༡༦. ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ
༡. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏེ ཡ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་པ་ར་སྶ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཾ་ཀི་ཙྩ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༤.༨༤-༨༨) –
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷི, ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི་ན་རུ་ཏྟ་མེ;
ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ.
‘‘ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ;
ཨུ་ཙྪུ་ནཱ མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷོ་ཛེ་སིཾ ས་ངྒྷ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཡཾ ཡཾ ཡོ་ནུ་པ་པ་ཛྫཱ་མི, དེ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཐ་མཱ་ནུ་སཾ;
ས་བྦེ ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷོ་མི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཡཾ དཱ་ན་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨུ་ཙྪུ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏ་སྶོ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ མཾ་ས་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་ནྟེ་ཧི པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧི ཙོ་རེ་ཧི ས་མཱ་ག་ཙྪི. ཙོ་རཱ ཙ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཙོ་རེ་ཧི ག་ཧི་ཏོ་པི ཨ་བྷཱི་ཏོ ཨ་ཙྪ་མྦྷཱི ཝི་པྤ་ས་ནྣ་མུ་ཁོ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཙོ་ར་གཱ་མ་ཎི་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ པ་སཾ་ས་ནྟོ –
༧༠༥. ‘‘ཡ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དྷ་ན་ཏྠཾ ཝཱ, ཡེ ཧ་ནཱ་མ མ་ཡཾ པུ་རེ;
ཨ་ཝ་སེ་སཾ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཝེ་དྷ་ནྟི ཝི་ལ་པ་ནྟི ཙ.
༧༠༦. ‘‘ཏ་སྶ ཏེ ན་ཏྠི བྷཱི་ཏ་ཏྟཾ, བྷི་ཡྻོ ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏི;
ཀ་སྨཱ ན པ་རི་དེ་ཝེ་སི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ མ་ཧ་བྦྷ་ཡེ’’ཏི. – དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡ་ཉྙ་ཏྠནྟི ཡ་ཛ་ན་ཏྠཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ. ཝཱ-ས་དྡོ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠོ. དྷ་ན་ཏྠནྟི སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཡེ ཧ་ནཱ་མ མ་ཡཾ པུ་རེཏི ཡེ ས་ཏྟེ མ་ཡཾ པུ་བྦེ ཧ་ནི་མྷ. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཝ་སེཏི ཨ་ཝ་སེ ཨ་སེ་རི་ཀེ ཀ་ཏྭཱ. ཏནྟི ཏེ་སཾ. ‘‘ཨ་ཝ་སེ་ས་ནྟི’’པི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་མྷེ་ཧི ག་ཧི་ཏེ་སུ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ; ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཡེ་ན ཏེ ཝེ་དྷ་ནྟི ཝི་ལ་པ་ནྟི,ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སེ་ན ཝེ་དྷ་ནྟི, ‘‘སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ད་སྶཱ་མ, དཱ་སཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝ་ད་ནྟཱ ཝི་ལ་པ་ནྟི.
ཏ་སྶ ཏེཏི ཡོ ཏྭཾ ཨ་མྷེ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་ནྟ་ཛྫི་ཏོ, ཏ་སྶ ཏེ. བྷཱི་ཏ་ཏྟནྟི བྷཱི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཡྻོ ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་རི་པི ཏེ མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར ཏ་དཱ ‘‘ས་ཙེ ཨི་མེ མཱ་རེ་སྶ་ནྟི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, དུ་ཀྑ་བྷཱ་རོ ཝི་ག་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ལཱ༹་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ མ་ཧ་བྦྷ་ཡེཏི ཨེ་དི་སེ མ་ཧ་ཏི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ. ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ ཝཱ ཨེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཐེ་རོ ཙོ་ར་གཱ་མ་ཎི་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ན་མུ་ཁེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༧༠༧. ‘‘ན་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ན་པེ་ཀྑ་སྶ གཱ་མ་ཎི;
ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བྷ་ཡཱ ས་བྦེ, ཁཱི་ཎ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ ཝེ.
༧༠༨. ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐེ;
ན བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནེ ཡ་ཐཱ.
༧༠༩. ‘‘སུ་ཙི་ཎྞཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མེ, མ་གྒོ ཙཱ་པི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ;
མ་ར་ཎེ མེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, རོ་གཱ་ན་མི་ཝ ས་ངྑ་ཡེ.
༧༡༠. ‘‘སུ་ཙི་ཎྞཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མེ, མ་གྒོ ཙཱ་པི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ;
ནི་ར་སྶཱ་དཱ བྷ་ཝཱ དི་ཊྛཱ, ཝི་སཾ པི་ཏྭཱ་ཝ ཚ་ཌྜི་ཏཾ.
༧༡༡. ‘‘པཱ་ར་གཱུ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
ཏུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཧོ་ཏི, མུ་ཏྟོ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཡ་ཐཱ.
༧༡༢. ‘‘ཨུ་ཏྟ་མཾ དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཏྟོ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ;
ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཝ གྷ་རཱ མུ་ཏྟོ, མ་ར་ཎ་སྨིཾ ན སོ་ཙ་ཏི.
༧༡༣. ‘‘ཡ་ད་ཏྠི ས་ངྒ་ཏཾ ཀི་ཉྩི, བྷ་ཝོ ཝཱ ཡ་ཏྠ ལ་བྦྷ་ཏི;
ས་བྦཾ ཨ་ནི་སྶ་རཾ ཨེ་ཏཾ, ཨི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧེ་སི་ནཱ.
༧༡༤. ‘‘ཡོ ཏཾ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏཾ;
ན ག་ཎྷཱ་ཏི བྷ་ཝཾ ཀི་ཉྩི, སུ་ཏ་ཏྟཾ་ཝ ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹ཾ.
༧༡༥. ‘‘ན མེ ཧོ་ཏི ‘ཨ་ཧོ་སི’ནྟི, ‘བྷ་ཝི་སྶ’ནྟི ན ཧོ་ཏི མེ;
ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ག་མི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ.
༧༡༦. ‘‘སུ་དྡྷཾ དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ, སུ་དྡྷཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་ནྟ་ཏིཾ;
པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ན བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི གཱ་མ་ཎི.
༧༡༧. ‘‘ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ ལོ་ཀཾ, ཡ་དཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི;
མ་མ་ཏྟཾ སོ ཨ་སཾ་ཝི་ནྡཾ, ‘ན་ཏྠི མེ’ཏི ན སོ་ཙ་ཏི.
༧༡༨. ‘‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི ས་རཱི་རེ་ན, བྷ་ཝེ་ན་མྷི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ;
སོ་ཡཾ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི ཀཱ་ཡོ, ཨ་ཉྙོ ཙ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༧༡༩. ‘‘ཡཾ ཝོ ཀི་ཙྩཾ ས་རཱི་རེ་ན, ཏཾ ཀ་རོ་ཐ ཡ་དི་ཙྪ་ཐ;
ན མེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཏྠ, དོ་སོ པེ་མ་ཉྩ ཧེ་ཧི་ཏཱི’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
༧༢༠. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཾ;
ས་ཏྠཱ་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ན, མཱ་ཎ་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་བྲ་ཝུ’’ནྟི. –
ཨ་ཡཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ. ཨི་ཏོ ཨ་པ་རཱ ཏི་སྶོ ཙོ་རཱ་ནཾ, ཐེ་ར་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་གཱ་ཐཱ –
༧༢༡. ‘‘ཀིཾ བྷ་ད་ནྟེ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ཀོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏ་ཝ;
ཀ་སྶ སཱ་ས་ན་མཱ་ག་མྨ, ལ་བྦྷ་ཏེ ཏཾ ཨ་སོ་ཀ་ཏཱ.
༧༢༢. ‘‘ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཛི་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མ་མ;
མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ས་ཏྠཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀོ.
༧༢༣. ‘‘ཏེ་ནཱ་ཡཾ དེ་སི་ཏོ དྷ་མྨོ, ཁ་ཡ་གཱ་མཱི ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཏ་སྶ སཱ་ས་ན་མཱ་ག་མྨ, ལ་བྦྷ་ཏེ ཏཾ ཨ་སོ་ཀ་ཏཱ.
༧༢༤. ‘‘སུ་ཏྭཱ་ན ཙོ་རཱ ཨི་སི་ནོ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ, ནི་ཀྑི་པྤ ས་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ;
ཏ་མྷཱ ཙ ཀ་མྨཱ ཝི་ར་མིཾ་སུ ཨེ་ཀེ, ཨེ་ཀེ ཙ པ་བྦ་ཛྫ་མ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ.
༧༢༥. ‘‘ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ, བྷཱ་ཝེ་ཏྭ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བ་ལཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ, ཕུ་སིཾ་སུ ནི་བྦཱ་ན་པ་དཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ་པི ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ.
ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ན་པེ་ཀྑ་སྶ, གཱ་མ་ཎཱིཏི གཱ་མ་ཎི, ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ, ཏ་ཎྷཱ་ཡ, ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་པེ་ཀྑ་སྶ མཱ་དི་ས་སྶ, ལོ་ཧི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ པུ་བྦོ ཝི་ཡ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ན་ཏྠི, དོ་མ་ན་སྶཱ་བྷཱ་ཝཱ་པ་དེ་སེ་ན བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བྷ་ཡཱ ས་བྦེ’’ཏི. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བྷ་ཡཱ ས་བྦེཏི ཁཱི་ཎ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི མ་ཧཱ་བྷ་ཡཱ, ཨ་ཉྙེ ཙ ས་བྦེ་པི བྷ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, ཨ་པ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐེཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ དི་ཊྛེ. མ་ར་ཎེཏི མ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནེ ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ སཱི་སེ ཋི་ཏེ་ན མ་ཧ་ཏཱ ག་རུ་བྷཱ་རེ་ན སཾ་སཱི་ད་ནྟོ ཏ་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ནེ, ཨ་པ་ན་ཡ་ནེ ན བྷཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་ད་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘བྷཱ་རཱ ཧ་ཝེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, བྷཱ་ར་ཧཱ་རོ ཙ པུ་གྒ་ལོ;
བྷཱ་རཱ་དཱ་ནཾ དུ་ཁཾ ལོ་ཀེ, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༣.༢༢);
སུ་ཙི་ཎྞནྟི སུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི, སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་གྒོ ཙཱ་པི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་པི ས་མྨ་དེ་ཝ བྷཱ་ཝི་ཏོ. རོ་གཱ་ན་མི་ཝ ས་ངྑ་ཡེཏི ཡ་ཐཱ བ་ཧཱུ་ཧི རོ་གེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཏུ་ར་སྶ རོ་གཱ་ནཾ ས་ངྑ་ཡེ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷ་རོ་ག་ས་ངྑ་ཡེ མ་ར་ཎེ མཱ་དི་ས་སྶ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི.
ནི་ར་སྶཱ་དཱ བྷ་ཝཱ དི་ཊྛཱཏི ཏཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་གྒཱི་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟཱ, ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ནི་ར་སྶཱ་དཱ, ཨ་སྶཱ་ད་ར་ཧི་ཏཱ, མ་ཡཱ དི་ཊྛཱ. ཝི་སཾ པི་ཏྭཱ་ཝ ཚ་ཌྜི་ཏནྟི པ་མཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝི་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཝི་ཡ མ་ར་ཎེ མེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མུ་ཏྟོ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཙོ་རེ་ཧི མཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ ནཱི་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ མུ་ཏྟོ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཾ་སཱ་ར་པཱ་རཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ག་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ར་གཱུ, ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ, ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཏུ་ཊྛོ སོ་མ་ན་སྶི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཨུ་ཏྟ་མནྟི སེ་ཊྛཾ. དྷ་མྨ་ཏནྟི, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ སི་དྡྷེ སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ. ས་བྦ་ལོ་ཀེཏི ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྨི་མྤི, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟེ་པི ལོ་ཀེ. ཨ་ན་ཏྠི་ཀོཏི, ཨ་ན་པེ་ཀྑོ. ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཝ གྷ་རཱ མུ་ཏྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་དི་ཏྟ་ཏོ པ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཏོ གེ་ཧ་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ, ཏ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ན སོ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ མ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ན སོ་ཙ་ཏི.
ཡ་ད་ཏྠི ས་ངྒ་ཏཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་ཏྠི, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ངྒ་ཏཾ, ས་ཏྟེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཝཱ ས་མཱ་ག་མོ, ས་མོ་དྷཱ་ནཾ. ‘‘ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མ་ཙྩ ས་མྦྷུ་ཡྻ ཀ་ཏཾ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝོ ཝཱ ཡ་ཏྠ ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཡོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ལ་བྦྷ་ཏི. ས་བྦཾ ཨ་ནི་སྶ་རཾ ཨེ་ཏནྟི ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ར་ཧི་ཏཾ, ན ཨེ་ཏྠ ཀེ་ན་ཙི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཨི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧེ་སི་ནཱཏི ‘‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧེ་སི་ནཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནི་སྶ་རཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི པ་ཛཱ་ན་ནྟོ མ་ར་ཎ་སྨིཾ ན སོ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ན ག་ཎྷཱ་ཏི བྷ་ཝཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཡོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༢༧༧) ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཏཾ བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹ཾ ཧ་ཏྠེ་ན ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ཉྩི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ བྷ་ཝཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན མེ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཧཾ ཨཱི་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ན མེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ སུ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ. ‘‘བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ན ཧོ་ཏི མེཏི ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཧཾ ཨེ་དི་སོ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མྤི མེ ན ཧོ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ག་མི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཧོ་ཏི ‘‘ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ, ན ཨེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱ, ཏེ ཙ ཁོ ཝི་ག་མི་སྶ་ནྟི, ཝི་ན་སྶི་སྶ་ནྟི, ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷི་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ མཱ་དི་ས་སྶ ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏེ ཀཱ ནཱ་མ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ.
སུ་དྡྷནྟི ཀེ་ཝ་ལཾ, ཨ་ཏྟ་སཱ་རེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ. དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དནྟི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རཱ་དི་དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ. ས་ངྑཱ་ར་ས་ནྟ་ཏིནྟི ཀི་ལེ་ས་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ར་པ་བ་ནྡྷཾ. པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ.
ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ ལོ་ཀནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛེ ཀེ་ན་ཙི ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཨ་པ་ར་སྶ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཡཾ ག་ཎྷ་ཏཱི’’ཏི ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ ཨ་སཱ་མི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀཾ ཡ་དཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ མ་མ་ཏྟཾ ཨ་སཾ་ཝི་ནྡཾ ཨ་སཾ་ཝི་ནྡ་ནྟོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ. ན་ཏྠི མེཏི ‘‘ཨ་ཧུ ཝ་ཏ སོ་ཧཾ, ཏཾ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི ན སོ་ཙ་ཏི.
ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི ས་རཱི་རེ་ནཱཏི ཨ་སཱ་ར་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ནུ་དེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནཱ ཨ་སུ་ཙི་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛཱ་མི. བྷ་ཝེ་ན་མྷི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོཏི ས་བྦེ་ན་པི བྷ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཨ་མྷི, ན ཀི་ཉྩི བྷ་ཝཾ པ་ཏྠེ་མི. སོ་ཡཾ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི ཀཱ་ཡོཏི ཨ་ཡཾ མ་མ ཀཱ་ཡོ ཨི་དཱ་ནི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཙ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཡཾ ཝོ ཀི་ཙྩཾ ས་རཱི་རེ་ནཱཏི ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མི་ནཱ ས་རཱི་རེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏཾ ཀ་རོ་ཐ ཡ་དི་ཙྪ་ཐ, ཨི་ཙྪ་ཐ ཙེ. ན མེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི, ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨི་མ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཏུ་མྷེ་ཧི ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཙ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཙ. དོ་སོ པེ་མ་ཉྩ ཧེ་ཧི་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ཊི་གྷོ ཨ་ནུ་ན་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝེ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡེ་སུ ཨ་ས་ནྟེ་སུ་པི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་སྶཱཏི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ. ཏཾ ཝ་ཙ་ནནྟི ‘‘ན་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ མ་ར་ཎེ བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ་དི་དཱི་པ་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ. མཱ་ཎ་ཝཱཏི ཙོ་རཱ. ཙོ་རཱ ཧི ‘‘མཱ་ཎ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘མཱ་ཎ་ཝེ་ཧི ས་ཧ ག་ཙྪ་ནྟི ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ཧི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༡༤༩) ཝི་ཡ.
ཀིཾ བྷ་ད་ནྟེ ཀ་རི་ཏྭཱ་ནཱཏི, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ནཱ་མ ཏ་པོ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀོ ཝཱ ཏ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀ་སྶ སཱ་ས་ནཾ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨ་སོ་ཀ་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སོ་ཀཱ་བྷཱ་ཝོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྲ་ཝུཾ, པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སུཾ, བྷཱ་སིཾ་སུ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཉྙཱུཏི པ་རོ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་ནཱ ས་བྦ་པ་ཀཱ་རེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི, ས་བྦ་ཉྙཱུ. ཏེ་ནེ་ཝ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི. ཡ་མྷི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠེ་ཝ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རོ་དྷོ ཝི་ས་ཡུ་པྤ་ཏྟི་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཉཱ་ཎ་སྶ དྭི་དྷཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༣༨) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི མཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཡ་ཏོ ཛི་ནོ, ཧཱི་ནཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་བྷི་ནྣེ ས་བྦ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་ས་རོ་ག་ཏི་ཀི་ཙྪ་ན་ཏོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཁ་ཡ་གཱ་མཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན ས་ཏྠུ སཱ་ས་ན་སྶ ཙ གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙོ་རཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཝེ་དེ་སུཾ. ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ‘‘སུ་ཏྭཱ་ན ཙོ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨི་སི་ནོཏི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨི་སི་ནོ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ. ནི་ཀྑི་པྤཱཏི པ་ཧཱ་ཡ. ས་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙཱཏི ཨ་སི་ཨཱ་དི་ས་ཏྠཱ་ནི ཙེ་ཝ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཱ་དི་ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ. ཏ་མྷཱ ཙ ཀ་མྨཱཏི ཏ་ཏོ ཙོ་ར་ཀ་མྨ་ཏོ.
ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེཏི ཏེ ཙོ་རཱ སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏཱ་དཱི་ཧི སུ་ག་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་ཏཱ་ཡ ཨོ་ད་གྱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཱ. སུ་མ་ནཱཏི སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟཱ. ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱཏི བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ. ཕུ་སིཾ་སཱུཏི ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཀི་ར ཙོ་རེ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནེ ཀ་ཏྭཱ, ཏེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ, མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཏེ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ…པེ… ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི.
ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མ་ཎ་སྶ ཨ་ཧུ ཙི་ནྟཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པཱ་རཱ་པ་རི་ཡོཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༤༥༣) དེ་སེ་སི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི. ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་མ་ནུ་ཙི་ནྟེ་སི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ནུ་ཙི་ནྟེ་སི, སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ གཱ་ཐཱ་སུ ཨེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙི་ནྟི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༧༢༦. ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ ཨ་ཧུ ཙི་ནྟཱ, པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ ནི་སི་ནྣ་སྶ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡི་ནོ.
༧༢༧. ‘‘ཀི་མཱ་ནུ་པུ་བྦཾ པུ་རི་སོ, ཀིཾ ཝ་ཏཾ ཀིཾ ས་མཱ་ཙཱ་རཾ;
ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི་སྶ, ན ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ.
༧༢༨. ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ;
ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, ར་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ.
༧༢༩. ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནེ་ཝ སཱ་ར་ཀྑཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ གོ་པ་ཡཾ;
ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི་སྶ, ན ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ.
༧༣༠. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཙེ རཱུ་པེ་སུ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡཾ;
ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི, སོ དུ་ཀྑཱ ན ཧི མུ་ཙྩ་ཏི.
༧༣༡. ‘‘སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙེ ས་དྡེ་སུ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡཾ;
ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི, སོ དུ་ཀྑཱ ན ཧི མུ་ཙྩ་ཏི.
༧༣༢. ‘‘ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ག་ནྡྷེ ཙེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི;
ན སོ མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་མྷཱ, ག་ནྡྷེ་སུ ཨ་དྷི་མུ་ཙྪི་ཏོ.
༧༣༣. ‘‘ཨ་མྦི་ལཾ མ་དྷུ་ར་གྒ་ཉྩ, ཏི་ཏྟ་ཀ་གྒ་མ་ནུ་སྶ་རཾ;
ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ག་དྷི་ཏོ, ཧ་ད་ཡཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༧༣༤. ‘‘སུ་བྷཱ་ནྱ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ནི, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་རཾ;
ར་ཏྟོ རཱ་གཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཝི་ཝི་དྷཾ ཝི་ནྡ་ཏེ དུ་ཁཾ.
༧༣༥. ‘‘མ་ནཾ ཙེ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ཡོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ར་ཀྑི་ཏུཾ;
ཏ་ཏོ ནཾ དུ་ཀྑ་མ་ནྭེ་ཏི, ས་བྦེ་ཧེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི.
༧༣༦. ‘‘པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་མྤུ་ཎྞཾ, བ་ཧུ་སྶ ཀུ་ཎ་པ་སྶ ཙ;
ན་ར་ཝཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཝ་གྒུཾ, ས་མུ་གྒ་མི་ཝ ཙི་ཏྟི་ཏཾ.
༧༣༧. ‘‘ཀ་ཊུ་ཀཾ མ་དྷུ་ར་སྶཱ་དཾ, པི་ཡ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ དུ་ཁཾ;
ཁུ་རཾ་ཝ མ་དྷུ་ནཱ ལི་ཏྟཾ, ཨུ་ལླི་ཧཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༧༣༨. ‘‘ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ ཨི་ཏྠི་ས་རེ, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་པི ཙ ཨི་ཏྠི་ཡཱ;
ཨི་ཏྠི་ག་ནྡྷེ་སུ སཱ་ར་ཏྟོ, ཝི་ཝི་དྷཾ ཝི་ནྡ་ཏེ དུ་ཁཾ.
༧༣༩. ‘‘ཨི་ཏྠི་སོ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི, ས་ནྡ་ནྟི པ་ཉྩ པ་ཉྩ་སུ;
ཏེ་ས་མཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཡོ ས་ཀྐོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ.
༧༤༠. ‘‘སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ སོ དྷ་མྨ་ཊྛོ, སོ ད་ཀྑོ སོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ;
ཀ་རེ་ཡྻ ར་མ་མཱ་ནོ་པི, ཀི་ཙྩཾ དྷ་མྨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ.
༧༤༡. ‘‘ཨ་ཐོ སཱི་ད་ཏི ས་ཉྙུ་ཏྟཾ, ཝ་ཛྫེ ཀི་ཙྩཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ;
ན ཏཾ ཀི་ཙྩ་ནྟི མ་ཉྙི་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ.
༧༤༢. ‘‘ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠེ་ན ས་ཉྙུ་ཏྟཾ, ཡཱ ཙ དྷ་མྨ་ག་ཏཱ ར་ཏི;
ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཐ, སཱ ཧི ཝེ ཨུ་ཏྟ་མཱ ར་ཏི.
༧༤༣. ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧུ་པཱ་ཡེ་ཧི, པ་རེ་ས་མ་བྷི་ཛི་གཱི་ས་ཏི;
ཧ་ནྟྭཱ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཨ་ཐ སོ་ཙ་ཡི་ཏྭཱ, ཨཱ་ལོ་པ་ཏི སཱ་ཧ་སཱ ཡོ པ་རེ་སཾ.
༧༤༤. ‘‘ཏ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ཎིཾ, ནི་ཧ་ནྟི བ་ལ་ཝཱ ཡ་ཐཱ;
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི་ནྡྲི་ཡེ་ཧེ་ཝ, ནི་ཧ་ནྟི ཀུ་ས་ལོ ཏ་ཐཱ.
༧༤༥. ‘‘ས་དྡྷཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ཉྩ, ས་ཏི་པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡཾ;
པ་ཉྩ པ་ཉྩ་ཧི ཧ་ནྟྭཱ་ན, ཨ་ནཱི་གྷོ ཡཱ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
༧༤༦. ‘‘སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ སོ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཀྱཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ;
ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བུ་དྡྷ་སྶ, སོ ན་རོ སུ་ཁ་མེ་དྷ་ཏཱི’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎ་སྶཱཏི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ. ཨ་ཧཱུཏི ཨ་ཧོ་སི. ཙི་ནྟཱཏི དྷ་མྨ་ཙི་ནྟཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ. པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་སྶཱཏི པཱ་རཱ་པ་ར་གོ་ཏྟ་སྶ. ‘‘པཱ་རཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནོཏི སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཨི་ཀྑ་ན་སཱི་ལ་སྶ. ཨེ་ཀ་ཀ་སྶཱཏི ཨ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ, ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶཱཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་སྶ, ཨེ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཛྷཱ་ཡི་ནོ’’ཏི. ཛྷཱ་ཡི་ནོཏི ཛྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལ་སྶ, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་སུ ཡུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི.
‘‘ཀི་མཱ་ནུ་པུ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ ཙི་ནྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཀི་མཱ་ནུ་པུ་བྦནྟི ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མོ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་སུ ཝ་ཏ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ ཀོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མོ, ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏེ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་སོ ཀིཾ ཝ་ཏཾ ཀིཾ ས་མཱ་ཙཱ་རནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ‘‘ཝ་ཏ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ, ཀཱི་དི་སཾ སཱི་ལཾ ས་མཱ་ཙཱ་རཾ, ས་མཱ་ཙ་ར་ནྟོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶ, ཀ་ཉྩི ས་ཏྟཾ ན ཙ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ, ན བཱ་དྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ, ས་ངྑེ་པ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ, ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ནཱ་ཡ ལེ་སོ་པི ན་ཏྠི ཏཱ་ཡ ས་ཏི ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཡ་ཐཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ན ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏོ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱི, ན ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི པ་རཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༨༤). ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལཾ ག་ཧི་ཏཾ, ས་མཱ་ཙཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་མཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དི, ཏ་སྨཱ ཝཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལཾ པ་དྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཙ ཡ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ སི་དྡྷེ ས་བྦཾ སཱི་ལཾ སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ, སུ་གོ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ར་ཀྑ་ཎེ ར་ཀྑ་ཎེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སེ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ར་ཀྑི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི ར་ཀྑ་ཎ་ཡོ་གྱ་པུ་གྒ་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ར་ཀྑི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ཨ་པི་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྶ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པཱ་པ་དྷ་མྨ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པི་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནེ་ཝ སཱ་ར་ཀྑནྟི ཡ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་ཀྑཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ མཱུ་ལ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནེ་ཝ སཱ་ར་ཀྑ’’ནྟི. ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ཨཱ་ར་ཀྑེ་ན སཾ་ར་ཀྑ་ནྟོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨེ་ཝ ཏཱ་ཝ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཀྑ་ནྟོ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙོ་རཱ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཀུ་ས་ལཾ བྷ་ཎྜཾ ན ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏཱ་ནི པི་ད་ཧ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ར་ཀྑ་ནྟི ཙ སཾ-ས་དྡ་སྶ སཱ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘སཱ་རཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ‘‘སཾ་ར་ཀྑ’’ནྟི ཙ པཱ་ཋོ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ གོ་པ་ཡནྟི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ནེ་ཏྟི་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི, ‘‘ན ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི པ་རཱ་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་སྶཱ་པི ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ སེ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཧི་ཏཱ་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑཾ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ པ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཙེ རཱུ་པེ་སུ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡཾ. ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཡོ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡཾ, ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ན ཧོ་ཏི ཙེ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དོ་སཾ ན པ་སྶ་ཏི ཙེ. ‘‘ག་ཙྪ་ནྟཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ཡོ ‘‘དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༩༥) ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ད་ཊྛ་བྦོ. སོ དུ་ཀྑཱ ན ཧི མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ན མུ་ཙྩ་ཏེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཏཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སེ་སི་ནྡྲི་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་དྷི་མུ་ཙྪི་ཏོཏི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ མུ་ཙྪཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་མྦི་ལནྟི ཨ་མྦི་ལ་ར་སཾ. མ་དྷུ་ར་གྒནྟི མ་དྷུ་ར་ར་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཏ་ཐཱ ཏི་ཏྟ་ཀ་གྒཾ. ཨ་ནུ་སྶ་རནྟི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ ར་སཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙི་ནྟེ་ནྟོ. ག་ནྠི་ཏོཏི ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ར་སེ ག་ནྠི་ཏོ བ་ནྡྷོ. ‘‘ག་དྷི་ཏོ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, གེ་དྷཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧ་ད་ཡཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, སཱ་ས་ན་སྶ ཧ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མྨ་དྡ་ན་ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ག་དྷི་ཏོ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སུ་བྷཱ་ནཱིཏི སུ་ནྡ་རཱ་ནི. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ནཱིཏི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི, ཨི་ཊྛཱ་ནི. ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་པྤ་བྷེ་དེ ཕ་སྶེ. ར་ཏྟོཏི ར་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་གེ་ན ར་ཏྟོ. རཱ་གཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི རཱ་ག་ཧེ་ཏུ. ཝི་ཝི་དྷཾ ཝི་ནྡ་ཏེ དུ་ཁནྟི རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ཉྩ ནི་ར་ཡ་ས་ནྟཱ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི.
མ་ནཾ ཙེ་ཏེ་ཧཱིཏི མ་ན་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ཧི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་བྷེ་དེ་ཧི ཙ. ནནྟི པུ་གྒ་ལཾ. ས་བྦེ་ཧཱིཏི ས་བྦེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི་པི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ པུ་གྒ་ལོ མ་ནཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རཾ, ཨེ་ཏེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ར་ཀྑི་ཏུཾ, གོ་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏོ ནཾ པུ་གྒ་ལཾ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནྭེ་ཏི, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི་པི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་བྦེ་ཧི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་གྒཱ་ཧི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནི་ཝཱ་ར་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ཏ་རཾ ས་མྤ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི་ཏི ‘‘ག་ནྡྷེ ཙེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཙ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཏ་ཎྷཱ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ག་དྷི་ཏོ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་ཏི’’ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཚ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཚ་སུ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་སཾ་ཝ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་དུ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སྭཱ་ཡ་མ་སཾ་ཝ་རོ ཡ་སྨཱ ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཝ་བོ་དྷེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ‘‘པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་རཱི་རཾ ནཱ་མེ་ཏཾ པུ་བྦེ་ན ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཙ ས་མྤུ་ཎྞཾ བྷ་རི་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཙ པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དི་ནཱ བ་ཧུ་ནཱ ཀུ་ཎ་པེ་ན, ཏ་ཡི་དཾ ན་ར་ཝཱི་རེ་ན ན་རེ་སུ ཚེ་ཀེ་ན སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ ཝ་གྒུ མ་ཊྛཾ ལཱ་ཁཱ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ ཙི་ཏྟི་ཏཾ, ཨ་ནྟོ པ་ན གཱུ་ཐཱ་དི་ཨ་སུ་ཙི་བྷ་རི་ཏཾ ས་མུ་གྒཾ ཝི་ཡ ཚ་ཝི་མ་ཏྟ་མ་ནོ་ཧ་རཾ བཱ་ལ་ཛ་ན་ས་མྨོ་ཧཾ དུ་ཀྑ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ཡཱ་དི་དུ་ཀྑ་ཏཱ་པ་ན་ཏོ ཙ ཀ་ཊུ་ཀཾ, པ་རི་ཀ་པྤ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་མ་ཏྟེ་ན མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ མ་དྷུ་ར་སྶཱ་དཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན པི་ཡ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ, དུ་སྶ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཁཾ, ཨཱི་དི་སེ ས་རཱི་རེ ཨ་སྶཱ་ད་ལོ་བྷེ་ན མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ལོ་ཀོ མ་དྷུ་ར་གི་དྡྷོ ཁུ་ར་དྷཱ་རཱ་ལེ་ཧ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ཝི་སེ་ས་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ཨི་ཏྠི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝ་ཎྞེ. ཨ་པི ཙ ཡོ ཀོ་ཙི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ ཝཱ ག་ནྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་མཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཝ་ཎྞོ པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ‘‘ཨི་ཏྠི་རཱུ་པ’’ནྟྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏྠི་ས་རེཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ གཱི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཧ་སི་ཏ་རུ་དི་ཏ་ས་དྡེ. ཨ་པི ཙ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་སྶ་པི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ་པི ཨི་ཏྠི་པ་ཡོ་ག་ནི་པྥཱ་དི་ཏཱ ཝེ་ཎུ་ཝཱི་ཎཱ་ས་ངྑ་པ་ཎ་ཝཱ་དཱི་ན་མྤི ས་དྡཱ ཨི་དྷ ཨི་ཏྠི་ས་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་བྦོ་པེ་སོ པུ་རི་ས་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨི་ཏྠི་ར་སེ’’ཏི པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ར་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶ་ཝ་ར་སོ ཙེ་ཝ པ་རི་བྷོ་ག་ར་སོ ཙ ཨི་ཏྠི་ར་སོ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཡོ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨོ་ཊྛ་མཾ་ས་ས་མྨ་ཀྑི་ཏ་ཁེ་ལཱ༹་དི་ར་སོ, ཡོ ཙ ཏཱ་ཡ པུ་རི་ས་སྶ དི་ནྣ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ར་སོ, ས་བྦོ་པེ་སོ ‘‘ཨི་ཏྠི་ར་སོ’’ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཕོ་ཊྛ་བྦེ་པི ཙ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ, ཨི་ཏྠི་ས་རཱི་རཱ་རཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་ར་མཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཕ་སྶོ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཕོ་ཊྛ་བྦོ’’ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ་སཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ ཨི་ཏྠི་ས་རེ་ཏི པཱ་ལི༹, ཏེ་སཾ ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠི་ར་ས་ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་ཏྠི་ག་ནྡྷེ་སཱུཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ དུ་གྒ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ ཧི ཨི་ཏྠཱི ཨ་སྶ་ག་ནྡྷི་ནཱི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ མེ་ཎྜ་ག་ནྡྷི་ནཱི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ སེ་ད་ག་ནྡྷི་ནཱི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ སོ་ཎི་ཏ་ག་ནྡྷི་ནཱི, ཏ་ཐཱ་པི ཏཱ་སུ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ ར་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ པ་ན ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ, ཨ་ཡཾ ན ས་བྦཱ་སཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨ་ནུ་ལི་མྤ་ནཱ་དི་ག་ནྡྷོ ‘‘ཨི་ཏྠི་ག་ནྡྷོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ་ར་ཏྟོཏི སུ་ཊྛུ ར་ཏྟོ ག་དྷི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ, ཨི་དཾ པ་ན པ་དཾ ‘‘ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཝི་དྷཾ ཝི་ནྡ་ཏེ དུ་ཁནྟི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ས་རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི.
ཨི་ཏྠི་སོ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནཱིཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ནི པ་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཱ་ནི ས་ནྡ་ནྟི. པ་ཉྩ་སཱུཏི པུ་རི་ས་སྶ པ་ཉྩ་སུ དྭཱ་རེ་སུ. ཏེ་སནྟི ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ སོ་ཏཱ་ནཾ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎནྟི སཾ་ཝ་ར་ཎཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ སཾ་ཝ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཡོ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་དི་གོ་ཙ་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ སོ དྷ་མྨ་ཊྛོ, སོ ད་ཀྑོ སོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོཏི སོ པུ་གྒ་ལོ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་ཏྠ་ཝཱ, བུ་དྡྷི་མཱ, དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ, དྷ་མྨེ ད་ཀྑོ, དྷ་མྨེ ཚེ་ཀོ, ཨ་ན་ལ་སོ ཝཱ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ ཨི་ཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་སུ ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ. ཀ་རེ་ཡྻ ར་མ་མཱ་ནོ་པི, ཀི་ཙྩཾ དྷ་མྨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི གེ་ཧ་ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནོ་པི དྷ་མྨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་ན་པེ་ཏ་མེ་ཝ ཏཾ ཏཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ལ་ནཾ, པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ, ཨ་ཝི་རོ་དྷེ་ན, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ, ཨ་བཱ་དྷ་ནེ་ན, ཏི་ཝ་གྒ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཡ་ཉྩ ན་ཡོ ཡེ་སཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཏི་ཝ་གྒ་ཏྠ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི བི་མྦི་སཱ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ན ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ཐོ སཱི་ད་ཏི ས་ཉྙུ་ཏྟནྟི ཡ་དི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ སུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཝ་ཛྫེ ཀི་ཙྩཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀནྟི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ན་ཏྠུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ས་ཙེ་པི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ པ་རི་ཙྩ་ཛེ་ཡྻ. ན ཏཾ ཀི་ཙྩ་ནྟི མ་ཉྙི་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོཏི ས་ཏི་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ན་ཏྠུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ཀི་ཙྩཾ མ་ཡཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི མ་ཉྙི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ.
ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ན ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠེ་ན ས་ཉྙུ་ཏྟཾ, ཡཱ ཙ དྷ་མྨ་ག་ཏཱ ར་ཏི. ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཐཱཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པྤ་བྷེ་དེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཧི་ཏེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧཾ, ཡཱ ཙ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ག་ཏཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཱ ར་ཏི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་མྨཱ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ‘‘ས་བྦཾ ར་ཏིཾ དྷ་མྨ་ར་ཏི ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. པ. ༣༥༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཱ ཧི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པཱ་པ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མཱ ར་ཏི ནཱ་མ.
ཡཾ པ་ན ཀཱ་མ་ར་ཏི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀི་ཙྩཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶཱ ཨ་ན་ཏྠུ་པ་སཾ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧཱིཏི མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཙེ་ཝ ཁུ་དྡ་ཀེ་ཧི ཙ. ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧཱིཏི ན་ཡེ་ཧི. པ་རེ་ས་མ་བྷི་ཛི་གཱི་ས་ཏཱིཏི པ་རེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, པ་རེ ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ ཧཱ་པེ་ཏི, ཛི་ནཱ་པེ་ཏི པ་རཾ ཧ་ནྟྭཱ, ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཨ་ཐ སོ་ཙ་ཡི་ཏྭཱ, ཨཱ་ལོ་པ་ཏི སཱ་ཧ་སཱ ཡོ པ་རེ་སཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ པ་རེ ཧ་ན་ནྟོ, གྷཱ་ཏེ་ནྟོ, སོ་ཙེ་ནྟོ ས་ནྡྷི་ཙྪེ་ད་ས་ནྡྷི་རུ་ཧ་ན་པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་རེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ སཱ་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་པ་ཏི, ཛི་གཱི་ས་ཏི སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན པ་རེ ཧཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་མ་ར་ཏི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཨ་ན་ཏྠུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ཧཱི་ན་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ན ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ དྷ་མྨ་ག་ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ‘‘ཏེ་ས་མཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡོ ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཧ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ཎིཾ, ནི་ཧ་ནྟི བ་ལ་ཝཱ ཡ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ བ་ལ་ཝཱ ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན, ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཀོ རུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཎིཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏིཾ ཨཱ་ཎིཾ ཀོ་ཊེ་ནྟོ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལེ་ན ནི་ཧ་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨེ་ཝ ནི་ཧ་ནྟི.
ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡྷཾ, པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མཱ་དྷིཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏིཾ, ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཉྙ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི་པི ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷཱ་དི་ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཧ་ནེ་ན ཧ་ནྟྭཱ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱི་གྷོ ནི་དྡུ་ཀྑོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཡཱ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱཏི སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཝཱ, ཏཾ ས་མྤཱ་པ་ཀེ དྷ་མྨེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཊྛོ. ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་ཀྱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སོ ན་རོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁ་ཉྩ ཨེ་དྷ་ཏི, བྲཱུ་ཧེ་ཏི, ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ནྟི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
པཱ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཏེ་ལ་ཀཱ་ནི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ཝ་ཏཱ་ཏཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཏེ་ལ་ཀཱ་ནི་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ས་ཏྠུ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏེ་ལ་ཀཱ་ནཱིཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མེ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ‘‘ཀོ སོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ལོ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་མོ་ཀྑ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏེ ན ས་མྤཱ་ཡ་ནྟི. སོ ཏེ་ན ཨ་ནཱ་རཱ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ ལོ་ཀ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ས་བྦཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ –
༧༤༧. ‘‘ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ཝ་ཏཱ་ཏཱ་པཱི, དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙི་ནྟ་ཡཾ;
ས་མཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ནཱ་ལ་ཏྠཾ, པུ་ཙྪཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ.
༧༤༨. ‘‘ཀོ སོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ལོ་ཀེ, ཀོ པ་ཏྟོ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཾ;