༦. ཁ་ཎྜ་སུ་མ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀ་པུ་པྥཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་ཎྜ་སུ་མ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་སྶ ཐཱུ་པ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཀ་ན་ཀ་ཐཱུ་པཾ ཨུ་དྡི་སྶ ར་ཉྙཱ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཱ་ཡ པུ་པྥཱ་ནི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཁ་ཎྜ་སུ་མ་ན་པུ་པྥཾ དི་སྭཱ མ་ཧ་ཏཱ མཱུ་ལེ་ན ཏཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ ས་གྒ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པཱ་ཝཱ་ཡཾ མ་ལླ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ གེ་ཧེ ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཱ སུ་མ་ན་པུ་པྥཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན་སྶ ཁ་ཎྜ་སུ་མ་ནོཏི ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. སོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏི པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཙུ་ནྡ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༥.༡༥-༢༠) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོ ན་རཱ་ས་བྷོ;
ཛ་ལི་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ, ས་མྦུ་དྡྷོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ.
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ཙ མ་ཧཱ་ཝཱི་རེ, ཐཱུ་པོ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀོ ཨ་ཧུ;
དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛེ་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་གེ་ཧ་ཝ་རུ་ཏྟ་མེ.
‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, སུ་མ་ནོ, ཨ་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་ཝེ་དི་ཀཾ;
དི་སྶ་ཏི ཐཱུ་པ་ཁ་ནྡྷོ ཙ, ཐཱུ་པཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ ཏ་དཱ.
‘‘བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ན་མྷི, དེ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཐ མཱ་ནུ་སེ;
ཨོ་མ་ཏྟཾ མེ ན པ་སྶཱ་མི, པུ་བྦ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘པ་ཉྩ་ད་ས་ཀ་པྤ་ས་ཏེ, ཨི་ཏོ ཨ་ཊྛ ཛ་ནཱ ཨ་ཧུཾ;
ས་བྦེ ས་མ་ཏྟ་ནཱ་མཱ ཏེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ནཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༩༦. ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་པྥཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན, ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ;
ས་གྒེ་སུ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ, སེ་ས་ཀེ་ན་མྷི ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་པུ་པྥནྟི ཨེ་ཀཾ ཀུ་སུ་མཾ, ཏཾ པ་ན ཨི་དྷ སུ་མ་ན་པུ་པྥཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ནཱཏི ས་ཏྠུ ཐཱུ་པ་པཱུ་ཛཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཧེ་ཏུ. ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོཏི མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི ཀོ་ཊི་ཡོ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་ད་ཉྩ ཚ་སུ ཀཱ་མ་ས་གྒེ་སུ དུ་ཏི་ཡེ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ས་གྒེ་སཱུཏི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་གྒ་ལོ་ཀེ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏྠ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ, དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. སེ་ས་ཀེ་ན་མྷི ནི་བྦུ་ཏོཏི པུ་པྥ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི དཱ་ཡ་ཀ་ཀ་མྨ་ཏོ སེ་སེ་ན ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. བ་ཧཱུ ཧི ཏ་ཏྠ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ. སེ་ས་ཀེ་ནཱཏི ཝཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎེ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ ནི་བྦུ་ཏོ ཨ་མྷི, ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་སྨི. ཨེ་ཏེ་ན ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ, སོ་པི ཙ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡཱ་དི་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ནཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༢༢༨; སཾ. ནི. ༡.༡༣༡) ཝུ་ཏྟཾ.
ཁ་ཎྜ་སུ་མ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.