༤. སུ་ཡཱ་མ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སུ་ཡཱ་མ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱུ་པ་རི པུ་པྥ་ས་ནྠཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ས་ཏྠ་རི ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣེ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་སི, བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ཉྩ པུ་པྥ་ག་ནྡྷེ་ན པཱུ་ཛེ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, སུ་ཡཱ་མ་ནོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ པ་ར་མ་ནི་སྶ་མ་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་བྷོ་གཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ནི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་སཱ་ལི་ག་མ་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༣.༦༥-༧༤) –

‘‘ན་ག་རེ དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཧོ་སིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་དཱ;

ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ཏི་ཧཱ་སེ ཙ, ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ས་ཀེ་ཊུ་བྷེ.

‘‘པ་ད་ཀོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ, ནི་མི་ཏྟ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་ཧཾ;

མ་ནྟེ ཙ སི་སྶེ ཝཱ་ཙེ་སིཾ, ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ན པཱ་ར་གཱུ.

‘‘པ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠཱ་ནི, པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་པི་ཏཱ་ནི མེ;

ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ ཡི་ཊྛུ་ཀཱ་མོ་ཧཾ, པི་ཏུ་མཱ་ཏུ་ས་མཱ་ག་མེ.

‘‘ཏ་དཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ;

ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ དི་སཱ ས་བྦཱ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ན་རཱ་ས་བྷོ.

‘‘ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ་ན, ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མུ་ནིཾ;

ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ་ན ཏཾ པུ་པྥཾ, ཨ་བྷི་ནེ་སིཾ ས་ཀཾ གྷ་རཾ.

‘‘ཡཾ མེ ཨ་ཏྠི ས་ཀེ གེ་ཧེ, ཨཱ་མི་སཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ;

ཏཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་སྶ པཱ་དཱ་སིཾ, པ་ས་ནྣོ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.

‘‘བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཀཱ་ལ་མ་ཉྙཱ་ཡ པུ་པྥ་ཧ་ཏྠ་མ་དཱ་ས་ཧཾ;

ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ་ན ས་བྦ་ཉྙཱུ, པ་ཀྐཱ་མི ཨུ་ཏྟ་རཱ་མུ་ཁོ.

‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ པུ་པྥ་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, པུ་པྥ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, རཱ་ཛཱ་ཧུཾ ཝ་ར་ད་སྶ་ནོ;

ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –

༧༤. ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནོ;

ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙ, ས་བྦ་སོ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;

ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི ཀཱ་མེ་སུ ཚ་ནྡོ, ཀཱ་མོ ཙ སོ ཚ་ནྡོ ཙཱ་ཏི་པི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, ཀཱ་མ་རཱ་གོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦོ་པི རཱ་གོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་སྶཱ་པི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་སོ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ས་བྦེ་པི ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཀཱ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟོ རཱ་གོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༨.༨) བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ, ‘‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ (དྷ. ས. ༡༠༦༦; ཝི་བྷ. ༩༠༩) ཨཱ་གྷཱ་ཏོ. ཐི་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་སཾ་ཧ་ན་ནཾ, མི་དྡྷཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ས་ཏྟི་ཝི་གྷཱ་ཏོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཐི་ན་ཉྩ མི་དྡྷ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ཀི་ཙྩཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ, སོ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཀི་ཙྩཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏཾ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཡོ ཧི ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཏཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི, ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ ན ནུ ཁོ’’ཏི སཾ་ས་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཀི་ཙྪ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, བུ་དྡྷཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀོ སཾ་ས་ཡོ. ས་བྦ་སོཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ. ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ན་ཏྠི, མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ད་དྭ་ཡཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ ཙ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཉྩ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙ ས་བྦ་སོ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཏི་ཙ་ཡོ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. པ་ཉྩ་སུ ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣེ་སུ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་བྦེ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༤༦).

སུ་ཡཱ་མ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.