༨. ག་ཝ་མྤ་ཏི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ས་ར་བྷུནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ག་ཝ་མྤ་ཏི་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཀ་པྤེ སི་ཁིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏི་ཡེ ཚ་ཏྟ་ཉྩ ཝེ་དི་ཀ་ཉྩ ཀཱ་རེ་སི. ཀ་སྶ་པ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ཀུ་ལེ བ་ཧུཾ གོ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ གོ་པཱ་ལ་ཀཱ ར་ཀྑ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རཾ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བ་ཧི་གཱ་མེ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻོ སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པེ་ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་རཱི་ས་ད་ཎྜེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི སི་རཱི་ས་སཱ་ཁཱ་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ‘‘མ་ཎྜ་པ་སྶ ས་མཱི་པེ སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑཾ རོ་པེ་སཱི’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སཾ་སཱུ་ཙ་ཀཾ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ མ་ཧ་ནྟཾ སི་རཱི་ས་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ས་བྦ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཾ, ཏེ་ན ཏཾ ཝི་མཱ་ནཾ ‘‘སེ་རཱི་ས་ཀ’’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ག་ཝ་མྤ་ཏི ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཡ་ས་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༣.༤༢-༤༧) –
‘‘མི་ག་ལུ་དྡོ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ཝི་པི་ནེ ཝི་ཙ་རཾ ཨ་ཧཾ;
ཨ་དྡ་སཾ ཝི་ར་ཛཾ བུ་དྡྷཾ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གུཾ.
‘‘ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀེ, ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏེ ར་ཏེ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, ནེ་ལ་པུ་པྥཾ ཨ་པཱུ་ཛ་ཡིཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ པུ་པྥ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ སཱ་ཀེ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ ཝི་ཧཱ་སི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ན་པྤ་ཧོ་སི. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མ་ནྟཱ ས་ར་བྷུ་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ལི༹་ནེ ས་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ན་དི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ག་ཝ་མྤ་ཏིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ག་ཝ་མྤ་ཏི, ཛ་ལོ་གྷཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི, ཏཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏ་སྶ གུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ‘‘ཡོ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ས་ར་བྷུ’’ནྟི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༣༨. ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི་ཡཱ. ས་ར་བྷུནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཾ ན་དིཾ, ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘ས་ར་བྷུ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཊྛ་པེ་སཱིཏི ས་ནྡི་ཏུཾ ཨ་དེ་ནྟོ སོ་ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཛ་ལ་རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. ཨ་སི་ཏོཏི ན་སི་ཏོ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ, བ་ནྡྷ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཀེ་ན་ཙི་པི བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨ་བ་དྡྷོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཛཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནེ་ཛོ སོ, ག་ཝ་མྤ་ཏི, ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཏི་ག་ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྦེ་པི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ས་ངྒེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཏི་ག་ཏཾ, ཨ་སེ་ཀྑ་མུ་ནི་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་མུ་ནིཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ས་ཀ་ལ་སྶ་པི བྷ་ཝ་སྶ པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གུཾ. དེ་ཝཱ ན་མ་སྶ་ནྟཱིཏི དེ་ཝཱ་པི ཨི་མ་སྶ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མ་ཧ་ཏོ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཐེ་རོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སཱི་ཏི.
ག་ཝ་མྤ་ཏི་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.