༧. ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་བྦཾ ཀུ་སནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ པུ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏེ་ན སཱ་ཀ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ཏཾ ན ས་མྤཱ་ཡཱ་སི. ཨ་ས་མྤཱ་ཡ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨི་ཏ་རོ ‘‘པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སཱ་ཀི་ཡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན སོ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ལོ་མཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི, ཏེ་ན་སྶ ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏ་རོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ནོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ས་ཀྱ་ཀུ་མཱ་རེ་སུ པ་བྦ་ཛ་ནྟེ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏུཾ ཙ་ནྡ་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཾ པུ་ཙྪི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. པུ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཏ་ཡཱ ‘བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཡྻ’ནྟི ས་ངྒ་རོ ཀ་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཙོ་དེ་སི. ཨི་ཏ་རོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཡཱ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ ‘ཨི་མ་སྶ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ངྒ་རོ ཀ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ, ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡོ ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ མ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, ཁོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ པུ་ཏྟཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. སོ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཧི མཾ, ཨ་མྨ, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མ་ཧ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ, མཱ་ཏ་རཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ པ་བྦ་ཛི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སྶ་ཡ་ས་ཧ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ད་བྦཾ ཀུ་སཾ པོ་ཊ་ཀི་ལ’’ནྟི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༢༧. ཏ་ཏྠ ད་བྦནྟི ད་བྦ་ཏི་ཎ་མཱ་ཧ, ཡཾ ‘‘ས་དྡུ་ལོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀུ་སནྟི ཀུ་ས་ཏི་ཎཾ, ཡོ ‘‘ཀཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པོ་ཊ་ཀི་ལནྟི ས་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཉྩ ག་ཙྪཾ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨུ་སཱི་རཱ་དཱི་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི. ད་བྦཱ་དཱི་ནི ཏི་ཎཱ་ནི བཱི་ར་ཎ་ཏི་ཎཱ་ནི པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་ཛ་ན་ཀཱ་ནི ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ནི ཙ, ཏཱ་ནི ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་ར་སཱ པ་ནུ་དི་སྶཱ་མི ཨུ་ར་སཱ་པི ཨ་པ་ནེ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ས་ཧ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ གུ་མྦ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ནེ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡནྟི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟོ. ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཉྷི པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ, ན ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ར་ཏ་སྶ. ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཉྩ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཁེ་པ་ནེ་ན ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་ག་མོ, ན ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན པུ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟེ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ, པ་བྦ་ཛཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཏཾ ས་ཏྠཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི. སོ ཏེ་ས་མྤི ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༢.༢༣-༢༧) –
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ;
ར་ཐི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ, ནཱ་ནཱ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛ་ཡིཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ པུ་པྥ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སཱི་ཏི.
ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.