༦. ཀུ་མཱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སཱ་དྷུ སུ་ཏནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་མཱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི? སོ ཀི་ར པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ཝ་ས་ནོ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རེ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པཱ་ད་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཏེ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཨ་ཝ་ནྟི་ར་ཊྛེ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྚ་ཀ་ན་ག་རེ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ‘‘ན་ནྡོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ ཀུ་མཱ ནཱ་མ, ཏེ་ན ཀུ་མཱ་པུ་ཏྟོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་པྤ་སཱ་དོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩོ པ་རི་ཡ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་པ་སྶེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༣.༢༤-༣༠) –

‘‘ན་ག་རེ བ་ནྡྷུ་མ་ཏི་ཡཱ, རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སཱ་མ་ཧཾ;

ཙ་མྨ་ཝཱ་སཱི ཏ་དཱ ཨཱ་སིཾ, ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་དྷ་རོ ཨ་ཧཾ.

‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཝི་མ་ལཾ བུ་དྡྷཾ, ས་ཡ་མྦྷུཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ;

པ་དྷཱ་ནཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཏཾ, ཛྷཱ་ཡིཾ ཛྷཱ་ན་ར་ཏཾ ཝ་སིཾ.

‘‘ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷ་ཉྩ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞ་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;

དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་སུ་མ་ནོ, ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ན་མ་དཱ་ས་ཧཾ.

‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ན་མ་དཱ་ས་ཧཾ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ, དི་སྭཱ ཏེ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ སཱ་ས་ན་སྶ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཏཾ སཱ་དྷུ ཙ་རི་ཏ་ཀ’’ནྟི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.

༣༦. ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱུཏི སུ་ནྡ་རཾ. སུ་ཏནྟི ས་ཝ་ནཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ས་ཝ་ནཾ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སཱ་དྷུ ཙ་རི་ཏ་ཀནྟི ཏ་དེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ཙ་རི་ཏཾ ཙི་ཎྞཾ, སཱ་དྷུ་ཙ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧི ‘‘ཙ་རི་ཏ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཉྩ ‘‘སུ་ནྡ་ར’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ས་དཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལེ ན་ཝ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཐེ་ར་ཀཱ་ལེ, ས་བྦེ་སུ ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཀྑ་ཎེ་སུ. ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ནི་ཀེ་ཏཱ ནཱ་མ, ལོ་ཀི་ཡཱ ཝཱ ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ‘ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༣.༣). ཏེ་སཾ ནི་ཀེ་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཨ་ཏྠ་པུ་ཙྪ་ནནྟི ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠ་པ་བྷེ་ད་སྶ པུ་ཙྪ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལཾ, ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀིཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཀིཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༢༩༦) པུ་ཙྪ་ནཾ ཨ་ཏྠ་པུ་ཙྪ་ནཾ. པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་མྨནྟི ཏཾ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏཾ སཱ་མ་ཉྙནྟི ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ཡཾ སུ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ ཙ་རི་ཏཾ, ཡོ ཙ ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་པུ་ཙྪ་ནཾ, ཡ་ཉྩ པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཏཾ སཱ་མ་ཉྙཾ ཨེ་སོ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝོ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘སཱ་མ་ཉྙ’’ནྟི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ མ་གྒ་ཕ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶ ཝཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ, ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ སཱ་མ་ཉྙཾ ཡཱ་དི་ས་སྶ ས་མྦྷ་ཝཱ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ, ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་དཱ་སི་དཱ་སཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ར་ཧི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཀུ་མཱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.