༨. ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་བྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ནི་པ་ཏ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏྠ་རི ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ ས་ལ༹་ལ་མཱ་ལཱ་ཧི མ་ཎྜ་པཱ་ཀཱ་རེ་ན པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རེ སཱ་ཀི་ཡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཀི་མི་ལོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ དི་སྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པི་ཡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཏྠཱ པ་ཋ་མ་ཡོ་བྦ་ནེ ཋི་ཏཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཡ་ཐཱ ཛ་རཱ་རོ་ག་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཀི་མི་ལ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་གཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༡༡༨. ‘‘ཨ་བྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ནི་པ་ཏ་ཏི ཝ་ཡོ, རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙ་མི་ཝ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ནྟཾ;
ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཝི་པྤ་ཝ་ས་ཏོ, ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ས་རཱ་མི ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི. –
གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ས་ཏྟོ་ཝཱཏི ‘‘ཏྭཾ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ མཱ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི དེ་ཝེ་ཧི ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཝི་ཡ. ‘‘ཨ་བྷི་ས་ཊྛོ ཝཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ‘‘ཏྭཾ ལ་ཧུཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི ཨ་བྷི་ལཱ་སཱ་པི་ཏོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་པ་ཏ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་པ་ཏ་ཏི ཨ་བྷི་དྷཱ་ཝ་ཏི ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཡོཏི བཱ་ལྱ་ཡོ་བྦ་ནཱ་དི་ཀོ ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝི་སེ་སོ. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཡོ་བྦ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏཾ ཧི་སྶ ཨ་བྷི་པ་ཏ་ནྟཾ ཁཱི་ཡ་ནྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ. རཱུ་པནྟི རཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. རཱུ་པནྟི པ་ན ས་རཱི་རཾ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ནྷཱ་རུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ མཾ་ས་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ཀཱ་སོ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ རཱུ་པཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༠༦) ཝི་ཡ. ཨ་ཉྙ་མི་ཝ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ནྟནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པཾ ཡཱ་དི་སཾ, ས་ཡཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ནྟཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཏ་དེ་ཝ ས་ནྟ’’ནྟི ཙ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏོཏི ཏ་སྶེ་ཝ མེ ཨ་ན་ཉྙ་སྶ ས་ཏོ ས་མཱ་ན་སྶ. ཨ་ཝི་པྤ་ཝ་ས་ཏོཏི ན ཝི་པྤ་ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ཙི་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན ཧི ས་ཏོ ཨ་ན་ཉྙ་མྤི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨི་ད་མྤི ཨི་དྷ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ས་རཱ་མི ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་མཾ མ་མ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ས་རཱ་མི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་མི ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རོ སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི, སོ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༦.༤༢-༤༨) –
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་མྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མྷི ཝུ་སཱི་མ་ཏི;
ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ལ༹་ལཾ མཱ་ལཾ, མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་ར་ཡིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ ག་ཏོ ས་ནྟོ, ལ་བྷི་མྷ བྱ་མྷ་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ་ཏི་རོ་ཙཱ་མི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘དི་ཝཱ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཏྟིཾ, ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཋི་ཏོ ཙ་ཧཾ;
ཚ་ནྣོ ས་ལ༹་ལ་པུ་པྥེ་ཧི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤ་མྷི, ཡཾ བུ་དྡྷ་མ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ་པི ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ པ་ཙྩུ་དཱ་ཧཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཨི་མ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཨ་ཧོ་སི.
ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.