༤. པོ་སི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་རཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པོ་སི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ བ་ཧུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ ཨེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ དྭེ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཏི་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མི་ག་ལུ་དྡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ད་སྶེ་སི. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ནི་སི་ནྣེ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨི་མ་སྶ ཀུ་ས་ལ་བཱི་ཛ’’ནྟི ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཏཾ སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ གྷཱ་ཏེ་སི. སོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ‘‘སོ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ སཱི་ཧེ་ན གྷཱ་ཏི་ཏོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ དི་སྭཱ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ག་ཏི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཀུ་ས་ལ་བཱི་ཛ་རོ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.

སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ པུ་ཏྟོ ས་ངྒཱ་མ་ཛི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. པོ་སི་ཡོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ དཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་གོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༣.༡-༡༢) –

‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ, ལ་མྦ་ཀོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ;

ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་སྶོ ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་མྷི ཙ་ངྐ་མི.

‘‘མི་ག་ལུ་དྡོ ཏ་དཱ ཨཱ་སིཾ, ཨ་ར་ཉྙེ ཀཱ་ན་ནེ ཨ་ཧཾ;

དི་སྭཱ་ན ཏཾ དེ་ཝ་དེ་ཝཾ, ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་མ་དཱ་ས་ཧཾ.

‘‘ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་སྶ, ད་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡིཾ;

ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ, པ་ཀྐཱ་མིཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་མུ་ཁོ.

‘‘ཨ་ཙི་རཾ ག་ཏ་མ་ཏྟ་སྶ, མི་ག་རཱ་ཛཱ ཨ་པོ་ཐ་ཡི;

སོ་ཧེ་ན པོ་ཐི་ཏོ, ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཧཾ.

‘‘ཨཱ་ས་ནྣེ མེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛེ ཨ་ནཱ་ས་ཝེ;

སུ་མུ་ཏྟོ ས་ར་ཝེ་གོ་ཝ, དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.

‘‘ཡཱུ་པོ ཏ་ཏྠ སུ་བྷོ ཨཱ་སི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་མྨི་ཏོ;

ས་ཧ་སྶ་ཀ་ཎྜོ ས་ཏ་བྷེ་ཎྜུ, དྷ་ཛཱ་ལུ ཧ་རི་ཏཱ་མ་ཡོ.

‘‘པ་བྷཱ ནི་དྡྷཱ་ཝ་ཏེ ཏ་སྶ, ས་ཏ་རཾ་སཱི་ཝ ཨུ་གྒ་ཏོ;

ཨཱ་ཀི་ཎྞོ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཧི, ཨཱ་མོ་དིཾ ཀཱ་མ་ཀཱ་མི་ཧཾ.

‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ་ན, སུ་ཀྐ་མཱུ་ལེ་ན ཙོ་དི་ཏོ;

ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ན མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ, པ་ཏྟོ་མྷི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ.

‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ནི་སཱི་ད་ན་མ་དཱ་ས་ཧཾ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏི་ཎ་མུ་ཊྛེ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཉཱ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ནཾ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི པ་ཙྪཱ ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི པ་ལོ་བྷེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ མཱ་དི་སེ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་ར་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏཾ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏི་ལ་ཧུཾ, ནི་ཝ་ཏྟོ་སི, ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ན དི་ཊྛོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་རཱ ཨེ་ཏཱ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.

༣༤. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་རཱཏི ཨེ་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ན ཨཱ་ས་ནྣཱ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏཱ, དཱུ་རེ ཨེ་ཝ ཝཱ ཋི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་རཱ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛཱ ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧཱ, ཏ་ཉྩ ཁོ ནི་ཙྩ་མེ་ཝ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ, ན ར་ཏྟི་མེ་ཝ, ན དི་ཝཱ་པི, ན ར་ཧོ་ཝེ་ལཱ་ཡ་པི. ཝི་ཛཱ་ན་ཏཱཏི ཝི་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན. ‘‘ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་པ་རཱ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཙ་ཎྜ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་མ་ཧིཾ་ས་སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་ཡ་ཀྑ་ར་ཀྑ་ས་པི་སཱ་ཙཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ཝ་རཱ སེ་ཊྛཱ, ན ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ, ཏེ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་ཏྠཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ. ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཝི་མོ་ཀྑ་ནི་སྶི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་རཱ ཨེ་ཏཱ ནི་ཙྩ་མེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ན་ཏཱ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྟཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘གཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གཱ་མཱཏི གཱ་མཾ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཧི ཨེ་ཏཾ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ར་ཉྙ་མཱ་ག་མྨཱཏི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ. མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ནི་སྶ་ཀྐེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏོཏི མ་ཉྩ་ཀ་ཏོ. ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནཱ་ལ་པི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཾ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཝ་ཏྭཱ. པོ་སི་ཡོཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་རཾ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཡེ པ་ན ‘‘པ་ཀྐཱ་མི’’ནྟི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ཧཾ པོ་སི་ཡོ པ་ཀྐཱ་མི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡེ པ་ན ‘‘སཱ ཨི་ཏྠཱི ཐེ་རཾ གྷ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ལོ་བྷེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏཾ དི་སྭཱ ཐེ་རོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་སཱི་དི. སཱ་པི ཁོ ཨི་ཏྠཱི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏཾ དི་སྭཱ ཐེ་རོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘གཱ་མཱ ཨ་ར་ཉྙ་མཱ་ག་མྨཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཡྻ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རོ ཧི ཨི་དྷ ‘‘ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.

པོ་སི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.