཏོ བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏོ, བྷ་ཝ་ནྟ་ཀ་ར་ཎོ མུ་ནི;
སཱི་ཧཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཀུ་ས་ལོ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ་ཧི, ཨ་པ་ས་ཡ྄ཧོ པ་རེ་ཧི སོ;
ནཱ་གཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ས་དྡྷ་མྨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ, བུ་དྡྷ་ནཱ་གོ ཨ་སཱ་དི་སོ;
ཨུ་ས་བྷཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཨ་མི་ཏ་ཡ་སོ, ཝི་ཙི་ཏྟ་ས་བྦ་ལ་ཀྑ་ཎོ;
ས་ཀྐཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘ཝ་སཱི ག་ཎཱི པ་ཏཱ་པཱི ཙ, ཏེ་ཛ་སྶཱི ཙ དུ་རཱ་ས་དོ;
བྲ་ཧྨཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
‘‘པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ད་ས་བ་ལོ, བ་ལཱ་ཏི་བ་ལ་པཱ་ར་གོ;
དྷ་ར་ཎཱུ་པ་མོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, སོ མེ བུ་དྡྷོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ.