༦. མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ནུ་སཱ་སི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཀུ་ས་ལ་བཱི་ཛཱ་ནི རོ་པེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫི. ཏེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ས་ཉྫཱ་ཏ་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སཱ་ཀི་ཡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ མེ་གྷི་ཡོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཛཱ་ལི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཀི་མི་ཀཱ་ལཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ དྭེ ཝཱ་རེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ, མེ་གྷི་ཡ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨུ་དཱ. ༣༡) ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༢.༥༧-༦༥) –
‘‘ཡ་དཱ ཝི་པ་སྶཱི ལོ་ཀ་གྒོ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་མོ་སྶ་ཛི;
པ་ཐ་ཝཱི ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཏྠ, མེ་ད་ནཱི ཛ་ལ་མེ་ཁ་ལཱ.
‘‘ཨོ་ཏ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ, སུ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཾ;
བྷ་ཝ་ན་མྤི པ་ཀ་མྤི་ཏྠ, བུ་དྡྷ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑ་ཡེ.
‘‘ཏཱ་སོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་མུ་པྤ་ནྣོ, བྷ་ཝ་ནེ ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཏེ;
ཨུ་པྤཱ་དོ ནུ ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཝི་པུ་ལོ ཨ་ཧུ.
‘‘ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ཨི་དྷཱ་ག་མྨ, ནི་བྦཱ་པེ་སི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ;
པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་གྒཱ ཧོ་ཐ སཾ་ཝུ་ཏཱ.
‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ དྷ་མྨོ, ཨ་ཧོ ནོ ས་ཏྠུ ས་མྤ་དཱ;
ཡ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྷི, པ་ཐ་ཝཱི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི.
‘‘བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ, ཀ་པྤཾ ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཧཾ;
ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཀ་པྤེ་སུ, ཀུ་ས་ལཾ ཙ་རི་ཏཾ མ་ཡཱ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ས་ཉྙ་མ་ལ་བྷིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་ས་ཉྙཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཨི་ཏོ ཙུ་དྡ་ས་ཀ་པྤ་མྷི, རཱ་ཛཱ ཨཱ་སིཾ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;
ས་མི་ཏོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༦༦. ‘‘ཨ་ནུ་སཱ་སི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
ཏ་སྶཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ན, ཝི་ཧཱ་སིཾ ས་ནྟི་ཀེ ས་ཏོ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་སཱ་སཱིཏི ‘‘ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ, མེ་གྷི་ཡ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ ཨ་དཱ་སི. མ་ཧཱ་ཝཱི་རོཏི མ་ཧཱ་ཝི་ཀྐ་ནྟོ, ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུཏི ས་བྦེ་ས་ཉྩ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་རཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཉཱ་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ, ས་བྦ་ཉྙཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ་སཾ ཝཱ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན ག་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ. ཏ་སྶཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཾ ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ. ཝི་ཧཱ་སིཾ ས་ནྟི་ཀེཏི ཨ་མྦ་ཝ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ཙཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་སིཾ. ས་ཏོཏི ས་ཏི་མཱ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧནྟི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནུ་སཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘མ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘མ་ཡཱ’’ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཛྫཱ་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་མེ་ཝ ས་ཏྠུ ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ན པ་ཀཱ་སེ་ཏི. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཧི ས་ཏྠུ སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ཏཱ.
མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.