༦. ཀུ་ཊི་ཝི་ཧཱ་རི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཀོ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་ཊི་ཝི་ཧཱ་རི་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨུ་ད་ཀ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱི་ཏ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མྨུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སོ ཏེ་ན ཨ་ན་པྤ་ཀཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སི. སེ་སཾ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ སཱ་ཡཾ ཁེ་ཏྟ་ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ དེ་ཝེ ཕུ་སཱ་ཡ་ནྟེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ པུ་ཉྙཾ ཏི་ཎ་ཀུ་ཊིཾ དི་སྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ནི་སཱི་དི. ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༡.༢༩-༣༥) –

‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནི་ལ་ཉྫ་སེ;

གྷ་ཏཱ་ས་ནཾ་ཝ ཛ་ལི་ཏཾ, ཨཱ་དི་ཏྟཾ་ཝ ཧུ་ཏཱ་ས་ནཾ.

‘‘པཱ་ཎི་ནཱ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཡ྄ཧ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་ཀྑི་པིཾ ཨ་ཧཾ;

ས་མྤ་ཊི་ཙྪི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, བུ་དྡྷོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ཨི་སི.

‘‘ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཋི་ཏོ ས་ཏྠཱ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ནཱ་མ་ཀོ;

མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.

‘‘ཨི་མི་ནཱ ད་ཀ་དཱ་ནེ་ན, པཱི་ཏི་ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཙ;

ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི, དུ་གྒ་ཏིཾ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དྭི་པ་དི་ནྡ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ ན་རཱ་ས་བྷ;

པ་ཏྟོ་མྷི ཨ་ཙ་ལཾ ཋཱ་ནཾ, ཧི་ཏྭཱ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡཾ.

‘‘ས་ཧ་སྶ་རཱ་ཛ་ནཱ་མེ་ན, ཏ་ཡོ ཏེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ;

པ་ཉྩ་ས་ཊྛི་ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟཱ ཛ་ནཱ་དྷི་པཱ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཐེ་རེ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀོ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཡི་དཾ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ –

༥༦. ‘‘ཀོ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ;

ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མོ་གྷཱ ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི. –

ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ.

ཏ་ཏྠ ཀོ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི, ‘‘ཨི་མི་སྶཾ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཀོ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ཀུ་ཊི་པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་མོ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཏ་མེ་ཝ པུ་ཉྙཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ‘‘ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨེ་ཀོ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་སོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ, ཨི་མ་ཉྩ ཨ་ཏྠཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ས་དྡ་ཧ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་སྶུ. ཨ་མོ་གྷཱ ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཱ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཨ་མོ་གྷཱ ཨ་ཝ་ཉྫྷཱ ས་ཕ་ལཱ ས་ཨུ་དྲ་ཡཱ, ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ. ས་ཙེ ཏྭཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་སི, ཏཾ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ་ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡ་སྶ མེ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཨེ་དི་སོ ཨ་ཡྻོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་མཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཉྩ་སྶ ཉ་ཏྭཱ ཏ་མྦྷཱ་ཝི་ནིཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘ཝི་ཧཱ་སི ཀུ་ཊི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;

ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, དེ་ཝི་ནྡོ ཏྭཾ བྷ་ཝི་སྶ་སི.

‘‘ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཝི་ནྡོ, དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶ་སི;

ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི, རཱ་ཛཱ ར་ཊྛེ བྷ་ཝི་སྶ་སི;

ར་ཏ་ན་ཀུ་ཊི ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི.

ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་ས་ཏྟཱ པ་ན ཐེ་ར་སྶ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀུ་ཊི་ཝི་ཧཱ་རཱིཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཱ་ཐཱ་པི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.

ཀུ་ཊི་ཝི་ཧཱ་རི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.